Orta Doğu’da tırmanan askeri gerilim ve Hürmüz Boğazı üzerindeki stratejik baskı, küresel alüminyum piyasasında son iki yılın en büyük krizlerinden birine yol açtı. ABD-İsrail hattının İran’a yönelik müdahaleleri sonrası üretim merkezlerinin hedef alınması, arz endişelerini zirveye taşıdı. Katar, Bahreyn ve BAE gibi dev üreticilerin ihracat rotalarının kapanma noktasına gelmesiyle birlikte, alüminyum fiyatları Mart 2022’den bu yana görülen en yüksek seviye olan 3 bin 546 dolara kadar dayandı. Sektör temsilcileri ve stratejistler, yıllık 6,2 milyon tonluk üretimin risk altında olduğu konusunda kritik uyarılarda bulunuyor.
ARZ ENDİŞESİ PİYASAYI SARSTI
Küresel alüminyum üretiminin önemli bir kısmı Basra Körfezi’nde yoğunlaşırken, Hürmüz Boğazı’nın kapanması ihracatı engelliyor. Katar, Bahreyn ve BAE’de üretim kesintileri yaşanırken, Emirates Global Aluminium’un Et-Tavila tesisi İran saldırıları nedeniyle uzun süreli risk altında bulunuyor.
Katar’daki Qatalum tesisi yüzde 60 kapasite ile kontrollü üretim yaparken, Bahreyn’deki Alba tesisinin bazı hatları kapatıldı. Bu durum, küresel alüminyum arzında açığı artırıyor. Ayrıca Mozambik’teki Mozal izabe tesisinin bakıma alınması da fiyatları yukarı çeken faktörler arasında.
TARİHİ YÜKSELİŞ SERİSİ
Alüminyum, mart ayında 3 bin 546 dolarla Mart 2022’den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Yılbaşından bu yana ise fiyat yüzde 15,7 yükseldi. Londra Metal Borsası’nda Nisan 2024’te ton başına fiyat yüzde 10,9 artmıştı.
YÜKSELİŞİ DESTEKLEYEN UNSURLAR
Ak Yatırım Uluslararası Piyasalar Stratejisti Uraz Çay, Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının Katar, Bahreyn ve BAE’nin 6,2 milyon ton yıllık alüminyum üretimini riske attığını belirtti. Çay, savaş öncesi piyasaların zaten sıkı olduğunu ve talep fazlasının riskleri artırdığını vurguladı.
Çay ayrıca, Çin’de üretim kotasının kapasite fazlasını sınırladığını ve tüm bu faktörler nedeniyle alüminyum fiyatlarının 2022’den beri en yüksek seviyelere ulaştığını söyledi. Hürmüz Boğazı’nın global ham madde piyasaları açısından kritik olduğuna dikkat çeken Çay, boğazdaki tanker geçişlerinin fiyatların geleceğini belirleyeceğini ifade etti.
