İzmir Büyükşehir Belediyesi, sürdürülebilir bir gelecek ve sağlıklı bir kent yaşamı için doğa, hayvan ve insan sağlığını ayrılmaz bir bütün olarak ele alan “Tek Sağlık” vizyonunu kentin her noktasına ulaştırıyor. Son iki yılda yürütülen kapsamlı çalışmalarla on binlerce sahipsiz ve yaban hayvanının yaşamına dokunulurken, sadece hayvan refahı artırılmakla kalmadı, toplum sağlığı da eş zamanlı olarak güçlendirildi. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın yönetim anlayışı doğrultusunda hayata geçirilen projeler, kenti hayvan dostu bir belediyecilik modelinde öncü konuma taşıdı.
Kurumsal Yapılanma ve Stratejik Yaklaşım
Başkan Tugay’ın seçim vaatleri arasında yer alan ve göreve gelir gelmez kurulan Veteriner İşleri Dairesi Başkanlığı, bu büyük dönüşümün merkezi oldu. Sahipsiz hayvanların korunmasından rehabilitasyona, kısırlaştırma hizmetlerinden mama üretimine kadar geniş bir yelpazede hizmet sunan daire başkanlığı, afet durumlarında da acil müdahale kapasitesiyle dikkat çekiyor. Kurumsal yapının güçlenmesiyle birlikte, kentteki hayvan varlığına yönelik hizmetler çok daha koordineli ve hızlı bir şekilde yürütülmeye başlandı.
Toplumsal Farkındalık: Patili Kentimiz ve Patili Perşembe
İnsan ve hayvan etkileşiminin sağlıklı bir zemine oturtulması için farkındalık çalışmalarına özel önem veriliyor. Bu kapsamda tescil edilen “Patili Kentimiz” ve “Patili Perşembe” markaları, sahiplendirme kültürünü İzmir’in bir parçası haline getirdi. Kentin farklı noktalarında düzenlenen etkinliklerle İzmirliler, can dostlarıyla buluşturuluyor ve sahiplendirme oranlarının artırılması hedefleniyor. Bu projeler, hayvanların barınaklardan çok sıcak birer yuvaya kavuşması için toplumsal bir seferberlik ruhu yaratıyor.
Afetlerde ve Yangınlarda Hayat Kurtaran Müdahaleler
İzmir, özellikle son yıllarda yaşanan orman yangınlarında can dostlarını yalnız bırakmadı. 2024 yılında Selçuk ve Karşıyaka merkezli yangınlarda yüzlerce köpek ve yaban hayvanı tahliye edilerek güvenli alanlara alındı. 2025 yılında ise Veteriner İşleri Dairesi Başkanlığı koordinasyonunda 35 araç ve 100’ün üzerinde personelle yürütülen operasyonlar, kurtarma çalışmalarının profesyonel boyutunu ortaya koydu. Yangınlardan etkilenen kaplumbağalar ve kirpiler tedavi edilerek doğal ortamlarına dönerken, yaralanan hayvanlara yerinde müdahale edilerek can kayıpları minimize edildi.
Popülasyon Kontrolü ve Mobil Kısırlaştırma
Sokak hayvanı popülasyonunun sağlıklı bir şekilde kontrol altına alınması için mobil hizmetler genişletildi. 2025 yılında hizmete alınan ikinci mobil kısırlaştırma aracı ile farklı lokasyonlarda eş zamanlı operasyon yapma kabiliyeti artırıldı. Bu süreçte sadece mobil ünitelerde 8 bin 536 kedi kısırlaştırılarak kentteki dengeye önemli bir katkı sağlandı. Modernize edilen araçlar, en uzak mahallelerde bile yüksek standartlarda cerrahi müdahaleyi mümkün kılıyor.
Rakamlarla İki Yıllık Büyük Hizmet Tablosu
Nisan 2024’ten bugüne kadar elde edilen veriler, yürütülen çalışmaların devasa boyutunu gözler önüne seriyor: 123 bin 820 koruyucu hekimlik uygulaması ile bulaşıcı hastalıkların önüne geçildi. 37 bin 146 hayvan kısırlaştırılarak kontrolsüz üremenin önüne geçildi. 17 bin 300 hayvanın muayene ve tedavisi uzman hekimlerce gerçekleştirildi. 3 bin 298 hayvan sıcak bir yuvaya kavuşturuldu. 111 ton köpek maması üretilerek sahipsiz hayvanların beslenme ihtiyacı karşılandı.
Sürdürülebilirlik ve Yeni Yatırımlar
Pet Mama Döngüsel Ağı Projesi ile otellerden toplanan gıda atıklarının mamaya dönüştürülmesi, hem sıfır atık hedefine katkı sağladı hem de sürdürülebilir bir beslenme modeli oluşturdu. Öte yandan, kentin geleceğine yönelik yatırımlar da sürüyor. Dikili ve Kiraz’da planlanan yeni rehabilitasyon merkezleri ile kapasite artırılırken, Pako Sokak Hayvanları Sosyal Yaşam Kampüsü bünyesinde projelendirilen 1100 kapasiteli sahipli hayvan mezarlığı, İzmirlilerin vefat eden can dostlarını onurlu bir şekilde son yolculuğuna uğurlamalarına imkân tanıyacak.
Yaban Hayatı ve Doğal Yaşamın Korunması
Avrupa Hayvanat Bahçeleri Birliği üyesi olan İzmir Doğal Yaşam Parkı, sadece bir ziyaret alanı değil, aynı zamanda bir yaban hayvanı hastanesi gibi çalışıyor. Son iki yılda 1.407 yaban hayvanı tedavi edilirken, 771’i sağlığına kavuşarak doğaya bırakıldı. Akdeniz foku, caretta caretta ve flamingo gibi koruma altındaki türler için yürütülen özel bakım süreçleri, İzmir’in biyolojik çeşitliliğe verdiği önemi kanıtlıyor. İzmir Doğal Yaşam Parkı, 2025 yılında ulaştığı yaklaşık 948 bin ziyaretçi sayısı ile de kentin en gözde cazibe merkezlerinden biri olma özelliğini koruyor.
