Zambiya, Tanzanya ve Çin arasında imzalanan 1,4 milyar dolarlık stratejik bir sözleşmenin ardından, TAZARA Demiryolu (Tanzanya-Zambiya Demiryolu) yeni bir sayfa açıyor. Proje, hem demiryolu altyapısının iyileştirilmesini hem de yeni demiryolu araçlarının satın alınmasını kapsıyor ve bu tarihi ulaşım koridorunun bölgesel ticaret akışlarındaki önemini yeniden canlandırmayı hedefliyor.
Projenin Kapsamı ve Çin’in Dev Yatırımı
Yeniden inşa projesi, Zambiya’daki Kapiri Mposhi ile Tanzanya’daki Darüsselam limanı arasındaki 1.860 km uzunluğundaki güzergâhın kapsamlı rehabilitasyonunu içeriyor. Projenin çekirdek işleri, CRCC bünyesindeki Çin İnşaat Mühendisliği İnşaat Şirketi tarafından yürütülecek.
Yatırımın detayları ve hedefleri şunlardır:
- Altyapı Yatırımı: Rayların modernizasyonu için 1 milyar dolar.
- Demiryolu Araçları Yatırımı: Yeni demiryolu araçları için 400 milyon dolar.
- Yeni Araçlar: 34 lokomotif, 16 yolcu vagonu ve 760 yük vagonu tedarik edilecek.
- Tamamlanma Süresi: Yeniden inşa çalışmalarının iki yıl sürmesi bekleniyor.
Bu demiryolu, özellikle Zambiya bakırı için hayati bir ihracat arteriydi; denize kıyısı olmayan ülkeyi, o dönemde siyasi olarak izole edilmiş Güney Afrika’dan geçmeden Darüsselam limanına doğrudan bağlıyordu.
Tarihsel Önem ve Gelecek Beklentileri
TAZARA Demiryolu, ilk olarak 1975 yılında hizmete girdiğinde, Çin’in o dönemdeki en büyük yurtdışı altyapı projesi olma özelliğini taşıyordu. Bu proje, Zambiya’nın apartheid Güney Afrika’ya olan bağımlılığını en aza indirerek Çin-Afrika dostluğunun bir sembolüydü.
Ancak 1990’lardan itibaren deniz taşımacılığındaki yeni rotalar nedeniyle demiryolu trafiği ve altyapı koşulları yavaş yavaş düşüşe geçmişti.
Jeopolitik Canlanma
Yeniden yapılanma, günümüzde jeopolitik bir önem taşıyor. Çin, Afrika’daki varlığını pekiştirirken, Tanzanya ve Zambiya da transit akışlarda yeniden canlanma arayışında. Projenin beklenen etkileri:
- Ekonomik Faydalar: Zambiya’ya daha hızlı bakır ihracatı ve doğal kaynakların daha fazla kullanımı. Tanzanya için ise bölgesel bir takas merkezi olma statüsünün yeniden teyidi.
- Lojistik Gelişmeler: Teslimat sürelerinin ve lojistik giderlerinin azalması.
- İstihdam: Yeni istihdam pozisyonlarının yaratılması.
İşletmeci rolünü Tanzanya-Zambiya Demiryolu İdaresi (TAZARA) elinde tutmaya devam edecek. TAZARA Demiryolu’nun yenilenmesi, bu nedenle sadece bir altyapı projesi olmanın ötesinde, bölgesel kalkınmaya yönelik stratejik bir önlem olarak görülüyor. Bu iş birliği, Afrika ülkeleri ve Çin’in birlikte hareket ederek küresel ticaret akışlarını yeniden şekillendirme niyetini gösteriyor.
