Irak’ın kuzeyindeki Pençe-Kilit Harekâtı bölgesinde yaşanan trajik bir olayda, 852 Rakımlı Tepe’deki bir mağarada metan gazına maruz kalan 12 askerimiz şehit düştü. Olayın detayları, şehitlerin silah arkadaşlarını kurtarmak için gösterdiği fedakarlığı ve kurtarma çalışmalarının zorluğunu gözler önüne serdi. İlk olarak 2022 yılında şehit olan Üsteğmen Nuri Melih Bozkurt’un naaşını arama faaliyetleri sırasında yaşanan faciada, askerlerimiz ardı ardına gazdan etkilenmiş, olay yerine sevk edilen AFAD ve Zonguldak’taki madencilerin büyük çabalarıyla şehitlerimizin naaşları mağaradan çıkarılabilmişti.
Şehit Sayısı 12’ye Yükseldi: Acı Haberler Peş Peşe Geldi
Olayın yaşandığı gün metan gazından etkilenen 19 asker hastaneye sevk edilmiş, ilk gün yapılan tüm müdahalelere rağmen beş askerimiz kurtarılamayarak şehit olmuştu. Milli Savunma Bakanlığı’ndan dün peş peşe yapılan açıklamalarla acı haberler gelmeye devam etti. Sabah erken saatlerde yapılan açıklamada üç, öğlene doğru yapılan açıklamada ise dört askerin daha şehit olduğu duyuruldu. Böylece şehit sayısı 12’ye yükseldi. Bakanlık açıklamasında, “Bizleri derin bir acı ve üzüntüye boğan bu olayda hayatını kaybeden aziz şehitlerimize Allah’tan rahmet, kederli ailelerine, Türk Silahlı Kuvvetleri ile asil milletimize başsağlığı ve sabır, etkilenenlere de acil şifalar dileriz” denildi.
Pençe-Kilit Bölgesinin Stratejik Önemi ve Arama Faaliyetleri
Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK), Irak sınırındaki Pençe serisi operasyonlarını 2019 yılında başlatmıştı. Haftanin, Metina, Avaşin, Zap ve Hakurk gibi terör örgütünün uzun yıllar içinde yerleştiği dağlık bölgelerde yürütülen operasyonlarda, 2022 Nisan ayında Pençe Kilit Harekâtı ile “kilidin kapatıldığı” safhaya geçildi. Bu harekatla Irak içinde yer yer 30-40 kilometre derinlikte bir güvenlik hattı oluşturuldu. Terör örgütünün bölgede tutunamaması için bu hat içindeki mağaralarda son üç yıl içinde yoğun biçimde arama tarama faaliyetleri yürütülüyordu. Milliyet’in aldığı bilgilere göre, 12 askerin şehit olmasıyla sonuçlanan mağara arama faaliyetiyle ilgili gelişmelerin seyri şu şekilde yaşandı:
Mağaradaki Dramatik Kurtarma Zinciri
- Mağaranın Geçmişi ve Arama Sebebi: Olayın yaşandığı mağara, yaklaşık iki yıl önce bir operasyonla mühürlenmişti. Şehit Üsteğmen Nuri Melih Bozkurt, Pençe-Kilit Harekâtı’nın başlangıcında 28 Mayıs 2022’de şehit olmuş, ancak naaşı bulunamamıştı. Şehit Bozkurt’un naaşının terör örgütünün geçmişte hastane olarak kullandığı ve Üsteğmen’in şehit düştüğü bölgeye yakın olan bu üç katlı, 30 odalı mağarada olabileceği şüphesiyle arama tarama çalışması başlatıldı. Bölgeye, istihbarat, mühimmat ve istihkam unsurlarının da yer aldığı birlikler sevk edildi.
- Eğitimli Köpeğin Girişi: Bölgede çalışma başlatan timler tarafından mağaraya önce eğitimli bir köpek gönderildi. Köpek, bir süre sonra mağaranın içinden sağ olarak geri döndü. Bu durum, mağara içinde hayati tehlike oluşturacak anlık bir durumun olmadığını düşündürmüş olabilir.
- İlk Grup ve Temasın Kesilmesi: Ardından, ilk grupta yer alan altı asker mağaranın içine girdi. Ancak bir süre sonra içerideki grupla bağlantı kesildi.
- İkinci ve Üçüncü Grupların Fedakarlığı: İçerideki grupla bağlantı kesilince, silah arkadaşlarını kurtarmak amacıyla altı kişilik ikinci grup da mağaraya girdi. Ne yazık ki, ikinci grupla da temas kesildi. Bunun üzerine bu kez 13 askerden oluşan üçüncü bir grup daha mağaranın içine girdi. Son giren askerler, ilk etapta mağara içinde metan gazından etkilenen ikinci gruptaki beş askeri dışarı çıkarmayı başardı. Ancak bu kurtarma faaliyeti sırasında, üçüncü grupta yer alan 13 asker de gazdan etkilendi.
- Hastaneye Sevk ve İlk Şehitler: Gazdan etkilenen toplam 19 asker hastaneye sevk edilirken, beşi tüm müdahalelere rağmen kurtarılamayarak şehit düştü.
Madencilerin Kahramanlığı: Şehit Naaşları Mağaradan Çıkarıldı
Olayın ciddiyeti üzerine AFAD ve Zonguldak’taki madencilerden destek talebinde bulunuldu. Bölgeye ilk ulaşan AFAD ekipleri, mağarayı pompalama yoluyla oksijenle besledi. Gece yarısına kadar süren çalışmanın ardından oksijen seviyesinin yüzde 60’a ulaştığı tespiti yapılınca, uzman madenciler, özel tüplerle takviyeli olarak mağaranın içine girdi. Bu zorlu ve tehlikeli operasyon sonucunda, diğer yedi şehidimizin naaşı madenciler tarafından mağaradan çıkarıldı.
Mağaranın Yapısı ve Gazın Kaynağına İlişkin İncelemeler
Mağaranın derinlere doğru inen üç katlı bir yapıya sahip olduğu belirtildi. Askerlerin, 2022 yılında şehit olan Bozkurt’u bulma motivasyonuyla mağaranın daha önce girilmeyen bölgelerine de indikleri ve oksijenin insan hayatı için tehlike oluşturabilecek seviyelere indiği bölgede arama yaptıkları dile getirildi.
Yapılan ilk değerlendirmelere göre, mağara operasyonları talimatnamelerinde olmasına rağmen, girilen mağaraların çoğunda böyle bir durumla karşılaşılmadığından askerler gaz ölçümü konusunu atlayabiliyor. Bölgede daha önce bu tür bir olayın yaşanmadığı ve iki yıl önce arama yapılarak mühürlenmiş bu mağarada da gaz ölçümü yapılmadığı kaydedildi. Normalde arama yapılan mağaralarda doğal havalandırmaları nedeniyle bu cihazlara ihtiyaç duyulmuyor. Ayrıca, askerler mağara operasyonlarında içerisi sıcak ve nemli olduğu, maske buharlaşmaya neden olarak görüşü engellediği için gaz maskesi de kullanmıyor.
Gazın kaynağına ilişkin ise çeşitli olasılıklar üzerinde duruluyor. İki yıldır hiç kullanılmayan mağarada, havalandırma deliklerinin doğal yollarla veya imha sırasında bombalama yoluyla kapanmış olabileceği değerlendiriliyor. İçeride imha edilmiş malzemeler ile hayvan kalıntılarının gaz oluşturmuş olabileceği düşünülürken, bölgenin petrol bölgesi olması nedeniyle metan gazı sızıntısı yaşanmış olabileceği de bir olasılık olarak ele alınıyor.
Soruşturma Başlatıldı ve Şehitlerimizin Kimlikleri
Bu elim hadisenin ardından arama tarama operasyonu planlı olduğu için sıralı amirler hakkında soruşturma başlatıldı. Bölgedeki bütün telsiz konuşmaları dinlenirken, ilgili askerlerin de ifadeleri alınıyor.
Şehit olan 12 kahraman askerimizin rütbe ve isimleri ise şöyle:
- Piyade Teğmen Furkan Sert
- İstihbarat Üsteğmen Ege Akar
- Komando Astsubay Kıdemli Çavuş Fikret Mangura
- Astsubay Kıdemli Çavuş Abdurrahman Akdoğan
- Piyade Uzman Çavuş Ümit Üzüm
- Piyade Uzman Çavuş Enver Yaman
- Piyade Uzman Çavuş Kani Obi
- Piyade Sözleşmeli Er Özkan Özkanlı
- Piyade Sözleşmeli Er Mahsun Yeşildemir
- Piyade Sözleşmeli Er Ahmet Kuşak
- Piyade Sözleşmeli Er Celalettin Uyanık
- Piyade Sözleşmeli Er Ahmet Gültekin
Bakan Güler’den Ziyaret ve Taziye Mesajı
Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler, Pençe-Kilit Harekâtı bölgesinde metan gazından zehirlenerek Ankara’ya sevk edilen ve Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesinde (GATA) tedavileri devam eden askerleri ziyaret etti.
Bakan Güler ile Genelkurmay Başkanı Orgeneral Metin Gürak, Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Ercüment Tatlıoğlu, Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu, Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Ziya Cemal Kadıoğlu ve 2’nci Ordu Komutanı Orgeneral Levent Ergün dün şehitler için Yüksekova Selahaddin Eyyübi Havalimanı’nda düzenlenen törene katıldı.
Güler, törenin ardından yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“Pençe Kilit Harekât bölgesinde 28 Mayıs 2022’de şehit olan kahraman silah arkadaşımız Piyade Üsteğmen Nuri Melih Bozkurt’un aziz naaşına ulaşmak için komandolarımız tarafından bir mağarada arama-tarama faaliyetleri gerçekleştirildi. Faaliyet esnasında kahraman komandolarımız metan ve karbonmonoksit gazından etkilendiler. Gazdan etkilenen ve mağaradan çıkarılan kahraman silah arkadaşlarımız derhâl hastaneye sevk edildiği esnada mağarada kalan silah arkadaşlarımız için AFAD ve Türkiye Kömür İşletmeleri Tahlisiye ekipleriyle koordineli şekilde kapsamlı bir çalışma da başlatılmıştır.”
Bakan Güler, bu elim hadise sonucu 12 kahraman silah arkadaşımızın şehit olduğunu belirterek, “Daha önce şehit olan silah arkadaşımızın aziz naaşına ulaşma gibi ulvi bir görevde gösterilen büyük bir cesaret ve fedakârlık Türk ordusundaki silah arkadaşlığının tarihe geçen emsalsiz örneklerinden birisini teşkil etmiştir. Acımız büyük ve hislerimiz tarifsizdir. Yüreğimiz dağlansa da biliyoruz ki aziz şehitlerimiz, milletimizin özgürlük ve bağımsızlığının simgesi olarak şanlı tarihimizin en müstesna köşesinde daima yer alacaklardır” ifadelerini kullandı.
Güler son olarak, “Bizleri derin ve acı bir üzüntüye boğan bu olay başlattığımız idari tahkikat ile en ince ayrıntısına kadar incelenecektir” dedi. Bu trajik olay, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin terörle mücadelesindeki zorlu koşulları ve Mehmetçiklerin fedakârlığını bir kez daha gözler önüne serdi.
