İstanbul, son dönemde dünya ulaşım ve altyapı sektörünün kalbi haline geldi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’nun liderliğinde gerçekleştirilen Küresel Ulaştırma Koridorları Forumu, 80 ülkeden 38 bakan, 17 bakan yardımcısı ve 30’dan fazla uluslararası kuruluşun katılımıyla büyük bir başarıya imza attı. Üç gün süren forum, 3.500’den fazla misafiri ağırlarken, Türkiye’nin bölgesel ve küresel bağlantısallıktaki stratejik konumunu bir kez daha tescilledi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın açılışını yaptığı bu tarihi forum, küresel ticaretteki zorluklara karşı yeni nesil ulaşım koridorlarının önemini vurguladı.
Uluslararası İş Birlikleri ve İmzalanan Mutabakatlar
Bakan Uraloğlu, forum kapsamında 12 adet mutabakat metninin hayata geçirildiğini ve birçok ikili anlaşmanın imzalandığını belirtti. Bu anlaşmaların, Türkiye’nin uluslararası arenadaki iş birliği ağını genişlettiğini gösteriyor. Özellikle dikkat çeken ikili anlaşmalar şunlar:
“Türkiye-Fas, Türkiye-İspanya, Türkiye-Moritanya, Türkiye-Suriye, Türkiye-Kamboçya, Türkiye-Karadağ ve Türkiye-Liberya”
Ayrıca, Karadağ ile Suudi Arabistan arasında “Hava Ulaştırma Anlaşması” ve Pacific Eurasia ile NCP arasında “Stratejik İş Birliği Anlaşması” gibi önemli anlaşmalar da forumda imzalandı. Bakan Uraloğlu, Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu ve Dünya Bankası dahil olmak üzere 19 ülkenin ilgili bakanlarıyla ikili görüşmeler gerçekleştirdiğini ve bu görüşmelerin yoğun ama heyecan verici geçtiğini ifade etti. Forum boyunca toplam 38 bakanın katılımıyla gerçekleşen ikili ve çoklu görüşmeler, iş birliği potansiyelini artırdı.
Kapsamlı Paneller ve Geleceğe Yönelik Çıktılar
Küresel Ulaştırma Koridorları Forumu, üç gün boyunca 24 ayrı panele ev sahipliği yaptı. Bu panellerde, hem özel sektörden hem de kamudan çok değerli katılımcılar yer aldı. Bakan Uraloğlu, tüm panellerin çıktılarını ve yapılan görüşmeleri içeren kapsamlı bir rapor hazırlayacaklarını ve bu raporu kamuoyuyla paylaşacaklarını belirtti. Bu raporun, geleceğe yönelik stratejilerin belirlenmesinde önemli bir rehber olması bekleniyor.
Forumun öne çıkan oturumlarından bazıları şunlardı:
Orta Doğu’nun Orta Asya ve Avrupa ile Bağlantısallığı Oturumu: Bu oturum, Türkiye’nin bölgesel ve kıtalararası bağlantıdaki kritik rolünü vurguladı.
Suudi Arabistan Türkiye Tanıtım Etkinliği: İki ülke arasındaki ticari ve stratejik ilişkilerin güçlendirilmesine yönelik tanıtım faaliyetleri yapıldı.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın katıldığı “Parçalanmış Bir Dünyada Küresel Bağlantısallığın Geleceği” paneli: Bu panelde, mevcut küresel gerilimler ışığında ulaşım koridorlarının stratejik önemi ve geleceği tartışıldı.
Ticaret Bakanı’nın katıldığı “Zorlu Bir Küresel Ticaret Ortamı için Ulaşım Koridorları Tasarlamak” paneli: Küresel ticaretteki zorluklara karşı ulaşım koridorlarının nasıl daha dirençli hale getirilebileceği ele alındı.
Eski Başbakan Binali Yıldırım moderatörlüğünde Türk Devletleri Teşkilatı Başkanı olarak “Dirençli Bir Avrupa için Stratejik Bağlantılar” paneli: Bu panelde, Türk Devletleri Teşkilatı’nın bölgesel bağlantısallıkta oynadığı rol ve Avrupa ile entegrasyon potansiyeli değerlendirildi.
Finansal İş Birlikleri ve Fuar Alanı
Forum kapsamında, projelerin finansmanını sağlamak amacıyla özel bir “Bankalar Sokağı” kuruldu. Dünya Bankası, EBRD (Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası), Türk Eximbank, Asya Altyapı Yatırım Bankası, Karadeniz Ticaret ve Kalkınma Bankası ve Birleşik Krallık Eximbank gibi önemli finans kuruluşları bu alanda bir araya geldi. Burada finansmana erişim konuları görüşülürken, Bakan Uraloğlu da bu görüşmeleri yakından takip etti.
Ayrıca, 40 firmanın katılımıyla 2.400 metrekarelik bir alanda stant ve fuar alanı oluşturuldu. Bu alan, özellikle özel sektör teşebbüslerinin misafirlerini ağırlayarak ciddi iş görüşmelerine zemin hazırladı. Bakan Uraloğlu, fuar alanında yapılan görüşmelerin verimli geçtiğini ve önemli iş birliklerinin kapısını araladığını belirtti.
Afrika ile Stratejik Bağlantılar ve Ortak Yönlendirme Komitesi
Afrika ile Küresel Transit Koridorlarının Türkiye Üzerinden Bağlantısallığının Geliştirilmesi Oturumu, forumun önemli başlıklarından biriydi. Bakan Uraloğlu, Afrika ülkelerinin kendi içlerindeki ulaşım ve iletişiminin sağlanması ile Türkiye’nin bu süreçteki katkılarının ele alındığını ifade etti. Türkiye’nin Orta Doğu, Uzak Doğu ve Afrika’nın geçiş noktasında olması, bu coğrafyalara yönelik önemli görüşmelerin yapılmasını sağladı.
“Afrika Kapalı Oturumu”nda, Somali, Gana, Moritanya, Kongo Cumhuriyeti, Cibuti, Liberya ve Gine arasında, Türkiye’nin de mutabık olduğu Ortak Yönlendirme Komitesi’nin kurulmasını içeren bir mutabakat zaptı beyan edildi. Diğer Afrika ülkelerinin de iç prosedürlerini tamamlayarak bu anlaşmaya taraf olabilecekleri belirtildi. Bu gelişme, forumun en önemli çıktılarından biri olarak kayıtlara geçti ve Türkiye’nin Afrika ile olan stratejik ilişkilerini güçlendirme kararlılığını gösterdi.
Ulaşım Koridorları: Küresel Ticaretin Güvencesi
Bakan Uraloğlu, Türkiye’nin coğrafi avantajlarına dikkat çekerek, sadece 4 saatlik uçuşla 67 ülkeye, yani yaklaşık 1.5 milyar insana ulaşabildiğini belirtti. Bu bölgenin 51 trilyon dolarlık bir gayrisafi milli hasıla ve yıllık 25 trilyon dolarlık bir ticaret hacmine sahip olduğunu vurguladı.
Koridorların sadece mevcut ticaret hacmini desteklemekle kalmayıp, küresel krizlere karşı alternatifler sunması gerektiğini ifade eden Uraloğlu, Süveyş Kanalı’nda yaşanabilecek aksaklıklar veya Hürmüz Boğazı’nın kapanma riski gibi senaryolara karşı iş birliğinin önemine değindi. “Alternatifleri elbette hep beraber ortaya koymamız gerekir. Yoksa kriz anında biz biçare kalmış olabiliriz. Onun için koridorlar noktasında da birçok projeyi beraberce hayata geçirmemiz gerekir diye düşünüyorum” sözleriyle, krizlere karşı dayanıklı bir ulaşım ağı kurmanın gerekliliğini vurguladı.
Türkiye’nin Ulaştırma ve Haberleşme Yatırımları: Ekonomiye Etkisi
Türkiye’nin ulaştırma ve haberleşme alanında yaptığı yatırımlar, küresel ulaşım koridorlarının önemini somutlaştıran en önemli örneklerden biri. Bakan Uraloğlu, bu alanda yaklaşık 300 milyar dolarlık bir yatırım gerçekleştirdiklerini açıkladı. Bu yatırımın 177 milyar dolarının karayollarına, 68 milyar dolarının demiryollarına harcandığını belirtti.
Bu yatırımların üretime etkisinin 1 trilyon 65 milyar dolar olarak hesaplandığını, yani yatırımın üç katından daha fazla bir etki yarattığını vurguladı. Ayrıca, her yıl 1 milyonun üzerinde insanın istihdamına katkı sağlandığını ekledi. Bu veriler, ulaştırma yatırımlarının sadece ulaşımı kolaylaştırmakla kalmayıp, ülke ekonomisine ve istihdama da doğrudan katkı sağladığını gösteriyor.
Orta Koridor ve Kalkınma Yolu Projeleri: Türkiye’nin Gelecek Vizyonu
Türkiye, Hazar geçişli bir koridor olan Orta Koridor‘un önemli bir parçası olarak üzerine düşeni yapma gayreti içinde. Bakan Uraloğlu, Orta Koridor’un Türkiye’de yaklaşık 2.150 kilometrelik bir uzunluğa sahip olduğunu ve birçok bölümünün tamamlandığını belirtti. Halihazırda geçişlerin devam ettiğini, ancak kapasitenin artırılması gerektiğini vurguladı. Bu kapsamda, İstanbul’daki köprü üzerinden demiryolu geçişiyle ilgili çalışmaların son aşamaya geldiğini ve Dünya Bankası, EBRD, Asya Kalkınma Bankası, İslam Kalkınma Bankası gibi kuruluşların desteğiyle 6 milyar doların üzerinde bir projenin finansmanının görüşüldüğünü ifade etti.
Orta Koridor’a toplam 50 milyar dolarlık bir yatırım yapılmasından bahsedildiğini söyleyen Bakan Uraloğlu, bu yatırımın 114 milyar dolarlık bir ekonomiye etki ve yıllık ortalamada 150 bine yakın istihdam sağlayacağını öngördüklerini belirtti. Demiryolu ve lojistik üstünlüğü noktasında özellikle karbon ayak izinin takibi ve yeşil enerji dönüşümüyle demiryollarının ne kadar kıymetli olduğu biliniyor. Orta Koridor ile 75 milyar dolarlık bir ticaret hacmi ve 6,5 milyon tonluk bir yük taşıma kapasitesi hedefleniyor; bu rakamın ilerleyen dönemde 20 milyon tonun üzerine çıkması öngörülüyor. Ayrıca, bu koridorun hava ulaşımından sonra en hızlı ulaşım modu olacağı ve seyahat süresini 18 günden 15 güne kadar düşüreceği hesaplanıyor.
Bakan Uraloğlu, Kalkınma Yolu Projesi hakkında da önemli açıklamalarda bulundu. Irak’ın Faw Limanı’ndan başlayan 1.200 kilometrelik bir ulaşım koridoruyla karayolu, demiryolu, enerji nakil hattı ve iletişim ağlarıyla Türkiye’ye gelen ve buradan Avrupa’ya açılması hedeflenen bu projenin mevcut ulaşım hatlarına sahip ülkelerde endişe yaratabileceğini kabul etti. Ancak, dünya ticaret hacminin sürekli arttığını ve yeni koridorların sadece artan yükleri bile karşılamaya yeteceğini belirterek, “birbirimizin desteklediği ulaştırma koridorlarını zayıflatmak asla amacımız değildir ve olmamalıdır” dedi.
Kalkınma Yolu Projesi’nde Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Irak ve Türkiye’nin yer aldığını, ancak projeye katılmak isteyen diğer ülkelere de açık olduklarını vurguladı. Türkiye tarafındaki işlerin büyük ölçüde tamamlandığını, Irak tarafındaki 1.200 kilometrelik kısmın finansman modeli üzerinde çalışıldığını ve 2030’lara kadar projenin hayata geçirilmesinin hedeflendiğini ifade etti. Kalkınma Yolu’nun ekonomiye katkısının 50 milyar dolar seviyesinde olacağı ve 60 binin üzerinde insana istihdam imkanı sağlayacağı öngörülüyor. Sadece bu demiryolu hattının tamamlanmasıyla ülkemizdeki 6 milyon insana da demiryoluyla erişim imkanı sağlanacak.
3 Deniz Girişimi ve Türkiye’nin Rolü
Türkiye’nin yakın zamanda 3 Deniz Girişimi’ne stratejik ortak olduğunu hatırlatan Bakan Uraloğlu, bunun da Türkiye için kıymetli olduğunu ve hem katkı sağlama hem de iş birliği yapma noktasında iyi bir gelişme olduğunu düşündüğünü belirtti.
