Doç. Dr. Aslan Yürekli, Türk Dermatoloji Derneği Başkanı olarak, sağlık sistemindeki 5 dakikada bir randevu uygulamasını şiddetle eleştiriyor ve bu sistemin hastaların haklarını ihlal ettiğini vurguluyor. Hızlı randevu atamaları, doktorların hastalarına yeterli zaman ayıramamasına yol açıyor ve bu durum, doğru tanıların konulamaması riskini artırıyor. Yürekli’nin açıklamaları, dermatoloji muayenelerinin ne kadar detaylı bir süreç gerektirdiğini net bir şekilde ortaya koyuyor ve toplumun sağlık hizmetlerine erişimindeki sorunları acilen gündeme taşıyor.
Bu uygulama, hekimleri zor durumda bırakıyor çünkü bir hastanın derisini, saçını, tırnaklarını ve genel sağlık geçmişini incelemek sadece birkaç dakika içinde mümkün değil. Yürekli, dünya standartlarında en az 20 dakika ayrılması gerektiğini belirterek, DSÖ’nün rehberliklerine dikkat çekiyor. Hastaların yaşadığı sorunlar, randevu çakışmaları ve uzun bekleme süreleri, sağlık sistemindeki baskıyı daha da artırıyor. Bu eleştiri, sadece dermatolojiyi değil, tüm tıp alanlarını etkileyen bir sorunu işaret ediyor ve hekimlerin tükenmişlik seviyelerini yükseltmeye devam ediyor.
Türk Dermatoloji Derneği’nin yaptığı başvurular, Sağlık Bakanlığı tarafından reddedilse de, Yürekli ısrarla nitelikli sağlık hizmeti talebini sürdürüyor. Hekimlerin hastalarına ayırdığı zamanın azalması, tanı hatalarını ve tedavi başarısızlıklarını beraberinde getiriyor. Örneğin, bir dermatoloji muayenesinde hastanın aile öyküsü, kullandığı ilaçlar ve meslekî detaylar gibi unsurlar detaylı olarak incelenmeli. Bu süreç, akne vulgaris gibi yaygın vakalarda bile göz ardı edilemeyecek öneme sahip. Yürekli, bu sistemin hasta-hekim gerilimlerini körüklediğini ve sağlıkta şiddeti tetiklediğini savunuyor.
Ayrıntılı Muayene Gereklilikleri
Dermatoloji muayeneleri, sadece yüzeysel bir incelemeyle sınırlı kalmamalı. Yürekli, hastanın cilt tipini, alerjik durumlarını ve leke yapılarını analiz etmenin zorunlu olduğunu belirtiyor. Fiziki muayenede derinin tümünü incelemek, saç ve tırnaklardaki değişiklikleri değerlendirmek, 5 dakikada tamamlanamayacak kadar kapsamlı bir iş. Bu tür muayenelerin, zona veya uyuz gibi akut vakalarda hayati öneme sahip olduğunu düşünürsek, zaman kısıtlaması riskli sonuçlar doğuruyor. Hekimler, bu detaylı süreçleri aceleye getirdiklerinde, hastaların sağlığını tehlikeye atıyor.
Yürekli’nin verilere dayalı argümanları, durumu daha da netleştiriyor. Sağlık İstatistikleri Yıllığı’na göre, 2024’te hekime başvuru sayıları yüzde 7,6 artış gösterdi ve kişi başına 12,2 müracaat gerçekleşti. Bu rakamlar, Türkiye’de hekime erişim sorunundan ziyade yeterli hizmet alamama sorununu ortaya koyuyor. Diğer ülkelerle karşılaştırıldığında, nüfusun yaş ortalaması daha genç olmasına rağmen başvuru sıklığının yüksek olması, sistemdeki aksaklıkları gösteriyor. Dermatoloji uzmanları, bu yoğunluk altında tükenmişlik yaşıyor ve İstanbul gibi büyük şehirlerde çoğu uzmanın özel sektörde çalışmak zorunda kalması, kamu sağlığını zayıflatıyor.
Randevu Sisteminin Etkileri
5 dakikada bir randevu sistemi, sadece hekimleri değil, hastaları da olumsuz etkiliyor. Uzun bekleme süreleri ve randevu çakışmaları, hasta memnuniyetini düşürüyor ve sağlık hizmetlerinin kalitesini bozuyor. Yürekli, bilimsel çalışmaların bu tür uygulamaların sağlıkta şiddeti artırdığını kanıtladığını hatırlatıyor. Örneğin, bir hastanın akne sorunu için yeterince dinlenmemesi, yanlış tedavi yollarına yol açabilir ve bu durum, hem hastanın hem de hekimin güvenini sarsar.
Dernek, bu sorunlara karşı mücadele ediyor ve MHRS sisteminin branş ihtiyaçlarına göre yeniden düzenlenmesini talep ediyor. Yürekli, sağlık yönetiminin özenle yapılması gerektiğini vurgulayarak, “Hekimlerimizin emeğine, hastalarımızın sağlığına ve toplumun sağlık hakkına sahip çıkıyoruz” diyor. Bu çağrı, dermatoloji uzmanlarının ortak sesi haline geliyor ve 4 Mart’taki duruşmaya katılımı teşvik ediyor.
Veri ve İstatistikler Üzerine
2024 verilerine bakıldığında, hekime başvuru sayısının 1 milyar 47 milyon 877 bin 901’e ulaşması, sistemdeki baskıyı gözler önüne seriyor. Yürekli, bu artışın temel nedeninin yeterli muayene süresi olmaması olduğunu savunuyor. Dermatoloji gibi detay gerektiren branşlarda, her 100 uzmandan 91’inin özel sektörde çalışması, kamu hizmetlerindeki açığı gösteriyor. Bu durum, hastaların nitelikli bakıma erişimini zorlaştırıyor ve uzun vadede topluma maliyeti artırıyor.
Hekimlerin tükenmişliği, sadece bireysel bir sorun değil; sistemsel bir zayıflık. Yürekli, DSÖ standartlarına uymanın önemini belirterek, en az 20 dakikalık muayenelerin standart hale gelmesini istiyor. Bu yaklaşım, doğru tanı ve tedavi süreçlerini garanti ederken, hekimlerin motivasyonunu da korur. Örneğin, bir hastanın cilt leke analizi sırasında gözden kaçan detaylar, ileride ciddi hastalıklara dönüşebilir.
Sağlık Hakkı ve Gelecek Adımlar
Türk Dermatoloji Derneği, bu konuyu sadece eleştiriyle sınırlamıyor; çözüm önerileri sunuyor. Yürekli, sistemin yeniden yapılandırılmasını ve branşa özel planlama yapılmasını savunuyor. Hastaların ayaktan başvuru taleplerinin karşılanamaması, acil vakalarda risk yaratıyor. Dernek, meslektaşlarını bir araya getirerek, sağlık politikalarını etkilemeyi amaçlıyor. Bu mücadele, toplumun genel sağlığı için kritik bir adım olarak görülüyor.
Yürekli’nin ifadeleri, sağlık sistemindeki bu sorunu derinlemesine ele alıyor ve her bir detayı, verilerle destekliyor. Dermatoloji muayenesinin ne kadar önemli olduğunu anlatarak, okuyucuyu bu konunun aciliyeti hakkında bilgilendiriyor. Sonuç olarak, bu eleştiriler, daha iyi bir gelecek için bir çağrı niteliğinde.
