Çin, Singapur Havacılık Fuarı kapsamında yüksek profilli gösterişli bir J-35A savaş uçağını sergilemenin yanı sıra, dikkat çekici bir şekilde yeni Wing-Loong X insansız savaş uçağını da tanıttı. Uzmanlar, bu yeni savaş drone’unun uluslararası pazarda daha başarılı olma potansiyelinin oldukça yüksek olduğunu belirtiyor. Pekin, 3-7 Şubat tarihlerinde düzenlenen bu büyük etkinlikte, havacılık gücünü güçlendirmeye devam ederek yeni müşteri kazanmayı hedefliyor.
Sergide, Çin’in en büyük savunma sanayi oyuncusu olan Çin Havacılık Endüstrisi Kurumu’nun (AVIC) devasa standında yer alan Wing Loong ailesinin yeni üyesi, özellikle deniz operasyonlarına uygun tasarımıyla dikkat çekti. Bu yeni model, Güneydoğu Asya bölgesinde ilk defa görücüye çıktı ve insansız hava aracı kategorisinde öne çıkıyor. Daha önce dış gözlemlere kapalı olan Çin’in askeri sistemleri, artık drone teknolojilerinin ihracatındaki artışla birlikte daha ciddiye alınıyor.
Askeri havacılık uzmanı Andreas Rupprecht, Çin ürünlerinin sadece Batı’da değil, dünya genelinde de fark edilip rakiplerle karşılaştırıldığını söyledi. Rupprecht, “Çin ürünleri, özellikle uçaklar ve savaş dronları, maliyet avantajlarıyla dikkat çekiyor. Bu sistemler, ABD yapımı rakip ürünlere kıyasla önemli bir yetenek farkı yaratmadan, daha düşük maliyetle rekabet ediyor” dedi.
Bir yandan Çin’in askeri ihracatı artarken, Wing Loong X’in deniz üstünlüğünü artırmak isteyen ülkelerde yeni müşteriler kazanması öngörülüyor. Avrupa Politika Analizi Merkezi uzmanı Federico Borsari ise, “Wing Loong ailesi ve CH-drone serisi, dünya genelinde pek çok ülkeye satıldı. Yeni drone’nun, maliyet, ihracat kısıtlamaları veya siyasi engeller nedeniyle Batı sistemlerine erişimi sınırlı ülkelerde ilgi görmesi olasıdır” açıklamasını yaptı.
AVIC’in 2024 yılında düzenlenen bir sergide sergilediği prototip, farklı deniz sistemleriyle donatılmış ve Elektrikli Tahrikli Torpidolar, Sonobuoy dağıtıcı bölmeleri gibi yeni silah teknolojileriyle donanmıştı. Singapur Airshow’da ise, Wing Loong X’in fiziksel özellikleri ve 24 metrelik kanat açıklığı hakkında bilgiler paylaşıldı, ancak üretici, faydalı yük seçenekleri konusunda detay vermekten kaçındı. Çin yapımı insansız hava araçları şu an Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Mısır, Pakistan, Fas, Cezayir, Endonezya ve Nijerya gibi ülkelerde kullanılıyor. 2024’te Suudi Kraliyet Hava Kuvvetleri, Wing Loong II filosuna ait uçuş saatleriyle yeni bir rekora imza attı.
Uzmanlar, bu ülkelerin yeni varyantlara olan ilgileri ve kendi donanımlarına entegrasyon arzuları olduğunu söylüyorlar. Ancak, Çin üretimi savaş uçaklarının büyük modellerinin beğeni toplamasıyla beraber, 5. nesil savaş uçaklarının küçük pazarda aynı başarıyı yakalayamaması dikkat çekiyor. Bir savunma temsilcisi, yabancı alıcıların Çin yapımı uçaklara olan ilgisini soranlere doğrudan yanıt vermekten kaçındı.
ABD merkezli RAND Enstitüsü’nün kıdemli araştırmacısı Timothy Heath, Çin’in özellikle yüksek gelir seviyesine sahip ülkelerin büyük bir bölümüne ulaşmakta zorlandığını belirtti. Heath, “En zengin ve en gelişmiş ülkelerin çoğu ya ABD’nin müttefiki ya da uzun süredir Rusya ile savunma alışverişi yapıyor. Çin’in pazar payını genişletmek ise oldukça sınırlı,” dedi. Ayrıca, Ukrayna’daki savaş nedeniyle askeri sanayinin gelişiminin sekteye uğradığını ekleyen Heath, Çin’in şu anda en iyi stratejisinin, Moskova’dan müşteri kaçakçılığı yapmak olabileceğini öne sürdü.
2025 yılına ait rapora göre, Çin’in Haziran 2025’te Pakistan’a 40 J-35A satmayı teklif ettiği ve henüz bu teslimatların tamamlanmadığı bildirildi. Tüm bu gelişmeler, Çin’in askeri drone ve savaş uçağı ihracatındaki stratejik hamlelerini ve küresel pazarda gelişimi sürdürdüğünü gösteriyor. Bu bağlamda, ülkelerin bölgesel güç olma yolunda atılan adımlar dikkat çekiyor.
