Cumartesi günü yaşanan olaylarda, İran kuvvetleri İran ve Körfez bölgesi üzerinde düşürülen iki savaş uçağından birinde kaybolan ABD pilotunu arıyordu. Bu gelişme, altıncı haftasına giren savaşın ortasında, barış görüşmelerinin pek mümkün görünmediği bir ortamda Washington için riskleri daha da artırıyor.
Olaylar, Başkan Donald Trump ve Savunma Bakanı Pete Hegseth’in ABD kuvvetlerinin hava hakimiyetine sahip olduğu iddialarına rağmen, İran semalarında ABD ve İsrail uçaklarının karşı karşıya kaldığı tehlikeleri bir kez daha gözler önüne seriyor. ABD’li bir askerin hayatta kalması ve İran’dan kaçma ihtimali, Trump’ın ülkeyi Taş Devri’ne döndürmekle tehdit ettiği bombardıman planlarından sadece birkaç gün sonra ortaya çıktı.
İran liderliğinin savaşın başından beri sergilediği kararlı tutum, dışişleri bakanı aracılığıyla Pakistan’ın arabuluculuğuna kapı açmış olsa da, Tahran’ın Trump’ın taleplerine boyun eğmeyeceği açık. Dışişleri Bakanı Abbas Araqchi, X’te yaptığı açıklamada, ‘Pakistan’ın çabalarından dolayı minnettarız ve İslamabad’a gitmeyi reddetmedik. Bizim için önemli olan, bize dayatılan yasadışı savaşa kesin ve kalıcı bir son verilmesidir’ dedi.
Trump ise Truth Social’da, İran’a anlaşma yapması veya Hürmüz Boğazı’nı açması için sürenin daraldığını belirterek, ‘İran’a 10 gün verdim. Zaman tükeniyor – cehennemin kapıları 48 saat içinde açılacak. Allah’a şükür!’ ifadelerini kullandı. İran devlet medyası, Devrim Muhafızları’nın Hürmüz Boğazı’nda İsrail’e ait bir gemiye drone saldırısı düzenlediğini ve gemiyi ateşe verdiğini bildirdi. Bu boğaz, dünya petrolünün beşte birini taşıdığı için stratejik öneme sahip.
İran’ın Yeni Hava Savunma Sistemleri ve Çatışmalar
Yetkililere göre, İran ateşiyle bir ABD F-15E jeti düşürüldü ve pilotun A-10 Warthog uçağından fırladıktan sonra Kuveyt’e indiği belirtiliyor. İki Black Hawk helikopteri de İran ateşiyle vuruldu ancak hava sahasından çıktı. Mürettebatın yaralanma durumu belirsizken, İran Devrim Muhafızları düşüş bölgesini tarıyor ve yakalayanlara ödüller vaat ediyor.
ABD ve İsrail’in saldırılarının ardından İran, yeni hava savunma sistemleriyle bir ABD savaş uçağı, üç İHA ve iki seyir füzesini hedef aldığını duyurdu. Khatam al-Anbiya komutanlığı, ‘Ülkemizin gençleri tarafından geliştirilen bu sistemlere güveniyoruz’ açıklaması yaptı. Ayrıca, İran füze ve İHA’larla İsrail hedeflerini vurduğunu, Kuveyt’teki HIMARS bataryalarını ve Bahreyn’deki Patriot sistemlerini hedef aldığını iddia etti.
Siyasi baskılar artan Trump, kabinede değişiklikleri değerlendiriyor. Uzman Gareth Stansfield, ‘ABD, kaybet-kaybet durumuna düştü’ yorumunda bulundu. Öte yandan, İran’ın güneybatısındaki bir petrokimya bölgesine hava saldırıları düzenlendi ve beş kişi yaralandı. Buşehr nükleer santralinin yakınında bir ölüm yaşandı ama operasyonlar etkilenmedi. Rusya da personelini tahliye etti.
İsrail ordusu Tahran’a saldırı dalgası düzenlediğini söylerken, Lübnan’daki Hizbullah hedeflerine operasyonlar devam ediyor. Bu gelişmeler, bölgedeki gerilimi daha da tırmandırıyor.
