Tanzanya-Zambiya Demiryolu İdaresi (TAZARA), Çin’in de katılımıyla 1,4 milyar dolarlık dev bir imtiyaz projesiyle yeniden hayat buluyor. Onlarca yıllık gerileme ve yetersiz yatırımın ardından hayata geçirilen bu girişim, Güney Afrika’nın en stratejik demiryolu koridorlarından biri olan TAZARA’yı restore etmeyi, yük taşımacılığını iyileştirmeyi ve demiryolunun kapasitesini artırmayı hedefliyor. Proje, bölgede lojistiği, istihdamı ve ekonomik entegrasyonu güçlendirecek.
Yük Taşımacılığında Kapasite Artışı ve Yeni Yönetim Modeli
Çin, Tanzanya ve Zambiya, TAZARA yük hizmetlerini yürütmek için Çin İnşaat Mühendisliği İnşaat Şirketi (CCECC) aracılığıyla bir Özel Amaçlı Araç (SPV) kurdu. Bu yeni gelir paylaşımı düzenlemesi, her iki Afrika ülkesinin de yolcu operasyonlarını sürdürmesini ve belirlenen yıllık imtiyaz ücretinden yararlanmasını sağlayarak ulusal kontrolü ve istikrarlı gelir akışını koruyor.
Projenin temel hedefleri oldukça iddialı:
- Yük Taşımacılığı Hedefi: Yük taşımacılığının önümüzdeki iki yılda 2,4 milyon tona, beş yılda ise 5 milyon tona çıkarılması hedefleniyor.
- Bölgesel Etki: Yönetim ve lojistiği iyileştirerek yeni istihdam yaratılması, ihracatın artırılması ve Doğu ile Güney Afrika’da bölgesel entegrasyonun iyileştirilmesi amaçlanıyor.
Altyapı Yenilemesi ve Lojistik Merkez Yatırımları
1,4 milyar dolarlık yatırımın büyük bir kısmı, TAZARA’nın kritik altyapısının yenilenmesine ayrıldı. Bu bütçenin 1,17 milyar doları büyük sermaye iyileştirmelerine ve 238 milyon doları bakım ve tedarik yatırımlarına tahsis edildi.
Çin, bu çerçevede mevcut taşıma kapasitesinin iki katına sahip olacak 34 lokomotif, 760 yeni vagon ve 16 turist vagonu sağlayacak. Toplam $1.860$ millik güzergahın yenilenmesi, hattın güvenilirliğini artıracak ve sınır ötesi lojistiği güçlendirecek.
Lojistik altyapısını güçlendirmek amacıyla, Zambiya’nın Kapiri Mposhi kentinde yeni bir lojistik merkezi kurulacak. Bu merkez, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Zambiya için depolama ve gümrük hizmetlerini bir araya getirecek. Bu tesisler, Darüsselam Limanı’ndan geçen yük hacminin artmasına yardımcı olacak; limandan geçen yük hacmi 1970’lerde 5 milyon ton iken, şu anda yılda 15 milyon tona ulaşmıştır.
Onlarca yıllık gerilemenin ardından, bu kapsamlı iyileştirme çalışmaları TAZARA’yı yeniden verimli ve kârlı bir koridora dönüştürüyor. Çinli işletmeler ve bölgesel nakliyeciler, Lobito, Nacala ve Beira gibi diğer koridorlara ek olarak, yükleri yenilenen TAZARA koridoru üzerinden yeniden yönlendirme taahhüdünde bulunarak projenin bölgesel önemini teyit ettiler.
TAZARA’nın Tarihsel Rolü
Tanzanya-Zambiya Demiryolu İdaresi (TAZARA), Tanzanya’nın Darüsselam Limanı’nı Zambiya’nın merkezindeki Kapiri Mposhi kasabasına bağlayan $1.860$ kilometrelik bir demiryoludur. 1970’lerde Çin’in desteğiyle inşa edilen bu hat, Zambiya’ya Hint Okyanusu’na güvenilir bir ihracat rotası sağlamak amacıyla kurulmuştur. TAZARA, Güney ve Doğu Afrika’da bakır, yakıt ve tarım ürünleri taşıyan en önemli demiryolu koridoru olmaya ve bölgesel ticaret entegrasyonunda merkezi bir rol oynamaya devam ediyor.
