Trump yönetiminin Danimarka toprakları üzerindeki kontrol arayışına dair sinyallerinin ardından Pentagon, ABD topraklarını savunmaktan sorumlu askeri muharip komuta yapısını Grönland’ı da kapsayacak şekilde yeniden düzenliyor. Bu stratejik değişiklik, Grönland’ın askeri sorumluluğunu ABD Avrupa Komutanlığı’ndan (EUCOM) ABD Kuzey Komutanlığı’na (NORTHCOM) kaydıracak.
Güvenlik ve İşbirliğinde Güçlendirme Hedefi
Pentagon’un baş sözcüsü Salı günü yaptığı açıklamada, bu değişikliğin “Ortak Kuvvet’in ABD topraklarını savunma yeteneğini güçlendireceğini, Batı Yarımküre’nin daha güçlü bir şekilde savunulmasına katkıda bulunacağını ve Arktik müttefikleri ve ortaklarıyla ilişkileri derinleştireceğini” belirtti. Bu adım, Kuzey Kutbu’nun stratejik öneminin arttığı bir dönemde, ABD’nin bölgedeki savunma ve güvenlik duruşunu pekiştirme çabası olarak yorumlanıyor.
Revizyon, dünyayı ayrı askeri birimlere bölen ve ABD muharip komutanlıklarının rollerini ve sorumluluklarını ana hatlarıyla belirten Birleşik Komuta Planı’nın daha geniş bir incelemesinin parçası olarak çerçevelendirildi. Duyuruda Birleşik Komuta Planı’nda başka bir değişikliğe yer verilmedi.
Pentagon’un Kuzey Kutbu’na odaklanan eski yetkilisi Iris Ferguson, bu değişikliğin Grönland’ın bir karakol olmaktan ziyade, ABD’nin Kuzey Kutbu’ndaki güvenlik duruşunun temel taşı olarak ele alınması anlamına geleceğini ifade etti.
Avrupa’daki Endişeler ve Trump’ın Grönland İddiaları
Ancak Ferguson, bu değişimin Avrupa müttefiklerini yabancılaştırma riski taşıdığı konusunda uyararak, Danimarka’nın yeniden yapılanma sürecinde “kenarda bırakılmaması” gerektiğini vurguladı. Avrupalı yetkililer, Salı günkü duyurudan önce haftalardır bu değişikliği bekliyordu. Grönland’ın ABD anavatanına coğrafi yakınlığı nedeniyle, endişeleri değişimin kendisinden çok, yönetimin bunu nasıl duyuracağı üzerineydi.
Bu askeri yeniden yapılanma, ABD Başkanı Donald Trump’ın Danimarka’ya bağlı yarı özerk bir bölge olan Grönland’ın ABD tarafından kontrol edilmesi gerektiğini defalarca dile getirmesinin ardından geldi. Trump, Mart ayında Kongre’de yaptığı konuşmada, “Öyle ya da böyle başaracağız” demişti.
Pentagon’un duyurusunda, söz konusu bölgenin ilhakına yönelik herhangi bir niyet belirtilmezken, Başkan da Salı günü böyle bir seçeneğin mümkün olduğunu hemen ima etmedi; bu durum muhtemelen bazı Avrupalıların endişelerini hafifletti.
Yine de Savunma Bakanı Pete Hegseth, geçen hafta Temsilciler Meclisi’nde ifade verirken, ABD’nin Grönland’ı almak için güç kullanabileceği ihtimalini dışlamadı. Hegseth, “Amerikan halkının Pentagon’un her şeye karşı bir planı olmasını isteyeceğini düşünüyorum” diyerek, ordunun bölgeyi ele geçirme olasılığına karşı hazırlıklı olduğunu ima etti. Komitedeki Demokratlar bu sözleri alaycı bir şekilde eleştirdi. Komitenin kıdemli üyesi, Demokrat Partili Temsilci Adam Smith (Washington), “Amerikan halkının Başkan Trump’a oy verdiğini düşünmüyorum çünkü Grönland’ı işgal edeceğimizi umuyorlardı” dedi.
