Beyaz Saray’dan bir üst düzey yetkili, Reuters’e yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO müttefiklerinin Hürmüz Boğazı’nın güvenliğini sağlamadaki başarısızlıklarından derin rahatsızlık duyduğunu ve Grönland’ı ele geçirme girişimlerinin ilerlememesi nedeniyle öfkeli olduğunu belirtti. Bu durum üzerine Trump, danışmanlarıyla Avrupa’dan bazı ABD askerlerini geri çekme seçeneğini ele aldıklarını paylaştı. Yetkili, henüz herhangi bir karar alınmadığını ve Beyaz Saray’ın Pentagon’a kıtada asker azaltımı için somut talimat vermediğini vurguladı.
Bu tartışmalar, Washington ile Avrupalı NATO müttefikleri arasındaki ilişkilerin son aylarda ne kadar keskin bir şekilde bozulduğunu gözler önüne seriyor. Ayrıca, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin Beyaz Saray ziyareti, transatlantik bağların tarihin en düşük seviyesinde olduğunu ve bu ziyaretten beklenen iyileşmenin sağlanamadığını gösteriyor. Beyaz Saray, Trump’ın ittifaktan tamamen ayrılmayı düşündüğünü kamuoyuyla paylaşırken, askerlerin Avrupa’dan çekilmesi, ABD’nin güvenlik taahhütlerini resmi bir çekilme olmadan azaltabilecek bir hamle olarak öne çıkıyor; bu da anayasal bir testi beraberinde getirebilir.
İttifaktaki Gerginlikler
ABD’nin Avrupa’da 80.000’den fazla askeri bulunuyor ve bunlar İkinci Dünya Savaşı’ndan beri kıtanın güvenlik yapısının temelini oluşturuyor. Bu askerlerin 30.000’den fazlası Almanya’da, geri kalanı ise İtalya, Birleşik Krallık ve İspanya gibi ülkelerde konuşlanmış durumda. Yetkili, Trump’ın bu konuyu ilerletmesi halinde hangi ülkelerin etkileneceğini veya kaç askerin geri döneceğini belirtmedi. Rutte’nin CNN röportajında, Trump’ın hayal kırıklığını anladığını ama Avrupa uluslarının çoğunun Washington’un İran çabalarına destek verdiğini söylemesi, durumu daha da karmaşık hale getiriyor.
Trump’ın NATO ile ilişkileri uzun zamandır dalgalı olsa da, son üç ay özellikle zorlu geçti. Ocak ayında Grönland’ı ilhak tehdidiyle başlayan kriz, İran savaşının patlak vermesiyle Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmasına bağlanan hayal kırıklıklarını artırdı. NATO diplomatlarının ABD’nin beklentilerini netleştirmemesi, Wall Street Journal’ın Avrupa’daki birliklerin yer değiştirmesi tartışmalarını haber yapması gibi gelişmeler, Trump’ın askerleri ABD’ye getirme fikrini güçlendiriyor. Yetkiliye göre, Trump, Avrupa’nın Grönland konusundaki tutumunu ciddiye almamasından dolayı özellikle rahatsız.
