Antalya’nın kalbinde yer alan ve Roma Dönemi’nden günümüze ulaşan simge yapılardan Kale Kapısı burçları, bugünlerde büyük bir yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Bölgeden günde 64 kez geçen nostaljik tramvayın yarattığı sürekli titreşimler ve son dönemde etkili olan ağır hava koşulları, tarihi yapıyı çökme riskine itti. Uzmanlar, hem binlerce yıllık mirasın korunması hem de bölgedeki vatandaşların can güvenliği için acil önlem alınması gerektiğini savunuyor.
Teknik Rapor: “İnanılmaz Bir Tahribat Var”
Gebze Teknik Üniversitesi Öğretim Üyesi ve tarihi yapılar uzmanı Prof. Dr. Ferit Çakır tarafından hazırlanan teknik rapor, Saat Kulesi ve çevresindeki burçların maruz kaldığı tehdidi tüm çıplaklığıyla gözler önüne serdi. 2023 yılı ölçümlerine dayanan rapor, eski tip tramvay geçişlerinin yapıda ciddi bir sarsıntı ve yorulmaya neden olduğunu belgeledi. Prof. Dr. Çakır, bu durumu şu sözlerle özetledi:
“Tramvay geçişleri nedeniyle inanılmaz bir tahrip var. Mutlaka ray altına izolasyon yapılmalı. İstanbul’daki tarihi yarımada örneklerinde olduğu gibi, bu sistem titreşimi hızla keser. Aksi takdirde, tekrarlı yük binmesi zamanla yapısal iflasa yol açacaktır.”
Şiddetli yağış ve fırtınaların zayıflayan harç yapısını iyice hassaslaştırdığını belirten uzmanlar, tehlikenin sadece Saat Kulesi ile sınırlı olmadığını, tramvayın geçtiği her noktadaki tarihi dokunun benzer riskler taşıdığını vurguluyor.
Büyükşehir Belediyesi’ne Acil Uyarı Dilekçesi
Durumun vahameti üzerine eski Antalya Rölöve ve Anıtlar Bölge Müdürü Cemil Karabayram, Antalya Büyükşehir Belediyesi’ne resmi bir dilekçe vererek sürecin ciddiyetini paylaştı. Karabayram, burçların üst örtüsündeki kiremitlerin mukavemetini kaybettiğini ve şiddetli rüzgarlarla bu parçaların düşme ihtimalinin yüksek olduğunu belirtti.
Dilekçesinde hayati riske dikkat çeken Karabayram, 1965 ve 1970 yıllarında yapılan onarımların artık koruyucu özelliğini yitirdiğini ifade etti. Aktif olarak kullanılan bu turizm güzergahında yaşanabilecek kiremit düşmelerinin, telafisi imkansız can ve mal kayıplarına yol açabileceği uyarısında bulundu.
Çözüm Önerileri: İzolasyon ve Çelik Hasır
Kapsamlı bir restorasyon süreci uzun zaman alacağı için uzmanlar geçici ama etkili çözümler öneriyor. İlk aşamada, burçların üst örtüsünün özel çelik hasır tellerle sabitlenerek parçaların düşmesinin engellenmesi planlanıyor. Asıl çözüm olarak ise, ray hattına titreşim emici izolasyon malzemelerinin yerleştirilmesi veya titreşim kaynağı olan hattın kullanımının askıya alınması gerektiği belirtiliyor.
