Polonya’ya Rus insansız hava araçlarının girmesinin ardından Avrupalı liderler arasında hız kazanan “İHA Duvarı” inşa etme fikri, stratejik bir yanılgı olabilir. Analistler, Avrupa savunması söz konusu olduğunda asıl sorunun Rus saldırı İHA’ları değil, NATO’nun nükleer ve konvansiyonel caydırıcılığının temellerinin aşınması olduğunu savunuyor.
Bu erozyonun bir sonucu olarak Rusya, bir NATO ülkesi üzerinde İHA uçurarak ittifakın siyasi iradesini sınama cesaretini buluyor. Uzmanlar, “İHA Duvarı”na aşırı yatırım yapmanın, diğer savunma önceliklerine daha iyi harcanabilecek değerli kaynakları israf edeceğini ve Rusya’yı caydırmayacağını belirtiyor.
Rus Saldırı İHA’ları Neden Asıl Sorun Değil?
Rusya’nın Kaliningrad’dan fırlattığı Şahid tipi bir İHA, teorik olarak Avrupa başkentlerini hedefleyebilir. Ancak bu, Rusya’nın Avrupa’ya ilk saldırı yeteneğini kazanması anlamına gelmiyor. Rusya, 1950’lerden beri balistik ve seyir füzeleriyle tüm Avrupa’yı havadan tehdit edebiliyor.
Mesele, Rusya’nın ilk kez NATO hava sahasını ihlal etmesi de değil. Asıl sorun, caydırıcılığın doğasına ve mevcut jeopolitik ortama dayanıyor.
NATO’nun 1949’dan beri temel caydırıcılık dayanağı, cezalandırma yoluyla caydırmadır (Makale 5’in örtülü tehdidi). Bu, herhangi bir saldırı durumunda ABD’nin nükleer cephaneliğiyle desteklenerek saldırganın pişman edileceği anlamına geliyordu. Ancak Trump yönetiminin politikaları ve söylemleri nedeniyle, Rusya ve Avrupa’daki bazı çevreler, ABD’nin nükleer caydırıcılığının güvenilirliğini sorgulamaya başladı. Caydırıcılık algı meselesi olduğu için, bu sorunun varlığı bile caydırıcılığın aşındığını göstermektedir.
Avrupa’nın Misilleme Yeteneğine Yatırım Yapması Gerekiyor
Avrupa’nın sadece savunmaya odaklanmaya devam edebileceği düşüncesinden vazgeçmesi gerektiği belirtiliyor. Aktif olarak çatışmayı tırmandırmamak önemli olsa da, uygun maliyetli bir “drone duvarı” oluşturacak teknolojinin şu an dünyanın hiçbir yerinde mevcut olmadığı vurgulanıyor.
Tomahawk Örneği: Ukrayna’nın Tomahawk seyir füzeleri edinme arzunun ardındaki mantık, sadece okları düşürmek yerine okçuyu (Rusya’daki üretim tesisleri/fırlatma noktalarını) hasara uğratma yeteneği kazanmaktır.
Caydırıcılık: Rusya, NATO’ya Şahid göndermekten iki kere düşünmesi için, bu İHA’ları üreten fabrikaların yok edileceğine inanmak zorundadır. Düşman, bu yetenekleri kullanma konusundaki siyasi iradenize inanmazsa, envanterinizdeki hiçbir askeri yetenek caydırıcılık açısından işe yaramaz.
Gelecek İçin Odaklanılması Gerekenler
Avrupa’nın şu anda yapması gerekenler:
Konvansiyonel Kuvvetleri Yeniden Yapılandırma: Rusya’ya karşılık verebilmek için konvansiyonel kuvvetlerini hızla yeniden yapılandırmak, özellikle uzun menzilli seyir saldırı kabiliyetlerine yatırım yapmak.
Nükleer Caydırıcılığı Güçlendirme: Misilleme kabiliyetlerine yatırım yaparak NATO’nun 3. Maddesi’ni yerine getirmek ve transatlantik ilişkileri güçlendirmek.
Yanlış Tehdide Odaklanmamak: Doğuya bakan bir “duvara” odaklanmak yerine, gizli aktörler (siber saldırılar) veya şiddet yanlısı devlet dışı aktörler tarafından İHA kullanımına karşı koyma kabiliyetini artırmak.
Avrupa, Rusya’ya karşılık verme isteğine ve yeteneğine odaklanırsa, Rus uçaklarının ve İHA’larının sınırlarını geçip kendisine saldırması konusunda daha az endişelenmek zorunda kalacaktır.
