Rus basınına göre, Rus Donanması’nın tek uçak gemisi Amiral Kuznetsov’u hizmete döndürme çabaları sıkıntılı bir şekilde sonlandırılacak. Soğuk Savaş döneminden kalma bu uçak gemisi üzerindeki bakım ve modernizasyon çalışmaları yaklaşık 8 yıl önce başlamıştı, ancak son uydu görüntülerine göre geminin bakım çalışmaları bir süre önce terk edildi. Bu durum, Amiral Kuznetsov’un geleceği hakkında ciddi soru işaretleri yaratıyor.
Modernizasyon Çabaları ve Yaşanan Sorunlar
Kremlin yanlısı medya kuruluşları, Rus Donanması ve Birleşik Gemi İnşa Şirketi (USC)’nin Kuznetsov’un kaderi hakkında nihai bir karar vermeye hazırlandığını belirtiyor. The War Zone’un haberine göre, mevcut işaretler modernizasyon programının sonlandırılacağını gösteriyor.
Kuznetsov, 2017’de bakım ve modernizasyonu başladığından beri bir dizi sorunla boğuşuyor. Geminin onarımı tersaneye vardıktan kısa bir süre sonra önemli ölçüde daraltılmıştı. Ek olarak, gemi bakım süreci boyunca birden fazla yangın ve kuru havuzda bir batma gibi talihsiz olaylar yaşadı. 2021 yılının başlarında çekilen fotoğrafların analizi, gemi üzerindeki çalışmaların son 12 ayda neredeyse tamamen durduğunu gösteriyordu. Bu olaylar silsilesi, geminin zaten zayıf olan itibarını daha da zedeledi.
Geçmişine bakıldığında da Kuznetsov’un sorunlu bir sicili var. 2009 yılında Türkiye açıklarında bir yangın yaşamış, 2016 yılında ise Suriye açıklarında kısa süreli aralıklarla üzerinde bulunan uçakları kaybetmişti. Şubat 2023’te Kuznetsov, Rusya’nın kuzeybatısındaki Murmansk bölgesindeki Sevmorput Deniz Kuvvetleri Tersanesi’ndeki kuru havuzundan ayrıldı. Ancak sadece 2 ay sonra uçak gemisinin mürettebatının dağıtıldığına dair haberler ortaya çıktı, bu da geminin anlamlı bir hizmete girmesinin önünde başka bir engel oluşturdu. Tüm bu sorunlar arasında, uçak gemisinin Rusya’nın muharebe filosuna geri dönmesi için daha önce belirtilen takvim de aşıldı. Geminin başlangıçta 2021’de yenilenmesi planlanıyordu ancak bu hedef de gerçekleşemedi.
Uzman Görüşleri ve Gelecek Vizyonu
Rus uzmanlar da geminin hizmetten çıkarılmasına sıcak bakıyor. Rusya’nın Pasifik Filosu’nun eski komutanı Amiral Sergey Avakyants, Izvestia’ya yaptığı açıklamada, Rus Donanması’nın uzun vadede klasik uçak gemilerine ihtiyacı olmadığını belirtti. Uçak gemilerini “geçmişte kalmış bir şey” olarak nitelendiren Avakyants, bahse konu gemilerin “modern silahlarla birkaç dakika içinde yok edilebileceğini” aktardı.
Avakyants, uçak gemilerinin “çok pahalı ve etkisiz bir deniz silahı” olduğunu vurgulayarak, “Gelecek, robotik sistem ve insansız hava aracı taşıyıcılarının olacak. Onarımlara devam etmeme kararı verilirse, geriye kalan tek şey Amiral Kuznetsov’u alıp hurdaya ayırıp elden çıkarmak” ifadelerine yer verdi. Bu görüşler, Rus Donanması’nın gelecekteki stratejisinde insansız sistemlere ve robotik teknolojilere daha fazla ağırlık verebileceğini düşündürüyor.
Resmi Planlar ve Gerçekler Arasındaki Çelişki
Kuznetsov’daki çalışmaların durdurulması yönündeki çağrılar giderek artarken, resmi planlar farklılık gösterebilir. Izvestia’ya göre, “2030’a Kadar Deniz Faaliyetleri Alanında Devlet Politikasının Temelleri” belgesinde Kuzey ve Pasifik Filolarının her birinin birer uçak gemisine sahip olması gerektiği belirtiliyor. Ancak bu hedefin de pek gerçekçi olmadığını söylemek mümkün. Çünkü Kuznetsov Kuzey Filosu’nda operasyonel statüye geri döndürülebilse bile, 2030’dan önce başka bir uçak gemisi inşa etme yönünde anlamlı bir plan bulunmuyor.
Çin ve Hindistan gibi ülkelerde uçak gemilerinin sürekli gelişimi, donanmaların konvansiyonel sabit kanatlı uçakları taşıyan düz tavanlı gemilere hâlâ yer olduğunu gösteriyor. Bu savaş gemileri, operasyonel bağlamda deniz gücünün belirleyicisi olmanın yanı sıra, ulusal prestijin de önemli unsurları olabilir. Ancak bu noktada Rusya’nın tek uçak gemisinin geleceği her zamankinden daha belirsiz görünüyor ve gemiyi tekrar hizmete sokma çabalarının sürdürülmesi yönündeki argümanlar giderek zayıflıyor. Kuznetsov’un hurdaya ayrılması kararı alınırsa, bu, Rus Donanması’nın yüzey filosu için önemli bir dönüm noktası olacak ve gelecekteki deniz gücü projeksiyonlarında ciddi revizyonlara yol açacaktır.
