ABD’nin San Francisco Körfez Bölgesi’nde beş ilçeyi kapsayan toplu taşıma finansman önergesi, açıklanan ilk sonuçlara göre seçmenlerin yüzde 61,5’inin desteğini aldı. 14 yıl boyunca uygulanması planlanan satış vergisi düzenlemesiyle BART, Muni, Caltrain ve AC Transit gibi ulaşım işletmelerine yeni kaynak sağlanması hedefleniyor. BART yönetimi, oylama sonucunun istasyon kapatmalarını ve kapsamlı sefer azaltımlarını önleyeceğini ancak kurumun bütçe açığını tamamen ortadan kaldırmayacağını açıkladı.
Metropolitan Ulaşım Komisyonu (MTC) tarafından 4 Kasım 2026 saat 08.50 itibarıyla yayımlanan resmi olmayan verilere göre, önergeye beş ilçede toplam 714 bin 460 seçmen evet, 446 bin 326 seçmen ise hayır oyu verdi. Böylece destek oranı yüzde 61,5 olarak kaydedildi.
Düzenlemenin kabul edilmesi için Alameda, Contra Costa, San Francisco, San Mateo ve Santa Clara ilçelerinin tamamında oyların salt çoğunluğunun sağlanması gerekiyor. İlk sonuçlarda önerge beş ilçenin tümünde önde bulunuyor. Destek oranı San Francisco’da yüzde 77,6’ya ulaşırken Santa Clara’da yüzde 54,2 olarak ölçüldü.
Posta Oylarıyla Sonuçlar Değişebilir
Açıklanan rakamlar henüz posta yoluyla gönderilen oyların tamamını, şartlı seçmen kayıtlarını ve geçici oyları kapsamıyor. Ayrıca MTC, oyları sayan veya seçim sonuçlarını onaylayan kurum değil. İlçe seçim yetkililerinin açıklayacağı kesin sonuçlar, bölgesel komisyonun verilerinden farklı olması durumunda esas alınacak.
İlçe bazındaki ilk sonuçlarda Alameda’da 193 bin 325 evet, 103 bin 295 hayır; Contra Costa’da 146 bin 383 evet, 114 bin 875 hayır oyu kullanıldı. San Francisco’da 134 bin 191 evet ve 38 bin 663 hayır oyu kaydedilirken San Mateo’da 82 bin 892 evet, 56 bin 227 hayır oyu çıktı. Santa Clara’da ise 157 bin 669 seçmen önergeyi desteklerken 133 bin 266 seçmen karşı çıktı.
Beş İlçede Satış Vergisi Uygulanacak
2025 tarihli Senato Tasarısı 63 kapsamında vatandaşların imza kampanyasıyla oylamaya taşınan düzenleme, Bay Area Transit Bağlantı Girişimi adıyla gündeme geldi. Önerge, dört ilçede yarım sent, San Francisco’da ise bir sentlik satış vergisi uygulanmasını öngörüyor. Vergi düzenlemesinin 14 yıl boyunca yürürlükte kalması planlanıyor.
Toplanacak gelirlerin bölgedeki toplu taşıma kuruluşlarına aktarılması hedefleniyor. BART’ın yanı sıra Muni, Caltrain ve AC Transit de yeni finansman kaynağından pay alacak işletmeler arasında bulunuyor.
BART’ta İstasyon Kapatma Planı Gündemden Çıkıyor
BART yönetim kurulu, 26 Şubat’ta yeni finansman sağlanamaması ihtimaline karşı 376 milyon dolarlık bütçe açığını kapatmaya yönelik alternatif hizmet planını ilk aşamada onaylamıştı. Ocak 2027’de devreye alınması öngörülen ilk aşamada üç hatta seferlerin azaltılması, Kırmızı ve Yeşil hatlarda yalnızca yoğun saatlerde sınırlı sayıda tren işletilmesi planlanıyordu.
Söz konusu senaryo, trenlerin 30 dakikada bir çalışmasını ve hizmetin saat 21.00’de sona ermesini içeriyordu. Bu düzenlemelerin tren seferlerinde yüzde 63 azalmaya ve bilet fiyatlarında yüzde 30 artışa yol açması bekleniyordu.
Temmuz 2027’de başlaması planlanan ikinci aşamada ise hizmet saatlerinin toplamda yüzde 70 azaltılması, 15’e kadar istasyonun veya hat uzunluğunun yüzde 25’ine kadar bölümünün kapatılması gündeme gelmişti. Ayrıca ücretlerde toplam yüzde 50’ye varan artış ve yaklaşık 1.200 çalışanın işten çıkarılması öngörülüyordu.
Vergi Geliri Bütçe Açığını Tamamen Kapatmayacak
BART, oylama sonrasında yaptığı açıklamada önergenin istasyonların açık kalmasına ve büyük çaplı hizmet kesintilerinin önlenmesine katkı sağlayacağını bildirdi. Bununla birlikte yeni vergi gelirlerinin kurumun yapısal bütçe sorununu tek başına çözmeyeceği vurgulandı.
Açıklamaya göre satış vergisi gelirlerinin 2028 mali yılından itibaren BART’a yılda yaklaşık 310 milyon dolar kazandırması bekleniyor. Buna rağmen kurumun kapatması gereken yıllık bütçe açığı bulunmaya devam edecek.
BART, şubat ayında yapısal açığını 350 milyon ila 400 milyon dolar aralığında açıklamıştı. Yolcu sayısının pandemi öncesi seviyelerin yaklaşık yüzde 50 altında kalması ve bütçenin büyük ölçüde bilet gelirlerine dayanması mali baskıyı artıran unsurlar arasında yer alıyor. Kurum son dönemde yolcu sayısında yıllık bazda yüzde 14 artış bildirse de finansman ihtiyacının sürdüğüne dikkat çekiyor.
Devlet tarafından sağlanan kredinin ise satış vergisi gelirleri kuruma ulaşana kadar geçici bir nakit akışı desteği oluşturması amaçlanıyor.
Caltrain Ve AC Transit De Finansman Alacak
Önergeden yararlanacak kuruluşlardan Caltrain’in toplam vergi gelirlerinin yaklaşık yüzde 7’sini alması bekleniyor. Bu kaynağın, 14 yıllık uygulama süresi boyunca işletmenin mevcut faaliyet açığını tamamen karşılayabileceği değerlendiriliyor.
Caltrain yönetimi, nisan ayında dış finansman sağlanamaması durumunda uygulanabilecek kapsamlı kesinti seçeneklerini ele almıştı. Planlar arasında istasyonların üçte birinden fazlasının kapatılması, hafta sonu seferlerinin tamamen kaldırılması, tren sıklığının saatte bire düşürülmesi ve hizmetin saat 21.00’de sona ermesi bulunuyordu. Kurumun yolcu sayısı 2025 yılında yüzde 47 artmıştı.
AC Transit’in ise yeni düzenlemeyle 14 yıl boyunca yılda yaklaşık 55 milyon dolar gelir elde etmesi öngörülüyor. Finansman desteğinin sağlanmaması halinde East Bay bölgesindeki otobüs işletmecisi, hizmetlerini yüzde 16’ya kadar azaltmak, günlük seferlerden 100’e kadar otobüsü çekmek ve yaklaşık 300 çalışanı işten çıkarmak zorunda kalabileceğini açıklamıştı.
Önergeye yönelik güçlü ilk destek, Körfez Bölgesi’nde toplu taşıma hizmetlerinin sürdürülmesi açısından önemli bir kaynak oluştururken, işletmelerin uzun vadeli mali sorunlarının çözümü için ek önlemlere ihtiyaç duyulacağı belirtiliyor.
