Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı (MoD), uzun ve sorunlu bir geliştirme sürecinin ardından, General Dynamics UK (GDUK) tarafından üretilen Ajax zırhlı muharebe araçları (ZMA) ailesinin nihayet İlk Operasyonel Yetenek (Initial Operational Capability / IOC) seviyesine ulaştığını resmen duyurdu. Bu gelişme, İngiliz Ordusu’nun son 30 yıldaki ilk yeni zırhlı muharebe aracı olan Ajax için büyük bir başarıdır.
IOC Seviyesi ve Konuşlandırma Planı
6 Kasım 2025 tarihinde yapılan duyuruya göre, IOC kabiliyeti ile “Household Cavalry Regiment” birliğinin 50 araçlık envanterinde 27 adet Ajax ZMA konuşlandırılabilecek.
- Sipariş ve Platform: MoD, General Dynamics’in ASCOD paletli platformunun geliştirilmiş bir versiyonu olan Ajax için, Eylül 2014’te 5,522 milyar sterlin karşılığında toplam 589 adet sipariş vermişti.
- Varyant Çeşitliliği: Sipariş edilen araçlar, keşif ve gözetleme odaklı “Ajax” varyantı dahil olmak üzere toplam yedi farklı varyantta üretiliyor. Envanterde keşif, komuta-kontrol, bakım-onarım ve kurtarma gibi farklı roller için tasarlanmış çok sayıda alt model bulunuyor.
Zorlu Geliştirme Süreci ve Sorunların Aşılması
Ajax programı, 2020-2021 yılları arasında tespit edilen aşırı titreşim ve gürültü sorunları nedeniyle testlerin askıya alınmasıyla ciddi eleştirilere maruz kalmıştı.
- Eleştiriler: Haziran 2022’de Avam Kamarası Kamu Hesapları Komitesi, programın “çok kötü gittiğini” belirtmişti.
- Temel Sorunlar: Programın sorunlarının temelinde; İspanya’dan gelen ASCOD tabanlı platformların kalitesi, Birleşik Krallık Ordusu içindeki sürekli değişen gereksinimler ve General Dynamics üst yönetiminin sorunları kabul etmede yaşadığı isteksizlik yatıyordu.
- Dönüşüm: 2023 başlarında GDUK programı kontrol altına aldı ve çözümler devreye alındı. Araçlar, IOC’ye ulaşmadan önce 20.000’den fazla 40 mm CT-40 top atışı ve 42.000 kilometreden fazla zorlu arazi testinden geçti. Bugüne kadar toplam 165 adet araç teslim edildi.
Gelecekteki Rolü
Ajax araç ailesi, yaklaşık 40 tonluk ağırlığıyla, yerini aldığı 8 tonluk CVR(T) ailesine kıyasla çok daha büyük ve teknolojik bir platform.
- Görev Alanı: Ajax, İngiliz Ordusu’nun gelecekteki Zırhlı Tugayları ile Derin Keşif ve Taarruz (Deep Recce Strike) birimlerinin belkemiğini oluşturacak.
- Teknolojik Üstünlük: Araçlar, gelecekteki modernizasyonlara uyumlu, açık mimarili elektronik altyapıya sahip. Keşif varyantları ise gelişmiş ISTAR (Keşif, İstihbarat, Hedef Tespiti ve Gözetleme) sistemleriyle donatılmış durumda.
