Son dönemlerde geniş kitlelerin ilgisini çeken ve bilim dünyasında önemli yankı uyandıran bir gelişme, Nobel Kimya Ödüllü Prof. Dr. Aziz Sancar ve ekibinin glioblastoma üzerinde yürüttüğü araştırmalara ait. Yapılan deneylerde, özellikle ölümcül seyriyle bilinen bu beyin tümörüne karşı kullanılan yeni kombine tedavi yaklaşımları dikkat çekti. Çalışmanın fare modelleri üzerinde gösterdiği üstün başarılar, bilim insanlarının umutlarını artırırken, Aziz Sancar’dan gelen açıklamalar, bu başarının henüz insanlara uygulanabilir olmadığını ve daha yolun çok uzun olduğunu ortaya koyuyor.
Theorysel olarak, bu çalışma PNAS dergisinde yayımlandı ve glioblastoma tedavisinde alışılmışın dışına çıkan yeni bir yöntem önerdi. Araştırmada, yaygın olarak kullanılan kemoterapi ilacı temozolomid ile birlikte kullanılan kimyasal madde EdU’nun birlikte uygulanması, klinik öncesi modellerde tümörleri tamamen ortadan kaldırmayı başardı. Elde edilen veriler, bu iki maddenin beraber kullanımında tümörlerin neredeyse tamamen ortadan kalktığını ve hayatta kalma sürelerini anlamlı ölçüde uzattığını gösteriyor. Ayrıca EdU’nun beyin dokusuna nüfuz ederek, özellikle tümör hücrelerini hedef aldığını ve sağlıklı dokulara minimal zarar verdiğini belirtiyoruz.
Mevcut tedavi yöntemleri bile glioblastomanın teşhis sonrası ortalama hayatta kalma süresinin yalnızca %7 oranında artmasıyla, bu hastalık en agresif ve ölümcül beyin tümörleri arasında yerini sürdürüyor. Bu yüzden, farelerde yüzde yüzlük başarı yüzdesi, bilim camiasında büyük ilgiyle karşılandı. Ancak Aziz Sancar, açıklamalarında, bu noktada dikkatli olunması gerektiğinin altını çizdi ve mevcut çalışmanın klinik uygulama seviyesinde olmadığını vurguladı. Özellikle, deneysel bulguların doğrudan insanlara aktarılmasının doğru olmadığını, bu sürecin kapsamlı klinik çalışmalar ve uzun vadeli incelemelere ihtiyaç duyduğunu açıkladı.
Özellikle, kamuoyunun yanlış yönlendirilmemesi adına, Aziz Sancar’ın açıklamalarında şu nokta öne çıktı: Basında çıkan haberlerde, bu başarının bir klinik gerçeklik gibi gösterilmemesi gerektiği. Bunlar, temel bilimsel gelişmeler olup, insanlar açısından güvenli ve etkili bir tedaviye dönüşmesi zaman alacak bir süreç. Bu süreç, klinik faz çalışmaları, doz ayarlamaları ve uzun vadeli yan etki takiplerini içeriyor. Başarıların henüz insan deneyleri aşamasında olmadığını unutmamak önemli.
