Avrupa genelinde farklı ülkelerden kalkan yolcu uçaklarını hedef alan bomba ihbarları, hava trafiğinde ciddi aksamalara yol açtı. İtalya, Fransa, İngiltere ve Bulgaristan başta olmak üzere çeşitli ülkelerden hareket eden 18 uçuşa yönelik tehditler üzerine uçaklar yön değiştirmek zorunda kaldı. Bazı seferlere savaş uçakları eşlik ederken, yapılan güvenlik kontrollerinde herhangi bir patlayıcı veya şüpheli düzeneğe rastlanmadı.
İngiltere Ulaştırma Bakanı Heidi Alexander, olayları “kötü niyetli asılsız tehditler” olarak nitelendirdi. İngiliz basınında yer alan haberlere göre, tehditlerin arkasında kendisini “Erkek Devleti” olarak adlandıran Rusya kökenli radikal bir çevrim içi grubun bulunduğu öne sürüldü.
Tehditlerin Arkasında “Erkek Devleti” İddiası
Olayların ardından Rusya merkezli “Erkek Devleti” (Male State) adlı çevrim içi radikal hareket, en az iki tehdidin sorumluluğunu üstlendi. İncel olarak tanımlanan grubun üyelerinden gönderildiği belirtilen bir e-postada, “gökyüzünü kana boyama” tehdidinde bulunulduğu aktarıldı.
Grubun İtalya’daki en az üç havalimanına gönderdiği mesajlarda, eylemlerin gerekçesi olarak “feminist devlete karşı mücadele” gösterildi. E-postada bazı uçuşlarda patlayıcı bulunduğu iddia edilerek uçakların sefer numaraları ve güzergâhları paylaşıldı. Mesajda, “Biz Erkek Devleti savaşçıları, bugünkü eylemlerimizle tarihe bir iz bırakacağız” ifadeleri kullanıldı.
Tehditler Dark Web Gruplarıyla İlişkilendirildi
Havacılık risk danışmanlığı şirketi Osprey Flight Solutions bünyesinde analiz çıktı yöneticisi olarak görev yapan Rhys Jones, kaynağı henüz belirlenemeyen tehditlerde radikal çevrim içi grupların baş şüpheliler arasında bulunduğunu söyledi.
Jones, art arda gelen bomba ihbarlarının çoğunlukla kişisel husumetlerle hareket eden bireyler veya küçük gruplar tarafından gerçekleştirildiğini belirtti. Bu tür eylemlerin, özel yazılımlarla erişilebilen Dark Web sohbet odaları ve çevrim içi nefret topluluklarıyla bağlantılı olabileceğini ifade etti.
ABD’de “swatting” olarak bilinen, gerçeğe aykırı silahlı saldırı veya bomba ihbarlarıyla güvenlik güçlerini harekete geçirme yöntemine de değinen Jones, bu tür faaliyetlerde bulunan çevrim içi ağların varlığına dikkat çekti. Söz konusu ağlarda kadınlara yönelik öfke besleyen ve “incel” olarak tanımlanan istemsiz bekâr erkek gruplarıyla etkileşim kuran provokatörlerin bulunduğunu aktardı.
Jones, tehditleri yapan grupların bir uçağa fiilen zarar verebilecek kapasiteye sahip olmasının düşük bir ihtimal olduğunu değerlendirdi.
Rus İstihbaratı İhtimali De Gündeme Geldi
Jones, tehditlerin arkasında Rusya’nın askeri istihbarat servisi GRU’nun bulunabileceği ihtimalini de gündeme taşıdı. Yaşananların Rusya kaynaklı hibrit faaliyetlerle benzerlik gösterdiğini belirten uzman, Moskova’nın siyasi gerilimleri artırmaya yönelik girişimlerde bulunabileceğini söyledi.
Tehditleri gerçekleştirenlerin yarattıkları kargaşadan cesaret alarak eylemlerini sürdürebileceğini ifade eden Jones, bu nedenle benzer ihbarların yakın dönemde devam edebileceği uyarısında bulundu.
Çok Sayıda Uçak Acil Yönlendirmeyle İniş Yaptı
Bomba tehditleri nedeniyle Avrupa genelinde çok sayıda uçuşta güvenlik prosedürleri devreye sokuldu. Dublin’den Roma’ya gitmek üzere havalanan, 151 yolcu ve altı mürettebat taşıyan Aer Lingus uçağı, kalkışından yaklaşık 90 dakika sonra acil durum bildirerek Fransa’ya iniş yaptı. Uçağa uçuş sırasında Fransız Hava Kuvvetleri’ne ait savaş jetlerinin eşlik ettiği belirtildi.
İtalya’daki Milano Malpensa Havalimanı’ndan Varşova’ya gitmek üzere havalanan Wizz Air’e ait Airbus A321 tipi uçak da bomba tehdidi nedeniyle Viyana’ya yönlendirildi. Romanya istihbaratı, Milano-Bükreş seferini yapan başka bir Wizz Air uçağının da tehdit aldığını bildirdi.
Porto’dan Milano Malpensa’ya giden Ryanair ve Selanik’ten aynı havalimanına sefer düzenleyen Aegean Airlines uçakları için de bomba uyarısı yapıldı. Helsinki-Roma Fiumicino seferini gerçekleştiren Finnair uçağı, İtalyan Hava Kuvvetleri jetlerinin refakatinde güvenli şekilde iniş yaptı. Helsinki’den Viyana’ya giden bir diğer Finnair uçağı ise benzer bir uyarının ardından planlandığı gibi seferini tamamladı.
Bulgaristan’a yönelik üç Ryanair uçuşu da tehditlerden etkilendi. Kopenhag ve Madrid’den kalkan iki uçak Sofya’ya iniş yaparken, Londra Stansted çıkışlı uçak Filibe’ye yönlendirildi.
LOT Polonya Havayolları’nın Brüksel seferi, Prag’a giden dört uçuş ve Madrid Havalimanı’ndaki üç uçuşta gerçekleştirilen güvenlik kontrollerinde de herhangi bir patlayıcıya ilişkin bulguya rastlanmadı.
İki Gün Önce De Yedi Uçuş Hedef Alınmıştı
Avrupa’daki son tehdit dalgasından iki gün önce de benzer ihbarların yapıldığı bildirildi. İngiltere’den kalkan iki seferin de aralarında bulunduğu toplam yedi uçuşun söz konusu tehditlerden etkilendiği kaydedildi.
Yetkililerin olaylara ilişkin incelemeleri sürerken, Avrupa havacılığında güvenlik önlemleri ve uçuş kontrolleri yeniden gündeme geldi.
