Kanada, nihayet federal hükümetin Ulaştırma Bakanlığı tarafından onaylanan bir duyuruyla, ilk yüksek hızlı tren (YHT) hattı olan Alto‘nun başlangıcına hazırlanıyor. Yaklaşık 1000 km’lik Toronto-Quebec City koridorunun ilk aşaması olarak, yaklaşık 200 km uzunluğundaki Ottawa-Montreal bölümünün inşaatına başlanacak. Bu stratejik adım, Kanada’nın en önemli ekonomik merkezlerini birbirine bağlayacak ulusal bir yüksek hızlı demiryolu ağı için zemin hazırlamayı amaçlıyor.
Alto Zaman Çizelgesi ve Ottawa-Montreal Başlangıcı
Ottawa-Montreal YHT hattının ilk bölümünün inşaatının 2029 yılında başlaması bekleniyor. Federal hükümet, bu aşamalı başlangıcın Ontario ve Quebec ekiplerinin eş zamanlı çalışmasını sağlayacağını ve ekiplere batıya Toronto’ya ve doğuya Quebec City’ye doğru genişlemeyi destekleyecek değerli deneyim kazandıracağını belirtiyor.
Alto, hem hattın adı hem de projenin hayata geçirilmesini denetlemek üzere kurulan federal kamu kuruluşudur. Federal Ulaştırma Bakanı Steven MacKinnon, bu duyurunun daha hızlı ve daha bağlantılı bir ulaşım vizyonunu yansıttığını söyledi. Ancak, Toronto-Quebec City koridorunun kalan bölümleri için henüz bir inşaat takvimi belirlenmemiş olup, Ottawa-Montreal aşamasının tamamlanma ve açılış tarihi de henüz kamuoyuna açıklanmamıştır.
Ottawa ve Montreal’in ilk aşama olarak seçilmesinin ardındaki temel nedenlerden biri, planın her iki eyalette de eş zamanlı seferberliğe olanak sağlamasıdır. Bu bölüm, projeyi optimize etmeyi, teslimatı hızlandırmayı ve yerel ekonomik faydaları erken aşamada göstermeyi hedefliyor.
Yüksek Hızlı Demiryolunun Amacı ve Teknolojisi
Alto hattı önerisine göre, trenler tamamen özel hatlarda ve havadan elektrik hatlarıyla çalıştırılarak saatte 300 km hıza ulaşabilecek. Bu kombinasyonun, seyahat sürelerini yarıya indirirken, Kanada nüfusunun neredeyse yarısını temsil eden önemli ekonomik merkezleri birbirine bağlaması bekleniyor.
Yüksek hızlı tren projelerinde karmaşıklık ve maliyet göz önüne alındığında, aşamalı teslimat yaygın bir uygulamadır. Daha kısa bir bölümle başlamak, ekiplerin tasarımları test etmesine ve inşaat uzmanlığı geliştirmesine olanak tanıyarak kamu desteğini sürdürmeye yardımcı olur. California’daki YHT projesi de bu mantığın bir örneğidir; inşaat, arazi edinimi daha kolay olan Orta Vadi’de başlamıştır.
Alto için, Ottawa ve Montreal geçici son durak istasyonları olarak tanımlanırken; Toronto ve Quebec City uzun vadeli bitiş noktaları olarak belirlenmiştir. Ayrıca Peterborough, Laval ve Trois-Rivières’deki istasyonlar da planlar arasında yer almaktadır.
Danışmalar, Onaylar ve Özel Konsorsiyum: Cadence
Alto, tercih edilen güzergah ve istasyon yerlerini belirlemek amacıyla Ocak 2026’dan itibaren üç aylık bir kamuoyu danışma sürecini başlatmaya hazırlanıyor. Projenin mühendislik ve izin çalışmalarının hızlandırılacağı, federal hükümetin yeni kurduğu Büyük Projeler Ofisi (MPO) tarafından destekleneceği belirtiliyor.
Bu proje için özel ortak olarak, uzun bir ihale sürecinin ardından Şubat 2025’te Cadence konsorsiyumu seçilmiştir. Cadence, Fransız YHT operatörü SNCF Voyageurs ve Fransız mühendislik firması SYSTRA’yı içeren bir ortak girişimdir. Konsorsiyumda ayrıca Kanadalı kurumsal yatırımcı La Caisse, Kanadalı mühendislik firması AtkinsRealis ve Air Canada gibi önemli ortaklar da yer almaktadır.
Alto’nun Başkanı ve CEO’su Martin Imbleau, Ottawa-Montréal odaklı yaklaşımın, projeyi optimize etmeyi ve somut yerel ekonomik faydalar sağlamayı amaçladığını belirtmiştir. Bu ön aşamada resmi bir inşaat maliyeti tahmini olmamakla birlikte, nihai rakamın on milyarlarca doları bulması beklenmektedir.
