Sıfır Atık Hareketi, 27 Eylül 2017’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın liderliğinde başlatılan bir inisiyatif olarak, Türkiye’nin çevre politikalarında önemli bir dönüm noktası oluşturdu. Bu proje, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından koordine edilerek Birleşmiş Milletler düzeyinde tanınan bir küresel çaba haline geldi ve 14 Aralık 2022’de BM Genel Kurulu’nda Türkiye’nin öncülüğünde 105 ülkenin desteğiyle 30 Mart’ın Uluslararası Sıfır Atık Günü olarak ilan edilmesiyle uluslararası bir etki yarattı.
Bakanlık verilerine göre, Sıfır Atık Yönetim Sistemi şimdiye kadar 217 bin bina ve yerleşkede hayata geçirildi, 28 milyon kişiye eğitim verildi. 2017’de yüzde 13 olan geri kazanım oranı, her yıl artarak 2024’te yüzde 36,08’e ve 2025’te yüzde 37,53’e ulaştı. Projenin başlangıcından 2025 sonuna kadar 36,1 milyon ton kağıt-karton, 10,2 milyon ton plastik, 3,5 milyon ton cam, 9,6 milyon ton metal ve 30,6 milyon ton organik atık gibi toplam 90 milyon ton atığın geri kazanılmasıyla ülke ekonomisine 365 milyar TL katkı sağlandı.
55 Bin Futbol Sahası Büyüklüğünde Alan Korundu
Bu hareket sayesinde 54 milyon hanenin bir yıllık elektrik ihtiyacına eşdeğer 270 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu elde edildi. İstanbul’un iki yıllık su tüketimine denk gelen 2 trilyon litre su tasarrufu yapıldı ve Türkiye’nin tüm araçlarının yıllık yakıt tüketiminden daha fazla olan 60 milyar litre petrol tasarrufu sağlandı. Ayrıca, 390 milyon metreküp depolama alanı tasarrufu ile yaklaşık 55 bin futbol sahası büyüklüğünde bir alan korundu.
Sera Gazı Salımı Azaltıldı
Çalışmalar kapsamında, Türkiye’nin ormanlarının yaklaşık yüzde 7’sine denk gelen 613 milyon ağacın kesilmesi önlenirken, 36 milyon aracın yıllık karbon salımına eşdeğer 180 milyon ton sera gazı emisyonunun azaltılması başarıldı. Türkiye, geri kazanım oranını 2035’te yüzde 60’a ve 2053’te yüzde 70’e çıkarmayı hedefliyor.
‘Sıfır Atık Mecburi Bir Seçimdir’
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü için sosyal medya paylaşımında şu ifadeleri kullandı: “Bugün ürettiğimiz atık miktarı, doğanın kendini yenileme hızını aşmış durumda. Artık mesele sadece üretmek değil, nasıl tükettiğimiz. Saygıdeğer Emine Erdoğan’ın ‘bir vicdan ve gönül inisiyatifi olarak’ insanlığa armağan ettiği Sıfır Atık hareketiyle israfı reddediyor, kaynağı koruyor, geleceği önceliyoruz. Sıfır Atık bir tercih değil; mecburiyettir.”
