İzmir’de uzun süredir tartışma konusu olan Basmane Çukuru kavramına ilişkin yeni açıklamalar geldi. Kültürpark Platformu, İzmir Büyükşehir Belediyesi ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) arasında imzalanan protokolü eleştirerek belediye yönetimini “tarihsel sorumluluklarını yerine getirmeye” çağırdı. Platformun açıklamasında, bölgenin geçmişte Ermeni Hastanesi, Otobüs Terminali ve ESHOT Otobüs Garajı gibi kamusal fonksiyonlara hizmet eden alanlar olduğu hatırlatıldı. Ayrıca, Basmane’nin bölge ulaşım altyapısı ve tarihi dokusuyla yakından ilişkili olduğunu belirtti.
Halkın ortak kullanımı için kamusal nitelikte olan bu alanın, içeriğine ilişkin tartışmalar devam ederken, açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Basmane Çukuru olarak bilinen bölge, geçmişte Ermeni Hastanesi, Otobüs Terminali ve ESHOT Otobüs Garajı gibi yapılarla kamusal alanlara hizmet etti. Uzun yıllar çukur halinde kalan ve son yıllarda doldurulan bu arazi, tarihi Agora manzarasıyla, Kültürpark ve Kemeraltı Çarşısı’na komşu konumuyla kentin merkezinde ulaşım ve altyapı sorunlarının yaşandığı bir bölgedir.”
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin, 2022 yılındaki dava süreçlerinin sonucunda bilirkişi raporuna göre, arazinin tapusunun belediyeye ait olması yönünde kararlar alındı. Ancak, bu alanın kamusal işlevi göz önünde bulundurulduğunda, yapılan protokolün bölgeyi özel girişimlere açmaya çalıştığı eleştirileri de yoğunlaşmış durumda.
Protokol açısından kritik noktalar:
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay’a verilen yetkiyle, belediye ve TMSF arasında imzalanan anlaşma, bölgenin %70’inin TMSF’ye devredilmesini içeriyor. Kalan %30’luk bölümde ise kültürel alanlar inşa edilmesi taahhüt ediliyor. Bu anlaşma sonucunda, Basmane arazisinin devri ve planlanan yapılaşma ile bölgenin silueti, ulaşım altyapısı ve doğal dokusu ciddi anlamda tehdit altına alınmış durumda.
“KENTİN MERKEZİNE, KAMUSAL ALANA UYGUN OLMAYAN YÜKSEK KONUT GÖKDELENİ İSTEMİYORUZ!”
Bu alanın kamusal bir yer olduğunu hatırlatarak, çeşitli kurumlar ve kişiler tarafından yapılan bu tarz pazarlıkların kent suçuna dönüşmekte olduğunu vurguluyoruz. Kamusal alanların kapalı kapılar ardında sermayeye satılması, toplumun ortak mirasına saygısızlık olarak görülmelidir. Belediyeleri, bu tür anlaşmalardan vazgeçmeye ve kent halkının ortak çıkarlarını gözetmeye çağırıyoruz.
Yapılan 84 metrelik yapı izinlerinin, Basmane Meydanı çevresinde artış gösterecek beton yapılaşmanın başlangıcı olabileceğine dikkat çekiyoruz. Bu sayede bölgenin silüetinin değişeceği, altyapı ve ulaşım sorunlarının daha da derinleşeceği net bir şekilde görülüyor. Bu protokol, bölgenin kültürel ve doğal sit alanı olarak korunmasına zarar vermekle beraber, kent yaşamını olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, bu gelişmelerin kentimizin tarihine ve kültürel mirasına büyük zararlar verebileceği konusunda uyarıda bulunuyoruz.
Son olarak, söz konusu protokolün uygulanmasıyla, Basmane ve çevresinin, kent genelinde rant ve beton yatırımlarının merkezi haline getirileceğini öngörüyoruz. Bu nedenle, halkın yaşam kalitesini arttıracak, doğal ve kültürel değerleri koruyan politikaların hayata geçirilmesini talep ediyoruz. Kamuoyu bilgilendirilmelidir ve şeffaflık sağlanmadığı takdirde ciddi sonuçlar doğabilir. Bizler, bu yanlış anlaşmanın ve protokolün geri çekilmesini, hukuki süreçlerin adil bir şekilde ilerlemesini ısrarla talep ediyoruz.
