Birleşmiş Milletler’in nükleer denetleme kuruluşu Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) tarafından hazırlanan gizli bir rapora göre, İran’ın İsrail’in askeri saldırısından önce uranyum zenginleştirme stokunu tehlikeli seviyelere çıkardığı belirtildi. Associated Press’in incelediği raporda, İran’ın uranyum zenginleştirme kapasitesinin 13 Haziran itibarıyla 440,9 kilograma ulaştığı ifade ediliyor. Bu miktar, Mayıs ayındaki son rapordan bu yana 32,3 kilogramlık bir artışa işaret ediyor ve atom bombası yapımına yetecek materyale “kısa ve teknik bir adım uzaklıkta” olarak değerlendiriliyor.
Denetimler Aksadı, Endişeler Arttı
Raporda, İsrail ve ABD’nin bombalamalarından etkilenen bölgelerde denetimlerin yeniden başlaması konusunda İran ile IAEA’nın anlaşmaya varamadığı belirtildi. Savaştan bu yana denetlenen tek tesisin, Rusya’nın teknik yardımıyla faaliyet gösteren Buşehr Nükleer Santrali olduğu kaydedildi.
IAEA Genel Direktörü Rafael Grossi, denetimlerin tam olarak yeniden başlaması için gerekli teknik süreçlerin gecikmeden tamamlanması gerektiğini vurguladı. Raporda, BM müfettişlerinin savaş sırasında İran’dan çekilmesinin “gerekli” olduğu belirtilirken, Tahran’ın “IAEA ile işbirliğini kesme kararı” “derinden üzücü” olarak tanımlandı.
Potansiyel Atom Bombası Tehlikesi
IAEA’ya göre, yaklaşık 42 kilogram %60 oranında zenginleştirilmiş uranyum, %90 oranına daha da zenginleştirildiğinde teorik olarak bir atom bombası üretmeye yetiyor. Raporda, İran’ın %90’lık bomba seviyesine yakın uranyum stoğunun iki buçuk aydan fazla bir süredir doğrulanamadığı ve bu durumun “ciddi endişe kaynağı” olduğu bildirildi.
13 Haziran itibarıyla İran’ın toplam zenginleştirilmiş uranyum stokunun 9874,9 kilograma ulaştığı ve bunun Mayıs ayından bu yana 627,3 kilogramlık bir artışa denk geldiği belirtildi. İran’ın bu hızlı zenginleştirme süreci, nükleer programının geleceği ve bölgesel güvenlik açısından önemli soru işaretleri yaratıyor.
