Amerika Birleşik Devletleri, Kamboçya’ya uyguladığı dört yıllık silah ambargosunu kaldırdığını resmen duyurdu. Bu kararla birlikte, iki ülke 2017’den bu yana yapılmayan yıllık Angkor Sentinel askeri tatbikatlarını da yeniden başlatma konusunda anlaştı. Bu gelişmeler, Washington ile Çin’in Güneydoğu Asya’daki önemli müttefiki arasındaki ilişkilerin düzelmekte olduğunun güçlü bir işareti olarak görülüyor.
Ambargonun Kaldırılması ve Yeniden Başlayan İşbirliği
Dışişleri Bakanı Marco Rubio, 2021 yılında uygulamaya konulan silah ambargosunu resmen sona erdirdi. Bu kararın temelinde, Kamboçya’nın barış ve güvenliği sağlama konusundaki çabaları ile ABD ile yenilenen etkileşimleri yatıyor. Silah satışları bundan sonra vaka bazında kararlaştırılacak.
ABD’nin ASEAN’daki Endonezya Temsilciliği, 26 Ekim tarihli açıklamasında şu ifadelere yer verdi: “ABD, Kamboçya’nın barış ve güvenliği sağlama konusundaki kararlı çabaları doğrultusunda, Kamboçya’ya uygulanan silah ambargosunu kaldıracak ve her iki taraf da 2017’de son kez düzenlenen ikili Angkor Sentinel savunma tatbikatını yeniden başlatmayı kabul etti.”
Angkor Sentinel: Tatbikat, ABD Pasifik Ordusu ile Kraliyet Kamboçya Ordusu arasında barışı koruma ve istikrar operasyonları eğitimine odaklanan ikili bir faaliyettir.
Askeri Eğitim: ABD ayrıca, Kamboçya Başbakanı Hun Manet’in mezun olduğu West Point ve Hava Kuvvetleri Akademisi gibi ABD askeri kolejlerinde Kamboçyalı subaylar için kontenjanları artıracak.
Çin Etkisini Azaltma Çabası ve Yeni Öncelikler
Risk analisti Gavin Greenwood, ambargonun kaldırılmasını, Trump yönetiminin Çin’in küresel ve bölgesel etkisini azaltma çabalarının bir parçası olarak değerlendiriyor. Bu hamle, Pekin’in yörüngesinden çıkarmak istediği ülkelere askeri ve ekonomik ödüller verilmesi stratejisine uyuyor.
Ancak ABD’nin yeniden angajmanının bir diğer önemli boyutu da, Kamboçya’nın ulusötesi suçlarla mücadelede iş birliğini genişletme taahhüdü oldu. Misyon, Kamboçya’daki uyuşturucu kaçakçılığı ve çevrimiçi dolandırıcılık merkezleri ile mücadelede iş birliği yapılacağını belirtti. Bu suç örgütlerinin her yıl savunmasız Amerikalılardan 10 milyar dolardan fazla para çaldığı ifade ediliyor.
Kamboçya’nın Yörünge Değişimi
ABD-Kamboçya ilişkileri, 2010’ların sonlarında Çin’in Ream Deniz Üssü’nün yeniden inşası gibi büyük Kuşak ve Yol projeleriyle on yıllardır en düşük seviyesine inmişti. Ream, Cibuti’den sonra Çin’in ikinci yabancı deniz üssü olarak görülüyor.
Ancak, son dönemde Çin yatırımlarının kuruması ve Kamboçya’nın insan ticareti ve dolandırıcılık şebekeleri nedeniyle artan uluslararası izolasyonu, Phnom Penh’i yeniden düşünmeye itti. ABD Hazine Bakanlığı’nın geçen ay Kamboçya’daki Prince Bank’tan 14 milyar dolardan fazla kripto paraya el koyması, ülkenin çökmekte olan ekonomisi ortasında bir baskı unsuru oldu.
Bu zorluklar karşısında Kamboçya, Ream Deniz Üssü’nün yalnızca Çin’e ait olduğu iddialarını defalarca reddederek, üssün hizmetlerini tüm dost ülkelere sunacağını vurguladı. Nitekim, USS Savannah’ın Aralık ayında Sihanoukville limanını ziyaret etmesi, ABD Donanması’nın sekiz yıl aradan sonra ülkeye yaptığı ilk ziyareti işaret etti.
