Norveç hükümeti, ordunun uzun menzilli hassas ateş ihtiyacını karşılamak üzere Güney Koreli Hanwha’nın Chunmoo sistemini seçti ve bu tercih, yaklaşık 19 milyar Norveç kronu (yaklaşık 2 milyar ABD Doları) tutarındaki anlaşma ile resmiyet kazandı. Satın alma paketi, 16 fırlatma aracı ve menzili 500 kilometreye kadar olan mühimmatları içeriyor; hükümet diğer teklif sahiplerinin benzer bir menzil sunamadığını belirtti.
Bu yatırım, Norveç Silahlı Kuvvetleri için yeni bir yetenek anlamına geliyor ve karar, Norveç Savunma Malzemesi Ajansı tarafından yürütülen rekabete dayanıyor. Savunma Bakanı Tore O. Sandvik anlaşmaya ilişkin olarak hükümetin önceliğinin ülkenin savunma kapasitesini hızla güçlendirmek olduğunu vurguladı ve Hanwha’nın performans, teslimat süresi ve maliyet kriterlerinde tüm gereklilikleri karşılayan tek tedarikçi olduğunu ifade etti.
Satın alma detayları ve zamanlama
Hükümet, fırlatıcı teslimatlarının 2028 ve 2029 yıllarında gerçekleşeceğini, bunun eğitim imkanlarını sağlayacağını; füzelerin ise 2030 ve 2031 yıllarında sistemin operasyonelleşmesi için teslim edileceğini açıkladı. Ayrıca anlaşmada, Hanwha’nın Norveçli firmalarla sözleşme bedelinin %120’sine denk düşen endüstriyel işbirlikleri teklif ettiği belirtildi; bu kapsamda Norveçli Kongsberg gibi yerel üreticilerle işbirliği öne çıkıyor.
Bölgesel bağlam ve Avrupa’daki eğilimler
Avrupa ülkeleri, özellikle Rusya’nın Ukrayna’daki insansız hava aracı ve füze saldırılarına karşı sivil ve askeri hedefleri korumak amacıyla düşmanın fırlatma kapasitelerini etkisiz hale getirecek derin taarruz yeteneklerini güçlendirmeyi değerlendiriyor. Danimarka, Eylül ayında caydırıcılık için derin saldırı yeteneklerine ihtiyaç duyduğunu belirtti; Almanya ise Temmuz’da ABD kaynaklı bir Typhon sistemi sorguladı; Fransa da bu yıl yerli bir HIMARS alternatifi test etmeyi planlıyor.
Defence News tarafından Şubat 2025’te yapılan bir ankete göre, Avrupa’nın ABD olmadan Rusya’yı caydırmak için gereken uzun menzilli saldırı yeteneklerini oluşturmada üç yıldan fazla bir zamana ihtiyacı olacağı öngörülüyor.
Rekabet süreci ve değerlendirmeler
Kasım 2024’te ilan edilen Norveç rekabeti; KNDS, Rheinmetall, Hanwha ve Saab/Boeing kombinasyonunu kapsıyordu. Saab/Boeing dışındaki tüm teklif sahipleri tekliflerini Mart 2025 son tarihine kadar sundu; Norveç ayrıca Lockheed Martin’in HIMARS sistemini de değerlendirdi. Savunma Malzemesi Ajansı’nın değerlendirmesinde Fransız-Alman konsorsiyumu KNDS, tam sistem sunma gerekliliklerini karşılamadığı için Haziran 2025’te yarışmadan elendi.
Hükümet, rekabeti yeniden açmanın maliyet artışı ve teslimat gecikmesi gibi önemli riskler doğuracağı gerekçesiyle bu seçeneği değerlendirmedi. Nihai kararda ise Hanwha’nın Chunmoo’su, yarışmadaki tüm gereksinimleri karşılayan tek teklif olarak değerlendirildi ve silahlı kuvvetlerin bu sistemi alternatiflere kıyasla daha hızlı ve daha ekonomik alabileceği kanaatine varıldı.
Endüstriyel işbirliği ve tedarik güvenliği
Norveç hükümeti, Polonya’nın da Chunmoo sistemini satın aldığı ve Hanwha ile yerel füze üretimi için anlaşma imzaladığı bilgisini paylaştı. Bu hamlenin, Avrupalı kullanıcılar için tedarik güvenliğini artıracağı belirtildi. Hükümet ayrıca Hanwha’nın, Norveç dahil tüm Avrupalı müşterilere Polonya’da üretilen füzeleri tedarik etmeyi planladığını açıkladı.
Özetle, Norveç’in kararı hem ülkenin savunma yeteneklerini hızla güçlendirmeyi amaçlıyor hem de Avrupa’da uzun menzilli saldırı kapasitelerinin geliştirilmesi eğiliminin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Anlaşma, teslimat takvimi, endüstriyel işbirlikleri ve tedarik zinciri güvenliği bakımından stratejik bir adım olarak sunuluyor.
