STM Savunma Teknolojileri Mühendislik ve Ticaret A.Ş. tarafından Portekiz Deniz Kuvvetleri için geliştirilen Denizde İkmal ve Lojistik Destek Gemilerinin inşası kapsamında, projenin ilk gemisinin kızağa koyma töreni İstanbul’da Ada Tersanesi’nde düzenlendi. Sözleşme 17 Aralık 2024’te Lizbon’da imzalanmış; tasarım çalışmaları tamamlandıktan sonra sac kesimi ile başlayan inşa süreci bugün gerçekleştirilen törenle bir aşama daha kaydetti.
Törene; Portekiz Savunma Bakanı Nuno Melo, Türkiye Cumhuriyeti Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler, Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, iki ülkenin yüksek rütbeli kuvvet komutanları, büyükelçiler ve savunma sanayii temsilcileri katıldı. Proje, iki ülke arasındaki teknik iş birliğini ve mühendislik kapasitesinin uluslararası alandaki karşılığını simgeliyor.
Projenin stratejik ve teknik önemine dair mesajlar
Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler törende, projenin Türkiye ve Portekiz için bilgi paylaşımı ve teknolojik kazanım anlamında büyük önem taşıdığını vurguladı. Güler, gemilerin özgün tasarım, yüksek sürat, geniş taşıma kapasitesi ve modüler mimari gibi özellikleriyle Portekiz donanmasının stratejik hedeflerine katkı sağlayacağına inandığını belirtti. Ayrıca Savunma Sanayii Başkanlığı, tersaneler ve yerli tedarik zincirinin proje yönetimi ve üretim disiplininin bu başarının teminatı olduğu ifade edildi.
Portekiz Savunma Bakanı Nuno Melo, konuşmasında iki ülkenin savunma sanayileri ve donanmaları arasındaki güvene dikkat çekti; Portekiz tarafının konsept ve uzmanlığının Türk denizcilik sanayisiyle birleştirilmesinden memnuniyet duyduğunu iletti. Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün ise 2024 sözleşmesini tarihi bir adım olarak değerlendirdi, projenin iki ülkenin denizcilik mirasını modern stratejik yeteneklere dönüştürdüğünü belirtti.
STM’nin vizyonu ve inşa takvimi
STM Genel Müdürü Özgür Güleryüz, şirketin NATO standartlarına uygun platform geliştirme deneyimini Portekiz’e aktarmaktan gurur duyduklarını ifade etti. Güleryüz, gemilerin 2027’de denize indirilmesi ve 2028’de Portekiz Deniz Kuvvetleri’ne teslim edilmesinin hedeflendiğini açıkladı. Projede 11 farklı tersanede yürütülen 44 denizcilik projesine dayanan tecrübe öne çıkarıldı.
Gemi görevleri ve çok yönlü yetenekleri
Denizde İkmal ve Lojistik Destek Gemileri modüler bir mimariye sahip olup; lojistik destek, denizde akaryakıt ve kargo transferi, zırhlı araç taşıma ve müşterek güç aktarımı gibi görevlerin yanı sıra amfibi harekât, insani yardım, arama-kurtarma ve tıbbi destek görevlerini de üstlenebilecek şekilde tasarlandı. Gemiler, komuta ve kontrol fonksiyonlarını destekleyen entegre haberleşme sistemleriyle donatılacaktır.
Öne çıkan yetenekler: 20 adede kadar hafif taktik zırhlı araç taşıma kapasitesi, helikopter ve İHA operasyonları için platform ve hangar, yakın hava savunma, 12.7 mm uzaktan kumandalı silah sistemleri ve chaff/decoy sistemleri ile gelişmiş sensör entegrasyonu.
Teknik özellikler
Denizde İkmal ve Lojistik Destek Gemisi (AOR+) savaş ve barış dönemlerinde suüstü birliklere hem katı hem sıvı yük desteği sağlamak üzere çok amaçlı olarak tasarlandı.
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Tam Boy (LOA) | 137,00 m |
| Su Hattı Boyu (LWL) | 128,76 m |
| Kalıp Genişliği (B) | 19,10 m |
| Dizayn Su Çekimi (Tdizayn) | 6,70 m |
| Deplasman | 11.000 ton |
| Azami Sürat (Dizel) | 18+ knot |
| Azami Sürat (Elektrik Motoru) | 6+ knot |
| İktisadi Seyir Sürati | 14 knot |
| Menzil (14 knot) | 14.000 deniz mili |
| Denizde Kalma Süresi | 30 gün |
| Kapasite (görev personeli) | Toplam 100 (50’si gemi personeli) |
| Geçici Konaklama Kapasitesi | 100 kişi |
Kargo ve yakıt kapasiteleri
- F-76 (akaryakıt): 4.000 m3
- F-44 (akaryakıt/mazot): 350 m3
- Temiz Su: 650 m3
- Genel Kargo Hacmi: 700 m3
- Konteyner: 6 x 20 ft
- Mühimmat / Cephane: Ayrı muhafaza ve yükleme düzenleri
Proje, sadece bir gemiyle sınırlı kalmayacak şekilde planlandı; ikinci geminin kızağa konulmasının Haziran 2026’ye kadar gerçekleştirilmesi hedefleniyor ve prototip inşası sonrası seri üretim adımları için hazırlıklar sürdürülmektedir.
Bu proje, Türkiye’nin deniz mühendisliğinde ulaştığı seviyeyi ve yerli savunma sanayii ekosisteminin uluslararası projelerdeki rekabet gücünü gösteren somut bir örnektir.
