Japonya Sayıştayı, ABD’nin Yabancı Askeri Satışlar (FMS) programı kapsamındaki tedariklerde ciddi gecikmeler yaşandı ve bunun için Japonya Öz Savunma Kuvvetleri için idare edildi ve mali riskler doğurduğu kapsamlı bir denetim raporu sundu.
Denetim, 2018 mali yılından itibaren imzalanan FMS sözleşmelerini incelemiş ve birçok kalemin planlanan teslimatın önemli ölçüde ertelendiğini ortaya koymuştur. Değeri yaklaşık 6,9 milyar dolar olan bu alımların bazılarına, sözleşme şartlarına rağmen toplam uzun süreli gecikmeli teslim edilmiş veya mevcut teslim edilmemiş durumda.
Gecikmelerin etkileri ve öne çıkan vakalar
Raporda tespit edilen gecikmelerin çoğu ABD’den kaynaklandığı vurgulanıyor; bunun sonucunda bazı Öz Savunma Kuvvetleri birlikleri, planlanan yeni ekipman yerine eski sistemleri yedek tutmak zorunda kaldı. E-2D Advanced Hawkeye için gerekli bakım ve destek ekipmanlarının uzun süre gelmemesi, hava erken uyarı görev yeteneğinde doğrudan zafiyet oluşturulan örnekler arasında gösterildi.
Denetim ayrıca sözleşmelerde yer alan teslimatın ve miktar tahminlerinin kesin değil, öngörülen nitelikte olduğunu; Sonuçta Japonya’nın ödemeleri gerçekleştikten sonra bile teslimatın gerçekleşmesini sağlama konusunda sınırlı denetim gücüne sahip olduğunu kaydetti.
Ödeme, idari değişiklikler ve şeffaflık sorunları
Sayıştay raporu, birçok sözleşme için Japonya’nın ön ödemelerinin tamamlandığını, ancak ürünlerin üretim ve teslimatının tamamlanmasından paraların ödenmiş olarak kaldığı bildirildi. Ayrıca ABD tarafının zaman zaman idari prosedürlerle teslimat programlarında tek değişiklikler değişiklik yapabildiği, bu tür kayıt Japonya’nın bağlantılarına bağlanmadan uygulanabildiği belirtildi.
Bu durum , program maliyetleri, üretim takvimleri ve gecikme nedenleri hakkında şeffaflık eksikliğine yol açar; çünkü FMS sözleşmeleri ABD hükümeti tarafından yönetiliyor ve Japon tarafı doğrudan üreticiyle sözleşme tarafı değil.
Operasyonel hazırlık ve uzun vadeli riskler
Denetim raporu, tekrarlayan uzun teslimat gecikmelerinin bakım döngülerini aralıklarını, birimlerin eskime sürecinin uzatıldığını ve yedek parça ile destek unsurlarında kullanılabilirlik sıkıntılarına yol açtığını belirtiyor. Bu sistemin bozulması halinde, bazı işlemlerin ve hazırlıkların devam edeceği zayıflayabileceği uyarı yapıldı.
Raporda, FMS yöntemiyle yapılacak tedariklerin her zaman ve uygun çözüm olabileceği ve alternatif tedarik yollarının değerlendirilmesinin önerildiği yerde yer alıyor.
Japonya Savunma Bakanlığı’nın talimatları ve tavsiyeleri
Savunma Bakanlığı, denetim bulgularını kabul ettiğini ve program yönetimi ile şeffaflığın sağlanması için ABD desteğiyle işbirliğinin sürdürüldüğünü açıkladı. Sayıştay, FMS sözleşmelerinin çalıştırıldığını, geciken kalemlerin takibini ve gerekli depolama yapılarını yeniden değerlendirme sisteminde bulunduğunu belirtti.
FMS programı ABD’nin dış askeri satışlarında temel bir rol oynamasına devam etsin de, denetim Japonya örneğinde ABD üretim kapasitesindeki sık ışıklıkların, idari işletim ve şeffaflık eksikliklerinin uzun gecikmelere ve yazma risklerine yol açabileceğini gösterdi.
| Konusu | Bulgu/Etki |
|---|---|
| Toplam değer | Yaklaşık 6,9 milyar dolar |
| Tespit edilen sorunlar | kesinti gecikmeleri, ödemelerin yapılması, şeffaflık eksikliği |
| Operasyonel sonuç | Birimlerin eski ekipmanlarının daha uzun süre kullanılması; görev yeterliliğinde risk |
| Bakanlık | Denetimi kabul, ABD ile işbirliği ve izleme uygulanır |
