Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenlenen “Aktopraklık Arkeoloji Söyleşileri”, 6. buluşmasında insanlık tarihinin sıfır noktasına odaklandı. Prof. Dr. Necmi Karul’un konuk olduğu programda, Şanlıurfa’daki Göbeklitepe ve Karahantepe kazılarının Neolitik dönem inanç sistemleri ve toplumsal örgütlenme üzerindeki devrim niteliğindeki etkileri ele alındı. Merinos Tekstil ve Sanayi Müzesi’nde gerçekleşen söyleşi, arkeoloji meraklılarını binlerce yıllık bir zaman yolculuğuna çıkardı.
Neolitik Dönemin İnanç Dünyası ve Sembolizm
Prof. Dr. Necmi Karul, Göbeklitepe ve Karahantepe’nin sadece arkeolojik birer keşif değil, aynı zamanda insan düşüncesinin gelişim evrelerini gösteren anıtsal belgeler olduğunu belirtti. Bu alanlarda bulunan “T” biçimli dikilitaşlar ve üzerindeki hayvan kabartmaları, yerleşik hayata geçiş sürecinde inanç ve ritüellerin toplumsal yapıyı şekillendirmedeki merkezi rolünü kanıtlıyor. Erken dönem insan topluluklarının, sanılanın aksine karmaşık bir iş birliği ve planlama yeteneğine sahip olduğu bu yapılarla tescillenmiş durumdadır.
Tarih Yazımında Değişen Paradigmalar
Söyleşide, bu keşiflerin dünya arkeoloji literatüründeki ezber bozucu yerine dikkat çekildi. Tarımın yerleşik hayatı getirdiği yönündeki klasik görüş, inanç merkezlerinin inşasının yerleşikliği tetiklemiş olabileceği bulgusuyla sarsıldı. Kazıların bilimsel yöntemleri ve bulguların değerlendirilme süreçlerinin paylaşıldığı etkinlik, Bursa’nın kültürel hayatına derinlik katarken; katılımcılar, tarihin yeniden yazıldığı bu sürece tanıklık etme fırsatı buldu.
