Polonya, Çarşamba günü erken saatlerde yaptığı dikkat çekici bir açıklama ile, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik yoğun hava saldırıları sırasında Polonya hava sahasını ihlal eden çok sayıda Rus insansız hava aracını (İHA) düşürdüğünü duyurdu. Bu gelişme, Rusya-Ukrayna savaşının gerilimini bir kez daha tırmandırırken, NATO müttefiklerinin de bu saldırgan eyleme karşı kararlı duruşunu pekiştirdi.
“Doğrudan Tehdit Oluşturan İHA’lar Etkisiz Hale Getirildi”
Polonya Başbakanı Donald Tusk, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, “Dün gece Polonya hava sahası çok sayıda Rus insansız hava aracı tarafından ihlal edildi. Doğrudan tehdit oluşturan bu insansız hava araçları düşürüldü.” ifadeleriyle durumu net bir dille ortaya koydu. Polonya Silahlı Kuvvetleri, Salı gecesi ve Çarşamba sabahı yaşanan bu olayın ardından, Ukrayna’daki hedeflere yönelik gerçekleştirilen yoğun hava saldırıları nedeniyle yüksek alarm durumuna geçmişti.
Savunma Bakanı Władysław Kosiniak-Kamysz, X platformunda yaptığı paylaşımda, “10’dan fazla nesnenin” Polonya hava sahasına girdiğini ve Polonya’nın güvenliği için risk oluşturanların etkisiz hale getirildiğini belirtti. Bakan, NATO Hava Komutanlığı ve Hollanda Kraliyet Hava ve Uzay Kuvvetleri’ne, operasyona F-35 savaş uçaklarıyla verdikleri destek için teşekkür etti. Bu iş birliği, NATO’nun kolektif savunma prensibinin bir göstergesi olarak öne çıktı.
Vatandaşlara Güvenlik Uyarısı
Polonya Silahlı Kuvvetleri, Çarşamba sabahı yayınladığı bir açıklamada, olası kaza yerlerine yönelik arama çalışmalarının devam ettiğini bildirdi. Vatandaşlara, gördükleri hiçbir nesneye yaklaşmamaları, dokunmamaları veya hareket ettirmemeleri çağrısı yapıldı. Bu nesnelerin tehlikeli madde içerebileceği ve tehdit oluşturabileceği konusunda uyarıldılar. Bu önlemler, olayın potansiyel tehlikelerini en aza indirmeyi amaçlıyor.
Bu askeri operasyonlar nedeniyle Varşova’daki Chopin Havalimanı da geçici olarak uçuşları durdurmak zorunda kaldı. Hava sahasının kapatılması, operasyonların hassasiyetini ve aciliyetini vurgulayan bir detay olarak kayıtlara geçti.
Kasıtlı Saldırı İddiası ve AB’den Dayanışma Mesajı
Avrupa Birliği Dış Politika Şefi Kaja Kallas, ilk bulguların bu İHA olayının kasıtlı olduğunu gösterdiğini belirterek konuya uluslararası bir boyut kazandırdı. Kallas, “Dün gece Polonya’da Rusya’nın savaşın başlangıcından bu yana en ciddi Avrupa hava sahası ihlaline tanık olduk ve göstergeler bunun kazara değil, kasıtlı olduğunu gösteriyor” dedi. AB’nin en üst düzey diplomatı, NATO ve Polonya Dışişleri Bakanı ile temas halinde olduğunu ve gelişmeleri yakından takip ettiğini vurguladı.
Kallas, AB’nin Polonya ile tam dayanışma içinde olduğunu belirterek, “Rusya’nın savaşı tırmanıyor, bitmiyor. Moskova’ya maliyeti artırmalı, Ukrayna’ya desteği güçlendirmeli ve Avrupa’nın savunmasına yatırım yapmalıyız” çağrısında bulundu. Bu açıklamalar, Rusya’nın Ukrayna’daki saldırganlığının Avrupa genelinde yarattığı endişeyi ve birleşik bir cephe oluşturma gerekliliğini ortaya koyuyor.
Geçmiş İhlaller ve Bölgesel Etkiler
Polonya daha önce de Ukrayna’ya yönelik saldırılar sırasında hava sahasına giren Rus nesneleriyle ilgili şikayetlerde bulunmuştu. Ağustos ayında Polonya Savunma Bakanı, doğu Polonya’daki bir mısır tarlasına düşüp patlayan cismin Rus İHA’sı olduğunu ve bunun Rusya tarafından bir provokasyon olduğunu belirtmişti. Mart ayında ise bir Rus füzesi, Batı Ukrayna’daki bir hedefe giderken Polonya hava sahasını kısa bir süreliğine geçmişti. 2022’de ise, muhtemelen Ukrayna tarafından bir Rus saldırısını engellemek amacıyla ateşlenen bir füze Polonya’ya düşerek iki kişinin ölümüne neden olmuştu. Bu olaylar, Polonya hava sahasının Rusya ile olan gerilim hattında hassas bir konumda olduğunu gösteriyor.
Bu arada, Rus İHA’larının Ukrayna’nın batısındaki Hmelnitski bölgesinde üç kişiyi yaraladığı, bir dikiş fabrikasının yıkıldığı, bir benzin istasyonu ve araçların hasar gördüğü bildirildi. Jhitomir, Vinnitsa ve Çerkası bölgelerinde de Rus saldırıları sonucu ölümler, yaralanmalar ve maddi hasarlar meydana geldiği kaydedildi. Bu saldırılar, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik yoğun bombardımanlarının sürdüğünü ve bölgesel istikrarı tehdit ettiğini gösteriyor.
Rusya’dan Karşı İddialar ve Ortak Tatbikatlar
Rusya Savunma Bakanlığı ise Çarşamba sabahı yaptığı açıklamada, gece boyunca aralarında Kırım ve Karadeniz bölgelerinin de bulunduğu çeşitli Rus bölgeleri üzerinde 122 Ukrayna İHA’sını imha ettiğini bildirdi. Bu açıklama, Ukrayna ile Rusya arasındaki karşılıklı İHA saldırıları iddialarının boyutunu gözler önüne seriyor.
Diğer yandan, Rus ve Belarus birliklerinin katılımıyla Belarus’ta düzenlenecek olan “Zapad 2025” (Batı 2025) adlı ortak askeri tatbikatın Cuma günü başlayacak olması dikkat çekiyor. Bu tatbikatlar, Moskova ile Minsk arasındaki yakın bağları ve Rusya’nın askeri gücünü sergilemeyi amaçlıyor. Ancak tatbikatlar, Kiev ve Belarus’a komşu olan Letonya, Litvanya ve Polonya gibi Batılı müttefiklerde endişe yaratıyor. Özellikle 2022’de Ukrayna’nın işgalinin büyük bir kısmının Belarus üzerinden başlaması, bu tür tatbikatların bölgesel güvenlik açısından taşıdığı önemi artırıyor.
