Japon savunma yetkilileri, F-35 pilotları üretmekte zorluk çeken askeri eğitim altyapısını geliştirmeye çalışırken, küresel tedarikçiler bu boşluğu doldurmak için yeni nesil eğitim uçakları öneriyor. Japonya Hava Öz Savunma Kuvvetleri (JASDF), modası geçmiş eğitim ekosistemini modernize etme yolunda önemli adımlar atmaya başladı.
Mevcut Durum ve Temel Eğitim Uçağı Seçimi
JASDF, uzun süredir kullanılan Fuji T-7 temel eğitim uçaklarının yerini alacak model olarak Textron’un T-6JP Texan II’sini seçmiş durumda. Bu yıl sonundan önce T-6 tedarik sözleşmesinin imzalanması bekleniyor. Ancak asıl zorluk, 1988’den beri hizmette olan ve 200’den fazlası bulunan Kawasaki T-4 orta düzey jet eğitim uçaklarının nasıl değiştirileceği konusunda ortaya çıkıyor. JASDF’nin artık beşinci nesil F-35A/F-35B savaş uçaklarını kullanması nedeniyle, T-4’ün bu tür gelişmiş uçaklara geçiş eğitimi için yeterli olmadığı düşünülüyor.
Tokyo, yeni gelişmiş jet eğitim uçakları için seçeneklerini değerlendirmek amacıyla Ekim 2024’te bir bilgi talebi yayınladı ve son başvuru tarihi 8 Mayıs 2025’te sona erdi. Bu süreç, uluslararası savunma sanayii devlerini Japonya pazarına çekmiş durumda.
DSEI Japonya Fuarı’nda Rekabet Kızıştı
21-23 Mayıs tarihleri arasında Chiba’da düzenlenen DSEI Japonya Fuarı’na katılan seçkin yerli ve yabancı tedarikçiler, ürünlerini tanıttı:
Boeing: Amerikan devi, T-7A Red Hawk’ı tanıttı. Boeing’in Doğu Asya Savunma ve Hükümet Hizmetleri Yöneticisi John Suding, T-7A’nın F-35 eğitimi konusunda harika bir seçenek olacağını ve ABD Hava Kuvvetleri’nin eğitim sistemiyle birçok ortak noktası bulunduğunu belirtti. Nisan 2024’teki ABD-Japonya liderler zirvesinde, T-4 filosunun yerini alacak bir eğitim uçağının ortak geliştirilmesinin araştırılması kararı, Amerikan platformlarının lehine bir avantaj sağlayabilir.
Leonardo: İtalyan havacılık ve savunma şirketi, M-346 Block 20 modelini öneriyor. Bu model, geliştirilmiş aviyonik ve kokpit ekranına sahip yeni bir versiyon olup, ilk müşterisi Avusturya’ya 2028’de teslim edilecek. Leonardo’nun Uzak Doğu ve Okyanusya’daki uluslararası kampanyalarından sorumlu Diego Siccardi, platformun birkaç avantajını vurguladı:
-
- 2022’den beri bazı Japon savaş pilotları, İtalya’nın Sardunya kentindeki Uluslararası Uçuş Eğitim Okulu’nda (IFTS) ileri savaş uçağı eğitimi için M-346’ları kullanıyor ve bu eğitim seviyesinden oldukça memnunlar.
- Japonya’nın Küresel Savaş Hava Programı (GCAP) kapsamında Avrupa ile genişleyen iş birliği, Leonardo için sinerji yaratıyor. Bu üçlü proje, Leonardo ve Japonya’yı içeriyor ve Tokyo için ABD ile geleneksel iş birliğinin ötesine geçen çığır açıcı bir program.
- Siccardi, Leonardo’nun teknolojiyi Japonya’ya transfer etme ve yerli Japon ortaklarla çalışma isteğini vurgulayarak, “Yerli içeriği en üst düzeye çıkarmayı hedefliyoruz” dedi.
Mitsubishi Heavy Industries (MHI): Japonya’nın önde gelen savunma sanayi şirketlerinden MHI, DSEI Japan 2025’te temiz bir sayfa TX eğitim uçağını tasvir eden ölçekli bir model sergiledi. Çift motorlu bu uçak, büyük dokunmatik ekranlar ve gömülü simülatör işlevleri içeren gelişmiş bir kokpit sistemine sahip olacak. Yetkililer, TX’in F-2B ve F-15DJ eğitim uçağı varyantlarının yerini de alabileceğini belirtiyor. Ancak, TX’e karşı hafifletici faktör zamandır; geliştirilmesi ve tedarik için hazır hale gelmesi birkaç yıl alacaktır. Bu nedenle, projenin geleceği JASDF’nin T-4’ü emekliye ayırma programına ve Japonya Savunma Bakanlığı’nın tamamen yerli bir tasarım isteyip istemediğine bağlı.
Eğitim Hattının Modernizasyonu ve Simülasyon Teknolojileri
JASDF eğitim uçağı platformlarını güncelledikçe, eğitim sistemini de aynı anda elden geçirme fırsatı doğuyor. Bu alanda yardımcı olmak isteyen şirketlerden biri de CAE.
CAE’nin Savunma ve Güvenlik Uluslararası Bölüm Başkanı Marc-Olivier Sabourin, mevcut Japon programının eskiyen varlıklara güvendiğini ve bu durumun eğitim verimini zorladığını belirtti. Sabourin, “Ancak mevcut eğitim sistemleriyle elde ettikleri eğitim yeterliliği, öğrenci bilgisi ile F-35 operasyonları arasında hala önemli bir boşluk yaratıyor” dedi.
CAE, şu anda pilot eğitimi için herhangi bir JASDF sözleşmesine sahip değil, ancak Japonya’dan entegre bir öğrenme ortamına yönelik artan bir ilgi var. Bu ilgi, CAE’nin yaklaşık bir buçuk yıl önce 30 Japon pilot adayıyla yürüttüğü bir çalışmayla daha da arttı. Bu çalışmada, bağımsız eğitim ve koçluk sağlamak için sanal gerçeklik tabanlı simülatörler kullanıldı. CAE’nin baş teknoloji sorumlusu Gary Eves, “Çalışmayı tamamladık ve yapay zeka tabanlı koçlukla sadece bir saat içinde, eğitmen olmadan not performanslarında yaklaşık %20’lik bir iyileşme sağlayabildiğimi gösterebildik” açıklamasını yaptı.
Bu gelişmeler, Japonya’nın hava kuvvetlerini geleceğin savaşlarına hazırlamak için hem donanım hem de eğitim yöntemleri açısından kapsamlı bir dönüşümden geçmeye hazırlandığını gösteriyor.
