Geçen hafta yaptığı açıklamada, Başkan Vladimir Putin, Rusya’nın 2025 yılı itibarıyla silah ihracatından elde ettiği gelirin 15 milyar doların üzerinde olduğunu belirtti. Buna rağmen, Batı ülkelerinin Rusya’yı Ukrayna üzerindeki işgali nedeniyle ekonomik yaptırımlarına rağmen, Moskova’nın 30’dan fazla ülkeye askeri teçhizat sağlayışını sürdürüyor. Bu rakamların doğruluğu hakkında hâlâ tartışmalar devam ediyor, çünkü resmi verilerde güvenilirlik sorunları bulunuyor.
29 Ocak’ta Moskova’da düzenlenen Askeri ve Teknolojik İşbirliği Komisyonu toplantısında konuşan Putin, Rusya’nın savunma sanayisinin, Batı’nın artan baskılarına rağmen, ihracat sözleşmelerinin sürdürülebilirliğini koruduğunu ve bu gelirlerin ülkenin modernizasyonu ve araştırma projeleri için önemli finansman sağladığını açıkladı. Rusya’nın savunma sektöründen gelen bu gelirler, Ukrayna ile devam eden savaşta savunma gücünü desteklemeye devam ediyor ve ülkedeki askeri üretim kapasitesini koruyor.
Mevcut Durum ve Uzun Vadeli Beklentiler
Bu 15 milyar dolarlık gelir, savaş devam ederken ülkenin savunma sanayisine önemli katkılar sağlıyor. Ancak, Batı yaptırımlarının ve ekonomik izolasyonun etkileri göz önünde bulundurulduğunda, bu seviyelerin sürdürülebilirliği belirsizliğini koruyor. Ayrıca, savaş öncesi seviyelere kıyasla, Rusya’nın askeri ihracatında güçlü bir toparlanma yaşanması olası görünüyor.
Stockholm Uluslararası Barış Araştırma Enstitüsü (SIPRI)’ne göre, Rusya’nın toplam silah ihracatı 2022-2024 döneminde %47 azalmış; bununla birlikte, 2015-2019 ve 2020-2024 dönemleri karşılaştırıldığında, ihracatta %64’lük bir düşüş söz konusu. Özellikle Ukrayna işgali başlamadan önce bu düşüşe tanık olundu. Ülke, bu durumdan dolayı küresel silah pazarında ABD ve Fransa’nın ardından üçüncü sıraya gerilemiş durumda.
Güvenilirlik ve Resmi Rakamlar
Resmi Rus verilerinin yeterince güvenilir olmadığı yönünde ciddi endişeler bulunuyor. Moskova Hükümeti, 2024 yılı için 13,75 milyar dolarlık ihracat hedefi belirlerken, Batılı analizler bu rakamın birkaç milyar dolar daha düşük olduğunu tahmin ediyor. Örneğin, Jamestown Vakfı’nın analizi, 2021 ile 2023 arasında Rusya’nın silah ihracatının 14,6 milyar dolardan yaklaşık 3 milyar dolara düştüğünü gösteriyor. Bu düşüşler, metodolojilere ve bağımsız gözlemcilere göre farklılık gösterebiliyor.
Ukrayna savaşının başlamasının ardından, Rusya’nın silah ihracatına dair detaylı veri paylaşımını durdurması, bağımsız gözlemcilerin kapsamlı analiz yapmasını zorlaştırıyor ve farklı tahminlerin ortaya çıkmasına neden oluyor. SIPRI verileri, Rusya’nın en büyük silah ihracatçılarından Rostec ve United Shipbuilding Corporation’ın 2025 yılında gelirlerini yaklaşık %23 artırmayı hedeflediğini gösteriyor. Ancak, bu artışın, kayıp gelirleri telafi etmek adına iç talep ve diğer faktörler kaynaklı olduğu düşünülüyor.
Askeri İşbirliği ve Yeni Gelişmeler
Putin’in açıklamaları ve Rus devlet haber ajansı TASS’ın duyuruları, Afrika ülkelerindeki askeri-teknik işbirliğinin, Sovyetler döneminde ulaşılan seviyelerin üzerinde olduğunu gösteriyor. Rosoboronexport CEO’su Alexander Mikheyev, bu bölgedeki faaliyetlerin yeni seviyelerde olduğunu ve çeşitli ülkelerle yeni ortak savunma projelerinin yürütüldüğünü belirtti. Mikheyev aynı zamanda Afrika’daki operasyonlarının genişlediğini de sözlerine ekledi.
Yatırımlar ve Gelecek Planları
Rusya’nın devlet silah ihracatını tek elden yöneten kuruluşu Rosoboronexport, toplam ihracatın %85’inden fazlasını kontrol ediyor ve 30 yıl içinde 122 ülkeyle 30.000’den fazla sözleşme imzalamış durumda. Bu sözleşmeler sonucu toplam ihracat miktarı 230 milyar doları aşmış olup, şu anda sipariş defteri toplamda 60 milyar dolara yakın seviyede.
Kremlin, Ukrayna savaşı sonrası Afrika, Asya ve Orta Doğu gibi bölgelerde yeni satış ve ortaklıklar kurmaya öncelik veriyor. 14 ülkeyle yürütülen çeşitli savunma projeleri devam ederken, 2026–2028 yıllarına yönelik yeni dış politika ve askerî ihracat destek paketleri planlanıyor. Eğer bu ihracat seviyeleri korunabilirse, Batı tarafından uygulanan kısıtlamaların etkinliği ve Rusya’nın geopolitik konumu üzerinde soru işaretleri doğuyor.
İçsel Zorluklar ve Geleceğe Yönelik Endişeler
Ancak, Rusya’nın savunma sanayii, savaş halinde yüksek seviyelerde üretim yapmaya devam ediyor. Resmi verilere göre, 2025 sonu itibarıyla savunma bütçesi GSYİH’nın %7,3’üne ulaşmış durumda. Bununla birlikte, Ukrayna, Venezuela ve İran’daki, Rus yapımı teçhizatın savaş sırasında yaşadığı kayıplar, potansiyel alıcılar arasında Rusya’nın modern silahların savaş ortamında etkinliği konusunda soru işaretleri doğurabilir.
