Kenya’nın ulaşım altyapısını modernize etme vizyonu, 19 Mart’ta Standart Hızlı Tren (SGR) projesinin bir sonraki inşaat aşamasına geçilmesiyle dev bir adım daha attı. Cumhurbaşkanı William Samoei Ruto’nun katılımıyla Naivasha’nın batısında düzenlenen görkemli açılış töreni, bölgedeki ekonomik entegrasyonun yeni bir sembolü oldu. Törene Başbakanlık Kabine Sekreteri Dr. Musalia Mudavadi, Ulaştırma Bakanı Davis Chirchir ve inşaatı üstlenen CCCC Başkanı Song Hailiang gibi üst düzey isimler eşlik etti.
Kisumu ve Malaba Hattının Stratejik Önemi
Yeni inşaat aşaması, Nairobi’nin kuzeybatısındaki Naivasha’dan başlayarak Kisumu’ya kadar uzanan 264 kilometrelik kritik bir alanı kapsıyor. Bu plan, yalnızca yolcu taşımacılığını değil, aynı zamanda yeni Kisumu Limanı’na giden 8,7 kilometrelik özel bir kolu da içererek lojistik kapasiteyi artırmayı hedefliyor. SGR hattı buradan batıya doğru 107 kilometre daha uzanarak sınır kasabası Malaba’ya ulaşacak. Bu nokta, projenin en hayati kısmını oluşturuyor; zira hat burada Uganda’nın yapım aşamasında olan kendi SGR ağıyla birleşerek denize kıyısı olmayan komşu ülkelerin Hint Okyanusu’na erişimini kolaylaştıracak.
Finansman Modellerinde Yeni Bir Dönem
Kenya’nın demiryolu serüveni, 2017’de Mombasa-Nairobi ve 2019’da Nairobi-Naivasha arasındaki toplam 592 kilometrelik hatların hizmete girmesiyle başlamıştı. İlk iki aşama büyük ölçüde Çin kredileriyle finanse edilmişken, yeni dönemde finansman modellerinde stratejik bir değişim gözleniyor. Reuters’ın bildirdiğine göre, CCCC tarafından inşa edilecek yeni aşamada “gelir menkul kıymetleştirme” yöntemi kullanılacak. Bu durum, Pekin’in altyapı projelerine yönelik kredi yaklaşımının evrildiğini gösteriyor.
Ayrıca hükümet, projeyi sürdürülebilir kılmak için yıllık yaklaşık 270 milyon ABD doları getirmesi beklenen bir “demiryolu geliştirme vergisi” uygulamayı planlıyor. Mevcut hat üzerindeki yük sevkiyatlarından alınacak bu vergi, sonraki aşamalar için başlangıç sermayesi oluşturacak. Naivasha-Malaba hattının toplam maliyetinin 5,3 milyar dolar civarında olacağı tahmin edilse de, Kenya Demiryolları Şirketi (KRC) henüz nihai rakamları doğrulamadı.
Bölgesel Bağlantı: Uganda Hattı
Projenin tamamlayıcı parçası olan Uganda tarafında da hareketlilik devam ediyor. 273 kilometre uzunluğundaki elektrikli Uganda Doğu Demiryolu Hattı, Kampala’yı Malaba sınırına bağlamak üzere Kasım 2024’te inşaata başladı. İslam Kalkınma Bankası’nın (IŞİB) 405 milyon avroluk katkı için görüşmeler yürüttüğü projenin toplam maliyetinin 2,7 milyar dolar olduğu belirtiliyor. Bu devasa ağ tamamlandığında, Doğu Afrika Koridoru dünya ticaretinde çok daha rekabetçi bir konuma yükselecektir.
