Birleşik Krallık Dışişleri Bakanı David Lammy, 30 Haziran 2025’te Hürriyet Daily News’e verdiği röportajda, Birleşik Krallık’ın Türkiye’nin Eurofighter Typhoon savaş uçağı programına katılma girişimini tam olarak desteklediğini açıkladı. Ankara ziyareti öncesi konuşan Lammy, Türkiye’nin bu gelişmiş savaş uçağını edinmesinin NATO içinde birlikte çalışabilirliği artıracağını ve bölgesel güvenlik iş birliğini derinleştireceğini vurguladı. Lammy ayrıca, konsorsiyum üyesi ülkelerden özellikle Almanya’nın çekincelerinin aşılması için Londra’nın aktif diplomatik girişimlerde bulunduğunu belirtti.
Anlaşmanın Stratejik Önemi ve Türkiye’nin Rolü
Lammy, anlaşmanın stratejik önemini vurgulayarak, “Türkiye’nin Typhoon kullanıcısı olarak dahil edilmesi, NATO’nun kilit müttefikleri arasındaki dostluk bağlarını güçlendirecektir. Ayrıca Eurofighter, Türkiye/Birleşik Krallık Savunma Sanayii Konseyi’nin daha fazla fırsatı keşfetmek için bir platform. Gelişmiş savunma sanayimiz, Türkiye’nin dinamik tedarik zincirini tamamlayarak ticareti, yatırımı ve teknolojik iş birliğini teşvik ediyor” ifadelerini kullandı.
Lammy, Türkiye’nin Karadeniz, Kafkaslar, Ortadoğu ve Afrika’nın kesişim noktasındaki stratejik konumu nedeniyle Birleşik Krallık, Avrupa ve diğer ülkelerin güvenlik çıkarları açısından “vazgeçilmez” olduğunu söyledi. Rusya’nın Ukrayna’da devam eden saldırganlığı ve Orta Doğu’da istikrarsızlığı gibi zorluklara atıfta bulunarak, “Bu radikal belirsizlik çağında Türkiye’nin bölgesel ve küresel güvenlikteki hayati rolü ortaklığımızı her zamankinden daha önemli hale getiriyor” dedi.
Türkiye’nin Savaş Uçağı İhtiyacı ve Alternatif Arayışları
Türkiye’nin Eurofighter Typhoon’a olan ilgisi, son yıllarda yaşadığı tedarik sorunlarını aşmak ve hava gücünü çeşitlendirmek amacı taşıyor. 2019’da Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın alması nedeniyle F-35 programından çıkarılan Türkiye, modern savaş uçağı ihtiyacını karşılamak için alternatif çözümler arayışına girmişti. ABD ile F-16 Block 70 alımı konusunda ilerleme kaydedilmiş olsa da, beşinci nesil uçaklara erişim halen sınırlı. Bu nedenle Eurofighter Typhoon, Türkiye için hem kaybedilen kabiliyeti telafi edecek hem de NATO içinde güçlü bir pozisyon sağlayacak stratejik bir çözüm olarak öne çıkıyor.
Almanya’nın Tutumu ve Yeni Dönem
Almanya’da iktidara gelen yeni Hristiyan Demokrat-Sosyal Demokrat (CDU-SPD) koalisyon hükümetinin daha önce engellenen Türkiye’ye savaş uçağı ihracatına onay vermeye hazırlandığı iddia edilmişti. Handelsblatt tarafından yapılan habere göre bu gelişme, Başbakan Friedrich Merz’in NATO zirvesi kapsamında Hollanda’nın Lahey kentinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yaptığı görüşmenin hemen ardından kamuoyuna yansımıştı.
İngiltere’nin öncülük ettiği ihracat girişimiyle Türkiye’ye yaklaşık 40 adet Eurofighter Typhoon savaş uçağı satılması planlanıyor. Ancak bu satış için Almanya, İtalya, İspanya ve Birleşik Krallık’tan oluşan Eurofighter konsorsiyumunun tüm üyelerinin onayı gerekiyor. Bu bağlamda Birleşik Krallık Mart ayında resmi teklifini iletirken, Almanya’daki önceki koalisyon olan SPD-Yeşiller-FDP üçlüsü projeye itiraz etmişti. Ancak Merz liderliğindeki yeni hükümetin bu konuda daha “açık ve esnek” bir yaklaşım benimsediği ifade ediliyor.
