Rusya’nın Pasifik Filosu’na ev sahipliği yapan Vladivostok Limanı, 1 Ağustos 2025 itibarıyla Joint Sea 2025 (Ortak Deniz 2025) tatbikatına katılan Çin donanmasına ait bir görev grubunu ağırlamaya başladı. Rus haber ajansı TASS’ın duyurusuna göre, 5 Ağustos’a kadar sürecek olan tatbikat, iki ülke arasındaki deniz iş birliğinde yeni bir döneme işaret ediyor.
Sembolik ve Operasyonel Derinlik
Army Recognition haber portalının aktardığı bilgilere göre, Çin Donanması’na ait bir Kilo sınıfı denizaltı, Shaoxing ve Urumqi isimli Type 052D sınıfı güdümlü füze destroyerleri, bir ikmal gemisi ve bir denizaltı kurtarma gemisinden oluşan görev grubu Vladivostok’a demirledi. Bu konuşlanmanın en dikkat çekici yanı, Çin’e ait bir denizaltının ortak bir tatbikat kapsamında ilk kez Rusya’ya liman ziyareti gerçekleştirmesi oldu.
Uzmanlar, bu denizaltı seçiminin sembolik ve operasyonel bir amaca hizmet ettiğini düşünüyor. 1990’larda Rusya’dan tedarik edilen Kilo sınıfı denizaltılar, modern Yuan sınıfı (Type 039A) denizaltıların aksine, daha güncel olmayan akustik izleri sayesinde yabancı gözetleme sistemlerine karşı bir tür kalkan görevi görüyor. Bu sayede Çin, en yeni teknolojilerini gizli tutmayı tercih etmiş olabilir.
İki Ülkenin Deniz Gücü Farklılıkları
Tatbikatta, Çin Donanması’nın Kuzey ve Doğu Komutanlık Filolarından unsurların yer alması, tatbikatın Çin tarafında farklı bölgesel komutanlıklar arasında ortak operasyon tecrübesi oluşturma amacını taşıdığını gösteriyor. Buna karşın Rusya tarafında ise Sovyet döneminden kalma bir Udaloy sınıfı destroyer tatbikata liderlik ediyor. Bu durum, iki ülkenin deniz gücü gelişimindeki belirgin farklılıkları ortaya koyuyor. Çin, son on yılda 20’den fazla modern Type 052D destroyeri inşa ederken, Rusya’nın Sovyetler Birliği’nin dağılmasından bu yana yeni bir destroyer inşa etmemiş olması bu farkı net bir şekilde gözler önüne seriyor.
Zamanlama ve Bölgesel Gerginlikler
Tatbikat kapsamında, hava savunma, denizaltı savunma harbi, arama-kurtarma ve gerçek mühimmatla atış gibi çeşitli askeri senaryolar icra ediliyor. Çin Savunma Bakanlığı, tatbikatın yıllık iş birliği planı kapsamında düzenlendiğini ve herhangi bir üçüncü tarafı hedef almadığını belirtse de, zamanlaması dikkat çekici.
Joint Sea 2025 tatbikatı, ABD Hava Kuvvetleri öncülüğünde gerçekleştirilen ve Japonya, Avustralya gibi müttefiklerin de katıldığı Resolute Force Pacific 2025 operasyonuyla aynı döneme denk geliyor. Bu durum, Rusya ve Çin’in, ABD’nin bölgedeki askeri varlığına karşı bir güç gösterisi olarak yorumlanıyor. Pekin yönetimi, ABD’nin faaliyetlerini “caydırma amaçlı gösteri” olarak nitelendirirken, Rusya ile olan askeri iş birliğini olağan bir süreç olarak sunmayı tercih ediyor.
Bu iş birliği, 2024 yılı boyunca Baltık Denizi’ndeki ortak tatbikatlar, Alaska açıklarında gerçekleştirilen bombardıman uçağı devriyesi ve Çin birliklerinin NATO sınırına yakın Belarus’a konuşlanması gibi örneklerle de kendini göstermişti. Vladivostok’taki bu son gelişme, Rusya ve Çin arasındaki askeri ve stratejik yakınlaşmanın daha da derinleştiğini kanıtlıyor.
