İsrail merkezli Elbit Systems ve Sırp Yugoimport-SDPR arasında, Sırbistan’ın başkenti Belgrad yakınlarındaki Simanovci bölgesinde bir İHA üretim tesisi kurulması için anlaşma yapıldığı öne sürülüyor. Haaretz gazetesinin iddialarına göre, bu ortaklık yeni nesil teknolojilerle donatılacak bir tesisi kapsıyor ve Elbit Systems %51’lik payla çoğunluk hissedar olurken, kalan %49’luk hisse Sırbistan devlet şirketi SDPR’ye ait olacak. Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, yakın zamanda ‘dünyanın en ciddileri için en ciddi İHA’ları üreteceğiz’ diyerek bu projeyi duyurmuş, ancak stratejik ortağın ismini gizlemişti. Yapılan araştırmalar, bu gizemli partnerin Elbit Systems olduğunu ortaya koyuyor ve tesisin Nisan ayında faaliyete geçmesi bekleniyor.
Buna göre, kurulacak tesiste iki farklı İHA tipi üretimi planlanıyor: Birincisi, kısa menzilli görevler için ağır mühimmat taşıyabilen döner kanatlı bir model; ikincisi ise 6.000 metre irtifaya kadar çıkabilen daha gelişmiş, uzun menzilli bir İHA. İsmi açıklanmayan bir kaynak, bu uzun menzilli İHA’nın Sırp yapımı Pegaz’dan daha üstün olduğunu belirterek, ‘Daha yüksek uçuş irtifası ve geniş operasyonel otonomi sunuyor. Asıl amaç teknoloji transferi, çünkü Sırp mühendisler projede yer alacak ve bu, tüm sürecin en önemli parçası olacak’ dedi. Ayrıca, SDPR’ye bağlı UTVA şirketinin mühendisleri de bu çalışmalarda rol alacak. Öte yandan, fabrikanın başlangıçta belirli bir medya grubuna ait bir tesiste kurulacağı iddiaları reddedildi, ancak iki ülke arasındaki savunma ilişkileri giderek güçleniyor.
İki Ülke Arasındaki Savunma İş Birliği
Sırbistan ve İsrail arasındaki ilişkiler sadece bu anlaşmayla sınırlı değil. Geçen yıl Elbit Systems, Sırbistan’a 335 milyon dolar değerinde topçu sistemleri ve İHA’lar tedarik etti. Ağustos ayında ise 1,6 milyar dolarlık bir anlaşma imzalandı, bu kapsamda İHA’lar, uzun menzilli füzeler, elektronik harp sistemleri ve diğer askeri teçhizatlar yer alıyor. BIRN’in raporlarına göre, Sırbistanlı Edepro şirketi, 2018’den beri Elbit Systems’e ürün ihraç ediyor ve bu ihracat 2023’te 42 kat artarak 114 milyon avroya ulaştı. Bu ivme, iki ülkenin savunma alanındaki stratejik ortaklığını gözler önüne seriyor.
