NATO, ittifakın tüm üyelerinin bu yıl ilk kez gayri safi yurt içi hasılalarının (GSYİH) en az yüzde 2’sini savunmaya harcayacağını duyurdu. Bu oran, 2014 yılında belirlenen bir hedef olup, şimdiye kadar tüm müttefikler tarafından eş zamanlı olarak hiç ulaşılamamıştı. Bu tarihi başarı, özellikle Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından ve ABD’den gelen baskıların etkisiyle Avrupa’daki savunma bütçelerinin ciddi şekilde artırıldığını gösteriyor.
Yüksek Hedeflere Ulaşan Ülkeler ve Toplam Harcamalar
NATO’nun yayımladığı verilere göre, Polonya, Litvanya ve Letonya gibi bazı ülkeler, bu yıl GSYİH’larının yüzde 3,5’ini savunmaya harcama gibi daha iddialı bir hedefe ulaşmaya yakın. Bu durum, özellikle Rusya sınırına yakın ülkelerin güvenlik endişelerinin ne kadar yüksek olduğunu gösteriyor.
2024 yılında yalnızca 18 ülkenin, 2022’de ise sadece yedi ülkenin %2 hedefine ulaştığı göz önüne alındığında, bu yılki 31 müttefikin katılımıyla gerçekleşecek bu başarı, son on yılda savunma harcamalarındaki istikrarlı artışın bir kanıtıdır. İzlanda, silahlı kuvvetleri olmadığı için bu verilere dahil edilmemiştir.
Avrupa’daki NATO üyeleri ve Kanada’nın savunma harcamaları, cari fiyatlarla bu yıl 607 milyar doları aşması bekleniyor. Bu rakam, altı yıl içinde iki katına çıkmış olup, 2024’te 516 milyar dolar ve 2023’te 419 milyar dolar seviyelerindeydi. ABD dahil tüm ittifakın toplam savunma harcamasının ise 2025’te yaklaşık 1,6 trilyon dolara ulaşacağı tahmin ediliyor.
Altyapı ve Teçhizat Yatırımları
Haziran ayında Lahey’de düzenlenen zirvede, NATO üyeleri daha da kapsamlı bir savunma stratejisi üzerinde anlaştı. Üyeler, GSYİH’nın %3,5’ini temel savunma harcamalarına ayırmanın yanı sıra, kritik altyapının korunması ve savunma sanayiinin güçlendirilmesi gibi alanlara da GSYİH’nın %1,5’ini ayırma kararı aldı. Bu durum, ittifakın sadece askeri kapasitesini değil, aynı zamanda operasyonel hazırlık ve dayanıklılığını da artırmayı hedeflediğini gösteriyor.
Ayrıca, tüm NATO üyelerinin (Belçika hariç) savunma harcamalarının en az yüzde 20’sini büyük teçhizat alımlarına ayırma hedefini tutturması bekleniyor. Bu alandaki lider ülke, savunma bütçesinin yaklaşık %54’ünü yeni teçhizat alımlarına ayıran Polonya olarak öne çıkıyor. Bu yüksek oran, Polonya’nın savunma modernizasyonuna verdiği önemi açıkça gösteriyor.
