6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli büyük deprem, sadece binlerce insanın hayatını değil, bölgedeki ekonomik yapıyı da derinden sarstı. Yıkımın ardından birçok fabrika, işletme ve ticari yapı büyük zarar görürken, yerel halk ve devlet tarafından yürütülen yoğun çabalar sayesinde ekonomik faaliyetler yavaş yavaş yeniden hareketleniyor. Bu süreçte özellikle bölgenin esnafı, ihracatçıları ve küçük işletmeleri yeni finansman ve destek paketleriyle güç buluyor.
İşte bölgedeki ekonomik dinamizmin yeniden yükselişini sağlayan atılan adımlar ve alınan önlemler, bölgede yeniden üretimin ve ticaretin kalıcı hale gelmesine olanak tanıyor. Bölgenin canlanması sadece yerel değil, aynı zamanda Türkiye ekonomisinin genel performansına da olumlu katkılarda bulunuyor.
Devletin devasa finansman desteği ve rekonstrüksiyon çalışmalarına hız vermesi
Depremin ilk anlarından itibaren, devlet tüm imkanlarını bölgeye seferber ederek ekonomik kayıpların telafi edilmesini hedefledi. Resmi açıklamalara göre, 2023-2025 yıllarını kapsayan süreçte toplam 3,6 trilyon lira tutarında bütçe ayırıldı. Bu büyük meblağ, sadece afetten doğan yıkımı onarmakla kalmıyor, aynı zamanda bölgenin altyapısını güçlendirmek, yeni iş alanları oluşturmak ve ekonomik döngüyü hızlandırmak amacıyla kullanılıyor. Ayrıca, 2026 bütçesinde bölgeye 653 milyar liralık ek kaynak tahsis edilerek, yeniden yapılandırmanın sürdürülebilirliği sağlanmaya devam ediliyor.
Gümrük ve lojistik alanında sağlanan kolaylıklar
Depremin ilk günlerinden itibaren gerek yurtiçi gerekse yurtdışından gelen yardım ve malzeme akışını hızlandırmak adına gümrük prosedürlerinde köklü kolaylıklar getirildi. Gümrük vergileri sıfırlandı, bu sayede yardım malzemeleri ve insani yardım ekiplerinin hareketlilikleri artırıldı. Toplam 7.909 sevk işlemi başarıyla sonuçlandırılırken, kara, hava, deniz ve demir yolları kullanılarak ihtiyaç sahiplerine ulaşım kolaylaştırıldı. Özellikle, prefabrik yapıların ithalatını kolaylaştırmak amacıyla ek gümrük vergileri kaldırılarak, acil barınma çözümlerinin hızlıca hayata geçirilmesi sağlandı.
Bölgedeki ticari hayatın ve özellikle küçük işletmelerin ayakta kalabilmesi adına, sicil harçları ve bürokratik engeller de hafifletildi. İşletmelerin faaliyetlerini sürdürebilmeleri için getirilen bu kolaylıklar, bölgedeki ekonomiyi canlandırmada kilit rol oynuyor.
Dijital platformlar ve ortak ürettikçe güçlenen destekler
Değişen koşullara rağmen, dijital pazarlarda dayanışma ve işbirliği hayata geçirildi. “Deprem Yardımlaşma Seferberliği” kampanyasıyla, bölge üreticileri ve üretim tedarikçileri, online platformlar aracılığıyla ürünlerini Türkiye’nin dört bir yanına ulaştırıyor. Sonuç olarak, toplamda 4,7 milyon ürün satışı gerçekleşerek, yaklaşık 397 milyon TL ticaret hacmi oluşturuldu.
İşletmelerin dijital ortamda güçlenmesine katkı sağlayan bu girişim, aynı zamanda bölgedeki esnafın ve küçük işletmelerin sürdürülebilir büyümesini destekliyor. Aynı zamanda, “Elektronik Ticaretle Birlikte Çok Daha İyiye (e-Birliktelik)” kampanyası kapsamında, bölge esnafına yaklaşık 21 milyon TL tutarında doğrudan finansal destek sağlandı.
İhracat performansındaki artış ve yeni finansman imkanları
Yıkımın ardından hızla toparlanan bölgenin hacimli ihracat performansı dikkat çekiyor. 2023 yılında 22,99 milyar dolar olan bölgeden ihracat, 2024’te 24,2 milyar dolara yükseldi. Bir yıl öncesine göre ise, toplam ihracat 25 milyar 10 milyon dolar seviyesini aşarak, ekonomik iyileşmeyi net biçimde gösteriyor.
Türk Eximbank, bu süreçte bölgedeki ihracatçıların ihtiyaçlarına yanıt verdi. Kredilerde 6 aya varan vade uzatımları ile birlikte, yurtdışından sağlanan 200 milyon dolar tutarındaki yatırım kaynağı, bölgedeki firmaların büyümesini ve yeni pazarlara giriş yapmasını destekliyor. Ayrıca, ihracatçılar için sağlanan toplam finansman destekleri 2023’te 1,6 milyar dolar, 2024’te 2,3 milyar dolar ve 2025 yılında 2,1 milyar dolara ulaşmış durumda.
Esnaf ve küçük işletmelere özel finansman destekleri
Depremin ekonomik etkilerini hafifletmek amacıyla, özellikle küçük ölçekli işletmeleri desteklemek ön planda tutuldu. Halkbank ve Hazine ve Maliye Bakanlığı iş birliğiyle, faiz destekli krediler aracılığıyla bölgedeki esnaf ve sanatkârlara toplamda 6,7 milyar lira tutarında finansman sağlandı. Bu rakam 2024’te 18 milyar liraya yükselirken, 2025 sonunda toplam destek tutarı 29,5 milyar lirayı aşmış olacak.
Bu krediler, özellikle nakit akışını sağlamada ve işletmelerin üretimlerini devam ettirmesinde kritik öneme sahip. Kısacası, küçük işletmelerin ayakta kalmasını sağlayan bu destekler, bölgedeki ekonomik hayatın tekrar rayına oturmasında vazgeçilmez bir rol oynuyor.
