Federal hükümet, 1968 yılında suikasta kurban giden sivil haklar lideri Martin Luther King Jr.‘a ilişkin binlerce gizli belgeyi halka açtı. Bu hamle, Başkan Trump’ın bu yılın başlarında verdiği talimatla gerçekleşti ve onlarca yıldır süregelen spekülasyonlara ve kamuoyu merakına yanıt verme amacı taşıyor. Ulusal İstihbarat Direktörü Ofisi (ODNI), 230.000 sayfadan fazla belgenin “bugüne kadar onlarca yıldır federal hükümet genelindeki tesislerde toz topladığını” belirtti.
Yeni Yayınlanan Kayıtlarda Neler Var?
Yayınlanan kayıtlar arasında, FBI’ın olası ipuçlarını tartıştığı dahili notlar, davanın ilerlemesini detaylandıran belgeler ve King’i suikast planıyla ilgili James Earl Ray’ın eski hücre arkadaşıyla ilgili bilgiler yer alıyor. ODNI’ye göre, bu belgeler Ray ile iddia edilen bir suikast planını tartıştığını gösteriyor. Ajans ayrıca, Ray’in nihayet yakalanmadan önce ABD’den kaçışı sırasında CIA kayıtlarının da yayımlanan belgeler arasında bulunduğunu belirtti. Ray, King’i suikast yapmaktan suçlu bulunmuştu.
Ulusal İstihbarat Direktörü Tulsi Gabbard yaptığı açıklamada, “Amerikan halkı, federal hükümetin Dr. King’in suikastı hakkındaki soruşturmasının tam kapsamını görmek için yaklaşık altmış yıl bekledi” dedi. ODNI, Pazartesi günü yayımlanan bu belgelerin “ilk kez bir koleksiyonda minimal redaksiyonlarla çevrimiçi olarak yayımlandığını” ancak bazı kayıtların daha önce Bilgi Özgürlüğü Yasası (FOIA) talepleriyle kamuya açıklandığını söyledi.
King Ailesinden Duygusal Tepki ve Açıklamalar
ODNI, belgelerin yayımlanmasından iki hafta önce King’in akrabalarına “dosyaları inceleme fırsatı sağladığını” belirtti. Yayımlanmadan önce, King’in bazı akrabaları plana tepki göstermişti: “Bizim için, babamızın suikastı, son 56 yılda katlandığımız derin kişisel bir aile kaybıdır. Dosyaları halka açık yayımlanmadan önce bir aile olarak inceleme fırsatı verilmesini umuyoruz.”
King’in hayatta olan iki çocuğu Bernice King ve Martin Luther King III, Pazartesi günü yaptıkları açıklamada, kayıtların “uzun süredir ilgi konusu olduğunu” anladıklarını belirterek, insanları “empati, kısıtlama ve ailemizin devam eden kederine saygı duymaya” çağırdı.
Şiddet İçermeyen Sosyal Değişim İçin King Merkezi tarafından yayımlanan bildiri, FBI’ın 1960’larda King üzerinde yürüttüğü yıllarca süren gözetimin, Adalet Bakanlığı raporuna göre daha sonra “büyük olasılıkla” yasa dışı olduğunu hatırlattı. Aile üyeleri, “Şeffaflığı ve tarihsel hesap verebilirliği desteklerken, babamızın mirasına veya yanlışlıkları yaymak için silahlandırma girişimlerine herhangi bir saldırıya itiraz ediyoruz” dedi. Açıklamalarına şöyle devam ettiler: “FBI’ın gözetiminin meyvesini teşvik edenler, bilmeden kendilerini babamızı ve sivil haklar hareketini azaltmak için devam eden bir kampanyayla hizalayacaklar.”
Bernice King, Pazartesi günü yayımlanan dosyalara ilişkin yaptığı yazılı açıklamada, “Beş yaşında bir çocuk olarak benim için çok kafa karıştırıcı ve üzücü olan bir şeyle neden bir kez daha karşı karşıya kalmam gerektiğini merak ediyorum. Dürüst olmak gerekirse, bu acı verici tarihin korkunç detaylarını tekrar gözden geçirmeye hazır değilim. Benim için gerçek bir değer yoktur; sadece travma” ifadelerini kullandı. Daha sonra Pazartesi günü X platformunda “Şimdi Epstein dosyalarını yapın” diye yazdı.
King’in yeğeni Alveda King ise ODNI’nin açıklamasında serbest bırakmayı desteklediğini ve bunu “Amerikan halkının hak ettiği gerçeğe doğru tarihi bir adım” olarak adlandırdığını söyledi.
Diğer Suikast Kayıtlarının Yayınlanması ve Komplo Teorileri
Başkan Trump, göreve geldikten kısa bir süre sonra, Başkan John F. Kennedy’nin 1963 suikastıyla ilgili federal kayıtları ve 1968’deki King ve Senatör Robert F. Kennedy cinayetleriyle ilgili federal kayıtları yayımlama emri vermişti. JFK ile ilgili kayıtlar Mart ayında yayımlanmış, hükümet Nisan ayında başlayan RFK ile ilgili birçok belge dilimini de kamuoyuna açıklamıştı.
Her üç suikast da, faillerin tek başına hareket edip etmediği veya cinayetlerden sorumlu olduğu iddia edilen ve hüküm giymiş kişilerin komplo içinde olup olmadığı teorileri de dahil olmak üzere onlarca yıldır süren kamu merakını çekmiştir.
Ray, King’i Memphis’te suikasttan bir yıl sonra öldürmekten suçlu bulunmuş ve 99 yıl hapse mahkum edilmişti. Ancak daha sonra suçlu itirazını geri almış ve yıllarını başarısız bir şekilde yeni bir dava arayışıyla geçirmişti. Ray, 1998’de öldü.
King’in aile üyeleri, Ray’in tek başına tetikçi olmadığını iddia etmeye devam etti. Pazartesi günü yaptıkları açıklamalar, 1999’da Tennessee Sivil Mahkemesi’nde görülen bir haksız ölüm davasına işaret etti. Bu davada bir jüri, Loyd Jowers adında bir adamın ve “devlet kurumları da dahil olmak üzere” diğer ortak komplocuların King’in suikastıyla bağlantılı olduğu sonucuna varmıştı.
Diğer resmi bulgular ise farklılık gösterdi. Adalet Bakanlığı, 1977 ve 2000 yıllarında gerçekleştirdiği suikast incelemelerinde, Ray’in suikastçı olduğunu ve bir komplonun parçası olarak hareket etmediğini iddia etti. 1970’lerde Meclis Seçim Komitesi ise King’in muhtemelen Ray’in de dahil olduğu bir komplonun parçası olarak suikaste uğradığını, ancak hükümetin bu komploya dahil olmadığını belirtmişti.
