Türkiye’nin üretimi ve ihracatında dünya lideri olduğu kuru incirde yeni çeşitlerle büyüme hedefiyle yürütülen AR-GE çalışması sonucu üstün özellikleri saptanan ve üretim alanları hızla yaygınlaşan “siyah orak” incirinin tanıtımı için belgesel hazırlandı.
Kuru meyve sektörünün önde gelen ihracatçılarından K.F.C. Gıda öncülüğündeki Siyah Orak Projesi kapsamında hazırlanan belgesel, tarım ve kuru meyve sektörünün yanı sıra üreticiler, ziraat mühendisleri ve öğrencilerle paylaşıldı.
Belgeselin çekimleri, İzmir’in Bergama ilçesindeki siyah orak deneme bahçesi, K.F.C Gıda üretim tesisleri, Aydın’daki TAGEM Erbeyli İncir Araştırma Enstitüsü ve incir üretim alanlarının yanı sıra Ege Üniversitesi (EÜ) Ziraat Fakültesi ve İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü laboratuvarlarında tamamlandı.
Yönetmenliğini Tolga Albay’ın üstlendiği belgeselde Türkiye’nin kuru incir üretimindeki tarihten gelen gücü, mevcut konumu değerlendirilerek Siyah Orak incirinin yeniden doğuş hikayesi aktarıldı.
Siyah orak çeşidinin insan sağlığına faydalı içeriklerine ilişkin bilimsel verilerin değerlendirildiği belgeselde yeni türün Kuzey Ege coğrafyasında ekolojik ve ekonomik yayılımı ile dünya pazarında büyüme hedefleri de aktarıldı.
Belgeselde Türkiye İhracatçılar Meclisi Kuru Meyve Sektör Konseyi Başkanlığı görevini de yürüten K.F.C. Gıda Yönetim Kurulu Başkanı Birol Celep, TAGEM Erbeyli İncir Araştırma Enstitüsü Müdürü Mehmet Özkul, İYTE Gıda Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Yemenicioğlu, EÜ Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fatih Şen ile projede görev alan mühendisler, saha çalışanları ve üreticilerin görüşlerine yer verildi.
K.F.C. Gıda Yönetim Kurulu Başkanı Birol Celep, yaptığı açıklamada Gediz ve Bakırçay havzalarında yaklaşık 100 yıldır istihdam sağlayan bir grup olduklarını, Türk tarımını daha üst noktalara taşıma hedefiyle çalıştıklarını belirtti.
Bu hedef kapsamında tarımda AR-GE projelerine büyük önem verdiklerini dile getiren Celep, Türkiye tarımı ve ihracatına büyük katkı sunacak Siyah Orak Projesi’ni de heyecanla sürdürdüklerini aktardı.
Dünyada artan sağlıklı gıda bilinciyle kuru meyve ürünlerine talebin arttığını, kuru incirde bu talebe yanıt verecek yeni türlerin pazara girmesi gerektiğini kaydeden Celep, iklim değişikliğinin de yeni türlere yönelik AR-GE çalışmalarını zorunlu kıldığını dile getirdi.
Yeni türleri endüstriye kazandırırken çiftçiden tüketiciye herkesin mutlu olacağı bir değer zinciri kurguladıklarına vurgu yapan Celep, şunları kaydetti:
“Siyah orak için yürütülen çalışmada üretici, ihracatçı, üniversite ve bakanlık, örnek ve başarılı bir koordinasyon sağladı. Anadolu’nun saklı kalmış mirası ‘siyah orak’ı el birliğiyle tarıma ve gelecek nesillere kazandırarak dünya ligine taşıyoruz. Sonuçta bu ürünün insan sağlığına olan faydaları, coğrafyamızda geniş alanlarda üretim için uygun olduğu gibi üstün özellikleri bilimsel olarak ortaya kondu. Bunun tarım sektörü için örnek bir proje olduğunu düşünüyoruz. Bu çalışmanın bir belgeselle kayıt altına alınmasının siyah orak incirinin gelişimine katkı sağlayacağını, tarım sektöründe AR-GE odaklı çalışmalara cesaret vereceğine de inanıyoruz.” dedi.
Siyah orak çeşidinin üreticiden yoğun ilgi gördüğünü, İzmir’den Çanakkale’ye uzanan coğrafyada oluşturulan bahçelere 40 bine yakın fidan dikildiğini bildiren Celep, belgeselin bu ürünle ilgilenen üreticiler için aydınlatıcı bir çalışma olduğuna da işaret etti.
Belgeselin yönetmeni Tolga Albay ise tarımda ender rastlanan bir projeye tanıklık etmenin mutluluğunu yaşadıklarını belirterek 8 ay süren çekimlerle siyah orak hikayesinin yanı sıra proje yürütücülerinin heyecan ve ideallerini de ekrana yansıtmaya çalıştıklarını kaydetti.
Siyah Orak Projesi nedir?
TAGEM İncir Araştırma Enstitüsü, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, K.F.C. Gıda ve Ege Üniversitesi’nin ortaklığıyla yürütülen projeyle gen kaynağı Anadolu’da bulunan 285 incir çeşidi araştırıldı.
Sağlığa faydalı bileşikler içeren, hastalık ve zararlılara dayanıklı ve kurutulmuş olarak tüketilebilen çeşitler analizlere tabi tutuldu.
Araştırma sonucu “siyah orak” olarak bilinen çeşidin, diğer türlere göre daha yüksek polifenol ve antioksidan aktivite içerdiği, özellikle ürüne rengini veren “antosiyanin” pigmentinin antidiyabetik, antikanserojen, antienflamatuvar, antihipertansif ve antimikrobiyal etkilerine ilişkin çok sayıda bilimsel veri bulunduğu belirlendi.
K.F.C. Gıda’nın İzmir’in Bergama ilçesinde oluşturduğu bahçede organik olarak deneme üretimleri yapılan siyah orak incirinin küf kaynaklı aflatoksin benzeri oluşumlara diğer çeşitlere göre daha dirençli olduğuna ilişkin veriler de elde edildi.
Laboratuvar çalışmalarıyla üstün özellikleri ortaya konan bu çeşidin Kuzey Ege coğrafyasında yaygınlaştırılması için doku kültürü yoluyla fidan üretimine başlayan K.F.C. Gıda, yüksek ihracat potansiyeline sahip siyah orak için sözleşmeli modelle yetiştiricilik çalışması başlattı.
