Konya’nın kültürel mirası için tarihi bir gün yaşandı. 2000 yılında Yusuf Ağa Yazma Eser Kütüphanesi’nden yurt dışına kaçırılan 757 yıllık “Kitab Şerhu’l-Esma” adlı eser, düzenlenen teslim programıyla yeniden şehre kazandırıldı. Konya Büyükşehir Belediyesi Taş Bina Kültür Sanat’ta gerçekleşen program, bu kıymetli eserin ait olduğu topraklara dönüşünü bir şölen havasında kutladı.
Ecdat Yadigarı Eserin Dönüşü: Vicdani, İlmi ve Milli Bir Şuurun İşareti
Programda konuşan Konya Valisi İbrahim Akın, eseri satın aldıktan sonra çalındığını fark ederek iade eden Bahreyn Krallığı Uluslararası Yatırım Bankası Şeriat Denetim Kurulu Başkanı Nizam Bin Muhammed Sâlih Yakubî’ye teşekkürlerini sundu. Vali Akın, 1268 yılında İbn-i Burrican tarafından yazılan “Kitab Şerhu’l-Esma”nın uzun yıllardır kayıp olduğunu hatırlatarak, “Nihayet ecdat yadigarı bu kıymetli eserimiz bugün yine kendi toprağına, Konya’mıza, Karatay Yusuf Ağa Yazma Eser Kütüphanemize iade edilmektedir. Bu anlamlı teslimin sadece bir envanter kaydı olarak değil vicdani, ilmi ve milli bir şuurun işareti olarak da kayıtlara geçmesi bizleri ziyadesiyle memnun etmektedir” ifadelerini kullandı. Bu iade, sadece bir eserin fiziksel olarak geri dönmesi değil, aynı zamanda kültürel mirasın korunmasına yönelik uluslararası dayanışmanın ve etik değerlerin bir göstergesi olarak vurgulandı.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan Miras Avı: 13 Binden Fazla Eser Ülkeye Kazandırıldı
Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Nadir Alpaslan, hırsızlık sonucu Türkiye’den çok önemli eserlerin kaçırıldığını dile getirerek, Yakubî’nin bu eseri İslami ve insani ilkeler açısından örnek olacak bir davranışla tekrar Konya’ya kazandırdığını söyledi. Bakan Yardımcısı Alpaslan, Yazma Eserler Başkanlığı’nın bu önemli külliyatın restorasyonunu hızlı bir şekilde yaptığını vurgulayarak, geçmişten bugüne yapılan çalışmaları özetledi:
“Son 100 yılda bu kültürel varlığımızın önemli bir kısmı gayri ahlaki yollardan ülkemizden kaçırılmış durumda. Sayın Cumhurbaşkanımızdan aldığımız güçle bu eserleri tekrar ülkemize kazandırmak adına çok önemli çalışmalara imza atıldı. 13 bin 283 adet eserimiz yurt dışından tekrar ülkemize getirildi. Konya’mız gerek kültürel anlamda, gerek tarihi anlamda, gerek turizm alanında değerli bir şehir. Uğur Başkanımızla ve buradaki arkadaşlarla beraber bu alanlarda çalışmalarımızı yürütmekteyiz. Birlikte Konya’nın kültürünün, turizminin gelişmesi için birçok çalışmaya imza attık. Bundan sonrası için de yapacağımız birçok çalışma var. Büyük bir uyum ve büyük bir heyecan içinde Konya Büyükşehir Belediyemizle yürütmekteyiz. Bu vesileyle Konya’mıza kattığı değerler için de ben teşekkürlerimi sunuyorum.”
Bu açıklama, Türkiye’nin kültürel varlıklarını koruma ve geri getirme konusundaki kararlılığını bir kez daha gözler önüne serdi.
“Sadece Konya Değil, Tüm İnsanlık Kültürü İçin Büyük Bir Eksiklikti”
Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay, Konya’nın binlerce yıllık ilim ve irfan mirası adına önemli bir günde olduklarını belirtti. Başkan Altay, “Malumunuz olduğu üzere, 2000 yılında ne yazık ki Konya’mızın gözbebeği olan Yusuf Ağa Yazma Eser Kütüphanesi’nde yaşanan bir hırsızlık vakası sonucunda, yüzlerce yıllık geçmişe sahip paha biçilemez yazma eserlerimiz kaybolmuştu. O gün hepimizin yüreğini sızlatan bu hadise, sadece Konya’mız için değil, tüm insanlık kültürü için büyük bir eksiklikti.” ifadelerini kullandı.
Kaybolan eserlerin geri kazanılması sürecinde devletin ilgili kurumlarının kararlı takibinin, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın diplomatik girişimlerinin ve uluslararası iş birliklerinin büyük rol oynadığını vurguladı. Bu kapsamda İbn Sina ve Fahreddin er-Râzi gibi çok önemli şahsiyetlerin eserlerinin de yeniden Konya’ya kazandırıldığını ekledi.
“Kaybettiğimiz Bir Değeri Daha Yeniden Kazanmanın Mutluluğunu Yaşıyoruz”
Başkan Altay, bugün geri dönen “Kitab Şerhu’l-Esma” eseri için duyduğu mutluluğu dile getirerek, “Bugün, o kaybolan parçaların birini daha ait olduğu yere, Konya’ya, öz topraklarına kavuşturuyoruz. Bahreyn Krallığı’nda yaşayan Sayın Nizâm Muhammed Sâlih Yakûbî’nin duyarlılığı ve iyi niyeti sayesinde, tam 757 yıllık bir ilim hazinemiz daha, yeniden Konya’mızla, ülkemizle buluşuyor. 1268 yılında, Konya’mızın yetiştirdiği kıymetli müstensih Muhammed bin Abdullah el-Konevî tarafından istinsah edilen, İbn Burrican Ebi Hükm Abdusselam’ın kaleme aldığı ‘Kitab Şerhu’l-Esma’ adlı bu eşsiz eser, üzerinde Yusuf Ağa Yazma Eser Kütüphanesi mührüyle, bizlere geçmişimizin bir emanetidir. Tarih boyunca Konya, kitapların, ilmin ve hikmetin baş tacı edildiği bir şehir olmuştur. Bugün, kaybettiğimiz bir değere daha yeniden kazanmanın mutluluğunu yaşıyoruz” değerlendirmesinde bulundu.
“Tüm Dünya İçin Örnek Bir Davranış”
Başkan Altay, Nizam Bin Muhammed Sâlih Yakubî’nin gösterdiği yüksek ahlaki duruşun sadece Konya için değil, tüm dünya için örnek bir davranış olduğunu vurgulayarak kendisine teşekkürlerini iletti. Ayrıca eserlerin geri kazanılmasında emeği geçen Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’a, Bakan Yardımcısı Nadir Alpaslan’a, Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanı Coşkun Yılmaz’a, IRCICA Genel Direktörü Prof. Dr. Mahmut Erol Kılıç’a ve Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı’nı kurarak yazma eserlere sahip çıkılmasını sağlayan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a şükranlarını sundu.
“Türkiye Kadar Yazma Eserine Sahip Çıkan Başka Bir Ülke Yoktur”
Eserin bulunmasında ve tesliminde büyük pay sahibi olan Bahreyn Krallığı Uluslararası Yatırım Bankası Şeriat Denetim Kurulu Başkanı Nizam Bin Muhammed Sâlih Yakubî, yazma eserlere öğrencilik yıllarında ilgi duymaya başladığını ve özel kütüphanesinde 3 binden fazla nadir yazma eser bulunduğunu anlattı. “Kitab Şerhu’l-Esma”yı 25 yıl önce bir tüccardan aldığını belirten Yakubî, yaptığı araştırmalarda eserin Konya Yazma Eserler Kütüphanesi’nden çalındığını tespit ettiğini söyledi. Bunun üzerine gerekli girişimlerde bulunduğunu aktaran Yakubî, “Elhamdülillah Allah bana bu fırsatı verdi. Benim bu hocalarla, görüşmem tanışmam, bugün sizin burada bu programı düzenlemeniz hepsi Allah’ın bir lütfu. Dünyada Türkiye kadar yazma esere, tarihe sahip çıkan başka bir ülke yoktur. Osmanlı sultanlarının hepsi ve dönemin alimleri bu konuya özel önem vermiş.” ifadelerini kullandı.
“Yazma Eserler Kurumu İslam ve Türk İslam Tarihinin Bir Belleği”
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanı Coşkun Yılmaz, kurumun sadece Türkiye’nin değil, İslam ve Türk İslam tarihinin bir belleği, ortak hafızası olduğunu ifade etti. Eserin bulunmasında emeği geçen Nizam Bin Muhammed Sâlih Yakubî’nin eşine az rastlanır örnek bir davranış gerçekleştirdiğine dikkat çekerek, eserin yeniden ait olduğu topraklara getirilmesinde emeği geçen herkese teşekkür etti.
Konuşmaların ardından “Kitab Şerhu’l-Esma”, Konya Yazma Eserler Bölge Müdürü Bekir Şahin tarafından teslim alındı. Programa Karatay Belediye Başkanı Hasan Kılca, İl Kültür ve Turizm Müdürü Fikret Fidan, Vakıflar Bölge Müdürü Yılmaz Kılınç da katıldı. Bu iade, Türkiye’nin kültürel mirasına sahip çıkma kararlılığının somut bir örneği olarak kayıtlara geçti.
