Dünya Bankası, Irak’ın demiryolu ağını modernize etmesi, iç ve bölgesel ticareti güçlendirmesi ve ekonomik çeşitliliği desteklemesi amacıyla 930 milyon ABD doları (yaklaşık 1,2 trilyon Irak Dinarı) tutarında bir krediyi onayladı. Bu önemli yatırım, ülkenin altyapısını güçlendirerek ekonomik bağımsızlık yolunda atılan büyük bir adım olarak görülüyor.
Irak Demiryolları Genişletme ve Modernizasyon (IREM) Projesi
Onaylanan Irak Demiryolları Genişletme ve Modernizasyon (IREM) Projesi, ülkenin güneyindeki stratejik Umm Kasr Limanı’nı, başkent Bağdat üzerinden kuzeydeki Musul’a bağlayan 1.047 km uzunluğundaki demiryolu hattını baştan aşağı yenileyecek. Bu hat, Irak’ın hem iç hem de bölgesel ticaret akışında hayati bir rol oynuyor.
Proje, seyahat verimliliğini, yük taşıma kapasitesini ve sürdürülebilir ulaşım altyapısına erişimi önemli ölçüde artırmayı hedefliyor. Ayrıca, Körfez’i Türkiye üzerinden Avrupa’ya bağlamayı amaçlayan büyük ölçekli Irak Kalkınma Yolu (IDR) projesi aracılığıyla Irak’ın bölgesel bir lojistik merkezi olma yönündeki daha geniş hedefini de destekleyecek. Bu entegrasyon, Irak’ın küresel tedarik zincirlerindeki yerini güçlendirebilir.
Dünya Bankası Orta Doğu Bölümü Direktörü Jean-Christophe Carret, IREM projesinin Irak’ın “yeniden yapılanmadan kalkınmaya” geçişinde kritik bir adım olduğunu vurguladı. Carret, projenin ticareti teşvik ederek ve istihdam yaratarak ülkenin petrol bağımlılığını azaltmaya yardımcı olacağını belirtti. Bu, Irak ekonomisi için uzun vadeli sürdürülebilir büyüme potansiyeli taşıyor.
Projenin Temel Bileşenleri ve Beklenen Faydaları
IREM projesinin temel bileşenleri, demiryolu altyapısının kapsamlı bir şekilde iyileştirilmesini içeriyor:
Kritik Demiryolu Altyapısının Rehabilitasyonu: Hattın fiziksel yapısı tamamen yenilenecek.
Eskiyen Lokomotif ve Demiryollarının Modernizasyonu: Daha yeni ve verimli lokomotifler ile demiryolu araçları sisteme dahil edilecek.
Baiji Bakım Atölyesinde İyileştirmeler: Demiryolu araçlarının bakım ve onarım kapasitesi artırılacak.
Özel Yatırım Çekmek Amacıyla Kara Limanları ve Lojistik Merkezlerinin Geliştirilmesi: Demiryolu hattı boyunca yeni lojistik merkezleri oluşturularak ticaretin kolaylaştırılması ve özel sektör katılımının teşvik edilmesi hedefleniyor.
Güvenlik Yönetim Sisteminin Uygulanması ve Altyapı Güvenliğinin İyileştirilmesi: Demiryolu taşımacılığının güvenliği en üst düzeye çıkarılacak.
Irak Cumhuriyeti Demiryolları (IRR) Personelinin Teknik Yardım ve Eğitimi: Özellikle kadınların sektöre dahil edilmesine odaklanılarak insan kaynakları kapasitesi güçlendirilecek.
Katılımcı Planlama ve İzleme Süreciyle Toplumsal Katılım: Projeden etkilenen toplulukların süreçlere dahil edilmesi sağlanacak.
Proje, Irak Ulaştırma Bakanlığı tarafından denetlenecek ve Irak Cumhuriyeti Demiryolları (IRR) tarafından uygulanacak. Ayrıca, Sermaye Harcamaları (CAPEX) yönetim acentesi olarak faaliyet gösteren uluslararası bir firmanın desteği de sağlanacak. Bu çok paydaşlı yaklaşım, projenin etkin bir şekilde yönetilmesini ve hedeflerine ulaşmasını sağlamayı amaçlıyor.
Ekonomik ve Sosyal Etkiler
2037 yılına kadar, yükseltilen demiryolu hattının yılda 6,3 milyon ton yerel yük, 1,1 milyon ton ithalat/ihracat ve 2,85 milyon yolcu taşıması öngörülüyor. Bu kapasite artışı, ülkenin ticaret hacmini genişletirken, vatandaşlar için daha konforlu ve verimli seyahat imkanları sunacak. Hat, sekiz ilde hizmet verecek ve yaklaşık 17 milyon Iraklıyı doğrudan veya dolaylı olarak etkileyecek.
Demiryolu taşımacılığının geliştirilmesi, aynı zamanda kargonun karayolu taşımacılığından demiryoluna kaydırılmasıyla yol bakım maliyetlerinde önemli düşüşler sağlayacak. Bu çevresel ve ekonomik faydalar, projenin sürdürülebilirlik hedeflerini de destekliyor.
