Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, onlarca yıldır süren çatışmaları sona erdirmeyi amaçlayan tarihi bir anlaşmaya imza attı. Anlaşma, ABD Başkanı Donald Trump’ın ev sahipliğinde Beyaz Saray’da gerçekleştirilen törenle resmileşti. Trump, bu gelişmeyi “tarihi” olarak nitelendirirken, Aliyev ve Paşinyan da anlaşmanın bölgede barışa giden yolda önemli bir dönüm noktası olduğunu belirtti.
Anlaşmanın İçeriği ve Tarafların Taahhütleri
İmzalanan anlaşma kapsamında iki ülke, tüm çatışmaları kalıcı olarak durdurma ve seyahat, ticaret ve diplomatik ilişkileri yeniden başlatma sözü verdi. Bu anlaşma, bölgede uzun süredir devam eden gerilimi azaltmayı ve Kafkasya’da barışı tesis etmeyi hedefliyor.
Anlaşmanın en dikkat çekici maddelerinden biri, “Uluslararası Barış ve Refah için Trump Rotası” adı verilen bir ulaşım koridorunun inşası. Bu koridor, Ermenistan topraklarının ayırdığı Azerbaycan ile Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’ni birbirine bağlayacak. Daha önce taraflar arasında bu koridorun yetki ve denetimi konusunda anlaşmazlık yaşanmış ve bu durum barış görüşmelerini engellemişti. Ancak bu anlaşmayla birlikte bu sorun aşıldı.
Rusya’nın Etkisi ve ABD’nin Bölgedeki Rolü
Bu anlaşma, aynı zamanda ABD’nin bölgedeki etkisini artırma çabalarının bir yansıması olarak görülüyor. Bugüne kadar barış görüşmelerinde başlıca arabulucu rolünü üstlenen Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, bu süreçte devre dışı kaldı. Önceki barış metinleri genellikle Rusya tarafından hazırlanmış olsa da, bu kez taraflar ABD’nin sunduğu çözümü tercih etti. Trump, bu sürece katkılarından dolayı Aliyev tarafından “6 ayda bir mucize gerçekleştirdiği” ifadeleriyle övgüyle bahsedildi.
Anlaşmanın imzalanmasının ardından Trump, gelecek hafta Alaska’da Putin ile bir görüşme yapacağını da duyurdu. Bu görüşmenin, bölgedeki dengeler ve ABD-Rusya ilişkileri açısından önemli olacağı değerlendiriliyor. Ayrıca Trump, anlaşmanın imzalanmasının yanı sıra, her iki ülke ile enerji ve teknoloji ticaretini genişletecek ikili anlaşmalara da imza attıklarını açıkladı.
