Hollywood’un efsane isimlerinden Frank Sinatra hakkında ortaya atılan yeni iddialar, İsrail’in kuruluş sürecindeki gizli uluslararası ağları yeniden gündeme taşıdı.
Sinatra’nın kızı Nancy Sinatra, babasının 1948’de FBI gözetimini atlatarak yeni kurulan İsrail devletine ulaştırılacak silahların finansmanı için yaklaşık 1 milyon dolarlık nakit parayı gizlice taşıdığını öne sürdü.
İddialar, dönemin tartışmalı paramiliter örgütü Haganah ile Hollywood arasındaki perde arkası ilişkileri yeniden tartışmaya açtı.
1 MİLYON DOLAR NASIL TAŞINDI?
1998 yılında ölen, Amerikalı ünlü aktör ve şarkıcı Frank Sinatra‘nın 85 yaşındaki kızı Nancy Sinatra, babasının, 1948 yılında yeni kurulan İsrail devletine ulaştırılacak silahların finansmanı için yaklaşık 1 milyon dolarlık nakit paranın gizlice taşınmasına yardım ettiğini açıkladı.
Nancy Sinatra’nın aktardığına göre olay, Mart 1948’de gerçekleşti. Sinatra, dönemin Yahudi paramiliter örgütü Haganah temsilcilerinden ve ilerleyen yıllarda Kudüs Belediye Başkanı olacak olan Teddy Kollek ile birlikte çalıştı.
İddiaya göre, İsrail’e mühimmat götürecek bir geminin İrlandalı kaptanına ödeme yapılması gerekiyordu. Ancak Kollek, o dönemde FBI’ın yakın takibi altındaydı.
ARKA KAPIDAN, LİMANA…
Nancy Sinatra’nın anlatımına göre Teddy Kollek, Frank Sinatra ile New York’taki ünlü Copacabana kulübünde bir araya geldi ve planı anlattı. Sinatra ise operasyona destek vermeyi kabul etti.
Anlatılanlara göre FBI ajanlarının dikkatini Teddy Kollek’in üzerine çekmek amacıyla Kollek mekândan ön kapıdan ayrıldı. Frank Sinatra ise yaklaşık 1 milyon dolar nakit parayı bir kâğıt torba içinde arka kapıdan çıkararak limana götürdü.
Paranın, İsrail’e mühimmat taşıyan geminin kaptanına teslim edildiği ve böylece operasyonun tamamlandığı öne sürüldü.
“DESTEĞİ BUNUNLA SINIRLI DEĞİLDİ”
Nancy Sinatra, olayın yıllar boyunca Teddy Kollek tarafından da sık sık anlatıldığını belirtti. Açıklamalarda, Frank Sinatra’nın İsrail’e verdiği desteğin yalnızca bu olayla sınırlı olmadığı vurgulandı.
Sinatra’nın ilerleyen yıllarda İsrail’i ziyaret ettiği, 1964 yılında Nazaret’te açılan Frank Sinatra Uluslararası Gençlik Merkezi gibi projelerde yer aldığı ifade edildi.
Söz konusu iddialar daha önce The Times of Israel ve İsrail Ulusal Kütüphanesi’nde yer alan çeşitli anlatımlarda da gündeme gelmişti.
HAGANAH NEDİR?
Haganah, 1920 yılında İngiliz Mandası altındaki Filistin’de kurulan Yahudi paramiliter örgüttü. Resmi anlatıda, Yahudi yerleşimlerini korumak amacıyla oluşturulan bir ‘savunma gücü’ olarak tanımlansa da, özellikle 1947-1948 döneminde Arap köylerine yönelik operasyonlar, zorunlu göçler, toplu katliamlar ve silahlı baskınlarla ilişkilendirildiği için oldukça tartışmalı bir geçmişe sahip.
İsrail devletinin kuruluş sürecinde Haganah, yalnızca savunma yapan bir yapı değil; aynı zamanda askeri lojistik, silah kaçakçılığı, istihbarat faaliyetleri ve demografik kontrol operasyonları yürüten organize bir çete haline geldi. Pek çok tarihçi, 1948 Arap-İsrail Savaşı sırasında yüz binlerce Filistinlinin yerinden edilmesiyle sonuçlanan ‘Nakba’ sürecinde Haganah’ın merkezi rol oynadığını savunuyor.
Özellikle Plan Dalet (Plan D) adı verilen strateji kapsamında, bazı Filistinli yerleşimlerin boşaltılması, köylerin ele geçirilmesi ve sivillerin öldürülmesi ya da göçe zorlanması, uluslararası akademik çevrelerde halen yoğun biçimde tartışılıyor. İsrailli ‘Yeni Tarihçiler’ arasında yer alan bazı araştırmacılar da Haganah’ın operasyonlarının yalnızca askeri değil, aynı zamanda siyasi ve demografik hedefler taşıdığını belirtiyor.
1948’de İsrail’in kurulmasının ardından Haganah, yeni kurulan İsrail ordusunun temelini oluşturdu. Bu nedenle örgüt, İsrail açısından bağımsızlık mücadelesinin kurucu unsurlarından biri olarak görülürken; Filistinliler ve birçok eleştirel tarihçi açısından ise etnik temizlik, zorunlu göç ve silahlı paramiliter operasyonlarla özdeşleşen bir yapı olarak değerlendiriliyor.
