Türkiye turizm ekosisteminde önemli bir gelişme yaşandı. Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB), aralarında Airbnb‘nin de bulunduğu on uluslararası dijital seyahat platformu için erişim engeli talebiyle yargıya başvurdu. Bu adım, dijital platformların Türkiye’deki faaliyet biçimini ve geleneksel seyahat acentalarının rekabet koşullarını doğrudan etkileyebilecek nitelikte.
TÜRSAB açıklamasında, söz konusu platformların Türkiye’de belgesiz, vergisiz ve denetimsiz hizmet sundukları; bunun sonucunda da yerel acentalar açısından haksız rekabet oluşturdukları öne sürüldü. Birlik yetkilileri, dijital mecraların geniş kullanıcı erişimi sayesinde yasal yükümlülüklerden kaçındığını ve bunun sektörde dengesizlik yarattığını belirtti.
Talebin gerekçeleri ve tüketici boyutu
Açıklamada, platformların denetim dışı kalmasının yalnızca acenteler için değil, tüketiciler açısından da risk oluşturduğu vurgulandı. TÜRSAB, rezervasyon, iptal, iade ve konaklama gibi sorunlarda muhatap bulunamamasının sık yaşandığını; bu nedenle açılan davanın hem sektörün düzenlenmesi hem de tüketici haklarının korunması amacı taşıdığını ifade etti.
Dava kapsamındaki platformlar
Birliğin erişim engeli talep ettiği ve küresel ölçekte milyonlarca kullanıcıya hizmet veren siteler şu şekilde listelendi:
- Airbnb
- Expedia
- GetYourGuide
- Viator
- Isango
- ToursByLocals
- Agoda
- Trip.com
- Hotels.com
- Musement
Bu platformların Türkiye pazarına doğrudan ya da dolaylı erişimi bulunduğu ve önemli pazar paylarına sahip oldukları belirtiliyor.
Uzman görüşleri ve olası senaryolar
Sektör uzmanları, TÜRSAB’ın açtığı davanın dijital turizm platformlarına yönelik yeni bir düzenleme sürecinin başlangıcı olabileceğini düşünüyor. Kısa süreli konaklama ve online tur satışlarında yaşanan hızlı büyüme, yasal çerçeve belirsizliğini de beraberinde getirdi. Yerel acenteler, kendi üzerlerindeki ağır mevzuat ve vergi yükümlülükleriyle kıyaslandığında uluslararası platformların daha avantajlı pozisyonda olduğunu savunuyor.
Mahkemenin vereceği karar, sadece davaya konu platformları değil; Türkiye’de dijital seyahat hizmetlerinin sunum biçimini ve denetim mekanizmalarını kökten değiştirebilir. Uzmanlar, erişim engeli yerine daha kapsamlı düzenleme ve etkin denetim mekanizmalarının hayata geçirilmesinin de olası olduğunu belirtiyor. Sürecin ilerleyişi, hem sektör temsilcileri hem de tüketiciler tarafından yakından izlenecek.
