Asya-Pasifik bölgesinin en küçük ancak stratejik açıdan en yetenekli devletlerinden biri olan Singapur, askeri rakipler Çin Halk Cumhuriyeti ve Tayvan ile yürüttüğü eş zamanlı ilişkilerle dünya diplomasisinde eşine az rastlanır bir denge politikası izliyor. Singapur’un modern ve gelişmiş silahlı kuvvetleri, hem Pekin hem de Taipei için askeri bir okul niteliği taşırken; bu işbirliği her iki rakip için de farklı siyasi ve operasyonel kazanımlar sunuyor.
Starlight Projesi: Tayvan’ın Diplomatik Nefes Borusu
1975 yılında Singapur’un kurucu lideri Lee Kuan Yew ve Tayvanlı mevkidaşı Chiang Ching-kuo tarafından başlatılan “Starlight Projesi”, Tayvan için askeri bir eğitimden çok daha fazlasını ifade ediyor. Çin’in diplomatik baskıları nedeniyle uluslararası alanda izole edilen Tayvan, bu proje sayesinde etkili bir Asya ülkesiyle elli yıldır süregelen sarsılmaz bir bağ kurmuş durumda. Tayvan, Singapur ordusuna eğitim yapabilmesi için geniş arazilerini açarken, karşılığında artan diplomatik yalnızlığına karşı “zor kazanılan” bir uluslararası tanınırlık elde ediyor.
Uzmanlar, Tayvan birliklerinin Singapur’un deneyimli ordusuyla çalışarak teknik becerilerini geliştirdiğini, ancak asıl kazanımın Taipei’nin imajı olduğunu savunuyor. Nottingham Üniversitesi’nden Brian Hioe’ya göre, Pekin’in tüm baskılarına rağmen bu programın devam etmesi, Tayvan’ın meşruiyetini küresel sahnede güçlendiren sembolik bir zaferdir.
Pekin’in Pragmatik Sessizliği ve Ortak Tatbikatlar
Pekin yönetimi, normalde Tayvan ile askeri ilişki kuran ülkelere karşı oldukça sert bir tavır takınsa da Singapur söz konusu olduğunda şaşırtıcı bir tolerans gösteriyor. Bu durumun temelinde Singapur’un “Tek Çin” politikasına sadakati ve coğrafi kısıtlılıkları nedeniyle dış topraklarda eğitime ihtiyaç duyması yatıyor. Çin, Singapur’u tamamen kendi safına çekmeyi umarken, aynı zamanda bu küçük şehir devletinin teknik uzmanlığından faydalanmayı ihmal etmiyor.
2019’da güncellenen savunma anlaşmasıyla Çin ve Singapur arasındaki işbirliği yeni bir boyuta taşındı. Aralık 2025’te gerçekleştirilen “İşbirliği 2025” tatbikatı, kentsel terörle mücadeleye ve mürettebatlı-mürettebatsız birimlerin entegrasyonuna odaklanarak Çin Halk Kurtuluş Ordusu’nun (PLA) karmaşık senaryolardaki kabiliyetini artırmasına yardımcı oldu.
Singapur’un Kazanımı: Stratejik Özerklik ve Alan
Singapur için bu iki taraflı oyun hem fiziksel hem de diplomatik bir zorunluluktur. Kendi toprakları büyük ölçekli manevralar için yetersiz olan Singapur, Tayvan’ın Malezya Yarımadası’na benzeyen engebeli arazisini ve kentsel bölgelerini bir eğitim laboratuvarı olarak kullanıyor. Tayvan’da gerçekleştirilen kara kuvvetleri operasyonları, Singapur askerlerine “karmaşık” savaş oyunları için ihtiyaç duydukları alanı sağlıyor.
Analistler, Singapur’un hassas bilgileri taraflar arasında paylaştığına dair hiçbir kanıt bulunmadığını, aksine bu bağımsız duruşun Singapur’un tarafsız imajını pekiştirdiğini söylüyor. Stimson Center’dan Yun Sun’un belirttiği gibi, Singapur hem PLA hem de Tayvan ordusuyla çalışarak kendi çıkarlarını en üst düzeye çıkarıyor ve bölgede “kendi gündemini takip etmekte özgür” olan bağımsız bir güç imajı çiziyor. Sonuç olarak, bu üçlü askeri etkileşim, ideolojik farklılıklara rağmen pragmatizmin jeopolitik riskleri nasıl yönetebileceğinin en somut örneği olmaya devam ediyor.
