Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Frig uygarlığının başkenti Gordion Antik Kenti’nde kazılan 47’nci tümülüs olan T26 tümülüsünde, 3,1 metreye 2,8 metre boyutlarında, ahşap konstrüksiyonlu bir mezar odasının gün yüzüne çıkarıldığını açıkladı. Gordion’da düzenlenen törende konuşan Bakan Ersoy, Anadolu’nun medeniyetin hafızası ve insanlığın hazine sandığı olduğunu vurgulayarak, Türk arkeolojisinin “altın çağını” başlattıklarını belirtti.
Türk Arkeolojisinin Altın Çağı ve “Geleceğe Miras” Projesi
Bakan Ersoy, kazı sürelerinin 12 aya çıkarılması, yabancı kazıların bu kapsama alınması, bütün kazıların başına Türk bilim insanlarından koordinatör atanması ve nihayetinde “Geleceğe Miras” projesinin hayata geçirilmesiyle Türk arkeoloji tarihinin altın çağını başlattıklarını ifade etti. Sunulan maddi ve lojistik desteklerle kazı, restorasyon, koruma, ihya ve inşa çalışmalarında adeta tarihin ayağa kaldırıldığını, geçmişin bugüne ve geleceğe taşındığını dile getirdi.
Gordion’un arkeoloji tarihine girişinin 131 yıl önce Berlin-Bağdat tren yolu inşaatıyla gerçekleştiğini hatırlatan Ersoy, günümüze kadar geçen 100 yılı aşkın sürede tam 46 tümülüste kazılar yapıldığını belirtti. Ersoy, anıtsal Frig mimarisi, MÖ 800’e tarihlenen geniş tahribat tabakası ve Frig kraliyet ailesi ile aristokratlarına ait zengin mezarlarıyla Gordion’un Frig uygarlığının kimlik vesikası olan bir antik kent olarak karşılarında durduğunu söyledi. Gordion’un 2023 yılında UNESCO Dünya Miras Listesi’ne kaydedildiğini ve “Geleceğe Miras” çalışmalarına da dahil edildiğini hatırlattı. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yücel Şenyurt’un, 2024 yılında Gordion’da koordinatör kazı başkanı olarak görevlendirildiği bilgisini de paylaştı.
T26 Tümülüsü’nden “Midas’tan Sonraki En Yoğun Buluntular”
Antik kentte kazılan 47’nci tümülüs olan T26 tümülüsünde, 3,1 metreye 2,8 metre boyutlarında, ahşap konstrüksiyonlu bir mezar odasının gün yüzüne çıkarıldığını belirten Ersoy, yapılan kazılarda elde edilen bulguların önemine dikkat çekti. “Toplam 88 metal eser bulunmuş; mezar içindeki iri kazanlar ve diğer buluntuların yanı sıra güney ve kuzey duvarlarında demir çivilerle asılmış şekilde bulunan bronz kaplar, neredeyse tamamen sağlam olarak ele geçirilmiştir,” açıklamasını yaptı.
Bu buluntuların, Midas Tümülüsü’ndeki eserlerden sonra en yoğun grup olduğunu dile getiren Bakan Ersoy, bu eserlerden yola çıkarak mezar odasındaki kişinin, Gordios ve Midas ile ilişkili kraliyet ailesinden birisi olabileceğini tahmin ettiklerini söyledi. İnşallah bu yıl içinde mezar odasının ve bulunan eserlerin yerinde sergilenmesine yönelik çalışmaların tamamlanacağını ekledi. Hâlihazırda bu eserlerden 47 tanesinin restorasyon ve konservasyon işlemlerinin tamamlandığını ve Gordion Müzesi’ne getirildiğini, ilgili prosedürler tamamlandığında diğer eserlerin de müzedeki yerlerini alacağını ifade etti.
Eserlerin Titiz Restorasyon Süreci
Bakan Ersoy, T26 tümülüsünde gün yüzüne çıkarılan bronz ve demir eserlerin, özel koşullarda Ankara Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı’na taşındığını belirtti. Burada uzman ekipler tarafından korozyon temizliği, kimyasal stabilizasyon, kırıkların onarımı ve eksik parçaların desteklenmesi gibi titiz işlemlerden geçirildiğini söyledi. Bu çalışmaların, yalnızca eserlerin fiziksel bütünlüğünü değil, aynı zamanda tarihsel ve kültürel değerlerini korumayı amaçladığını vurgulayan Ersoy, “Uzmanlarımız sayesinde bu eserlerin uzun vadeli korunması ve bilimsel araştırmalara en sağlıklı şekilde katkı sunmaları temin edilmiş oluyor,” dedi.
“Başarılarımız Yeni Adımlar İçin Şevk Veriyor”
2018 yılında Gordion Alan Başkanlığı’nın kurulmasının ve 2024’te “Geleceğe Miras” projesine dahil edilmesinin sonuçlarını aldıklarını vurgulayan Bakan Ersoy, “Geleceğe Miras uygulamaları kapsamında Gordion’da, daha bir yıl bile dolmadan böylesine güzel çalışmaların yapıldığını, bu denli değerli sonuçlar ve bulgular elde edildiğini görmek beni son derece mutlu etmiş ve gururlandırmıştır,” ifadelerini kullandı.
Bakan Ersoy ayrıca, yabancı kazıların da dahil olduğu “Arkeolojik Kazıların 12 Aya Yayılması” projesinin önemini vurgulayarak, akılcı planlamalar sayesinde ulaşılan ciddi başarıların yeni adımlar atmak için herkese şevk verdiğini belirtti. 2013 yılından itibaren Gordion Kazı Başkanlığı görevini yürüten Sayın Charles Brian Rose ve 2024’te “Koordinatör Kazı Başkanı” olarak bu sorumluluğu üstlenen Sayın Prof. Dr. Yücel Şenyurt’un şahsında bu eşsiz tarihin gün yüzüne çıkarılmasına emek veren herkese ayrı ayrı şükranlarını sundu. Geçmişten günümüze Türk arkeolojisine emek veren her bir insanın alın teri, emeği ve bilgisi sayesinde bu toprakların kadim geçmişinin, yarınlara uzanan yol olmaya ve geleceğe yön vermeye devam edeceğini söyledi.
“Geleceğe Miras” Projesinin Geniş Kapsamı ve İstihdama Katkısı
Konuşmasında “Geleceğe Miras” projesinin geniş kapsamına da değinen Ersoy, projenin 2023 yılı Ekim ayında Efes Antik Kenti’nde başlatıldığını ve kısa sürede ülke genelinde toplam 251 kazı alanını kapsayacak şekilde genişletildiğini hatırlattı. Projenin bütün etapları tamamlandığında, bilimsel çalışmalar ışığında kazı, restorasyon ve çevre düzenlemelerinin yapılmasıyla Türkiye’nin medeniyet zenginliğinin her bir unsuruyla gün yüzüne çıkarılmış olacağını belirtti. Oluşturulan yeni destinasyonların dünya çapında tanıtımlarının yapılmasıyla da kültür turizminde Türkiye’nin aldığı payın ciddi oranda artacağını ve varisi olunan kültür mirasımızın gelecek nesillere ulaşmasının güvence altına alınacağını ifade etti.
2024 yılında arkeolojik çalışmalarda 5 binden fazla kişiye istihdam sağlandığını da açıklayan Bakan Ersoy, bu ek istihdamlarla yürütülen yoğun çalışmaların önemli kazanımları beraberinde getirdiğini ve sadece 2024 yılında elde edilen arkeolojik buluntu sayısının 6 binin üzerinde olduğunu kaydetti.
Bakan Ersoy, “Hayata geçirdiğimiz projeler öncesinde kazı çalışmaları 45 gün ya da en fazla 2 aylık bir dönemde yapılıyordu. Çalışma alanlarının hazırlanması ve kapatılması dikkate alındığında bu süreler daha da kısalıyordu. Bütçe deseniz, bugünkü rakamlarla kıyaslanamayacak ölçüde azdı. Şimdi Gordion’da olduğu gibi Türkiye’nin dört bir yanındaki kazıları, hatta Antalya ve Muğla gibi bölgelerdeki su altı arkeoloji çalışmalarını da hocalarımız, ellerindeki yeterli ödeneklerle yıl boyu sürdürebiliyorlar. Çalışmalarını artık bütçe ya da istihdama göre değil mevsim şartlarına göre belirliyorlar. Yılın kalanında da akademik mesailerini sürdürüyorlar. Sözün özü, attığımız adımlarla kazı ve restorasyon çalışmalarını 4 mevsim gerçekleştirilebilir duruma getirdik ve Türk arkeolojisinin gelişimini hızlandırarak uluslararası alanda etkisini ciddi ölçüde artırdık,” şeklinde konuştu.
Bakan Ersoy, yakalanan bu başarıların ve elde edilen sonuçların ülkenin kültür ve turizm hayatına hayırlı olmasını diledi. “Fikir aşamasından saha uygulamalarına kadar Geleceğe Miras projesine emeği geçen bütün uzmanlara, akademisyenlere, ekip üyelerine ve değerli çalışma arkadaşlarıma canı gönülden teşekkür ediyorum. Bizler, Geleceğe Miras ile geçmişe ışık tutmaya devam edeceğiz,” diyerek sözlerini tamamladı.
Programda konuşan Ankara Valisi Vasip Şahin de Gordion’un “Geleceğe Miras Projesi” kapsamında tekrar tanıtılması, medyaya ve kamuoyuna tekrar hatırlatılması toplantısında bir araya geldiklerini belirterek, buranın Frigyalıların önemli merkezi ve başkenti olduğunu vurguladı. Valiliğin de kültürel ve tarihi eserlerin gün yüzüne çıkması için destek sağladığını ve bu desteğin devam edeceğini ifade etti.
Bakan Ersoy ve beraberindeki heyet, T26 tümülüsünden çıkarılan eserleri inceledikten sonra Midas Tümülüsü’nde de incelemelerde bulundu.
