Eylül ayının sonlarında, Portekiz kıyılarında gerçekleştirilen NATO’nun Dinamik Haberci (Dynamic Messenger) ve REPMUS tatbikatları, deniz savaşının geleceğine ışık tuttu. Lizbon’a bir saat mesafedeki Atlantik sularında, 200’den fazla insansız sistemin test edilmesine odaklanan bu üç haftalık eğitim, özellikle mayın önleme ve kritik su altı altyapısının korunması alanlarında otonom teknolojilerin geldiği noktayı gözler önüne serdi. Avrupa donanmaları, insan dalgıçları tehlikeli görevlerden uzak tutmak için deniz mayın temizleme prosedürlerini yeniden şekillendiriyor.
Dev Robotlar Atlantik’te Test Edildi: Greyshark’ın Kabiliyetleri
Tatbikatın en dikkat çekici sistemlerinden biri, Almanya’nın EuroAtlas firmasından gelen, 6,5 metre uzunluğunda ve bir teslimat kamyoneti ağırlığındaki otonom su altı aracı Greyshark oldu.
Alman Donanması tarafından test edilen Greyshark, yüksek çözünürlüklü sonar, LIDAR tarayıcı, elektromanyetik algılama ve iki kamera sistemiyle donatıldı. Araç, denizaltı avı ve sahte mayın araması gibi zorlu görevler için kullanıldı. Yetkililer, bu büyük “penguen benzeri” robotun teorik olarak 8.000 deniz mili menzile, yani Sesimbra’dan New York’a gidiş dönüş mesafesine ulaşabileceğini belirtti.
Alman Donanması’nın 3. Mayın Tarama Filosu’ndan Komutan Andreas Montag, birden fazla robotik sistemi aynı anda koordine etmenin zorluğuna dikkat çekti:
“Örneğin komuta ve kontrol, eskisinden çok daha karmaşık, çünkü ağa daha fazla [robotik] sistem getiriyorsunuz; daha fazla koordinasyon, daha fazla insan ve küçük görevlerin daha büyük bir orkestrasyonunu gerektiriyor.”
Sürü Zekası ve Yüzey Geçidi Teknolojileri
Alman Donanması, Greyshark’ın yanı sıra, EvoLogics firmasının iki insansız deniz aracını daha tanıttı:
- Sonobot (İnsansız Su Üstü Gemisi): Tatbikat boyunca bir “yüzey geçidi” görevi gördü. Bu görev, diğer otonom sistemlere su altı konumlandırma ve veri ağları (hem Wi-Fi hem de su altı GPS) sağlamaktı. Bu sistem, aynı zamanda Ukrayna ordusu tarafından da kullanılıyor.
- Quadroin AUV (Su Altı Sürümü): Sonobot’un su altındaki versiyonu olan Quadroin’ler, mayın arama operasyonlarında altı adedi aynı anda sürü halinde kullanıldı.
Portekiz Donanması dalgıç grubu komutanı Rui Madeira, bu sürü zekasının başarısını gösterdi: “Bu yıl ilk kez, sadece mayınları tespit etmekle kalmadık, aynı zamanda onları tanımlayıp tek bir görev sırasında her birinden video görüntüsü alabildik. Quadroin’ler rollerini ayırdı; bazıları deniz tabanını tararken, diğerleri doğrudan hedefe akın edip fotoğraf çekti.”
Yapay Zeka ve Aksaklıklar: Geleceğin Zorlukları
Tatbikat, insansız teknolojinin bir sonraki aşamasının yapay zekanın (AI) entegrasyonu olacağını ortaya koydu. Fransız EOD dalgıç grubundan bir subay olan Louis, AI’nın entegrasyonunun dronların tespit ettikleri tehditleri karadaki bir operatöre ihtiyaç duymadan bağımsız olarak sınıflandırmasına olanak tanıyacağını belirtti.
Ancak, teknoloji hızla ilerlerken bazı aksaklıklar da yaşandı:
- Aşırı Isınma: İngiliz Donanması’nın HII firmasının REMUS 100 AUV’si, yüksek sıcaklıklar nedeniyle eğitim sırasında birkaç kez aşırı ısındı. Geçici çözümler arasında, drone’u battaniyelerle serin tutmak ve günün erken saatlerinde konuşlandırmak yer aldı.
- Kazalar: Alman Donanması’na ait iki Sonobot, bir gösteri sırasında çarpıştı. Ayrıca, Portekizli bir balıkçı teknesi Fransız A-9M sistemine çarparak drone’a büyük hasar verdi ve yetkililer aracı gösteri alanından çıkarmak zorunda kaldı.
Bu tatbikatlar, insansız deniz sistemlerinin potansiyelini gözler önüne sererken, otonom savaşın karmaşıklığını, koordinasyon gereksinimlerini ve karşılaşılabilecek beklenmedik çevresel ve teknik zorlukları da açıkça gösterdi.
