İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin sürdürülebilir bir gelecek ve temiz bir çevre hedefiyle başlattığı “Dönüşüme Evde Başla” projesi, kent genelinde büyük bir ivme kazandı. Kısa sürede 8 ilçe ve 28 mahalleye ulaşan proje, atık yönetiminde devrim niteliğinde sonuçlar veriyor. İzdönüşüm tesisinde Nisan 2024 öncesinde aylık 400 ton olan ambalaj atığı işleme kapasitesi, Mart 2025’te devreye alınan kapıdan kapıya toplama modeliyle birlikte yaklaşık yüzde 40 artarak 550 tona yükseldi. Bu başarı, sadece kapasite artışını değil, aynı zamanda İzmirlilerin atık ayrıştırma konusundaki yüksek bilincini de gözler önüne seriyor.
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın göreve gelmesinin ardından stratejik bir hamle olarak hayata geçirilen proje, Avrupa ülkelerindeki başarılı örnekler incelenerek tasarlandı. Mart 2025’ten bu yana titizlikle sürdürülen çalışmalar kapsamında bugüne kadar tam 2 bin 800 ton ambalaj atığı toplanarak ekonomiye geri kazandırıldı. İlk etapta 6 ilçe ile yola çıkan uygulama, bugün genişleyerek İzmir’in dört bir yanına şifa dağıtan bir çevre hareketine dönüştü.
Doğru Ayrıştırmada Rekor Başarı: Reddedilen Atık Yüzde 1’in Altında
İzmir Büyükşehir Belediyesi İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Dairesi Başkanlığı ile İzdoğa AŞ iş birliğiyle yürütülen projede, ayrıştırma kalitesi dünya standartlarını yakaladı. Karabağlar’dan Karşıyaka’ya kadar uzanan geniş bir sahada toplanan 2 bin 800 tonluk atığın %35’ini plastik, %30’unu cam, %25’ini kağıt-karton ve %9’unu metal atıklar oluşturdu. Projede en dikkat çeken veri ise, tesis tarafından reddedilen atık oranının sadece yüzde 0,95 olmasıydı. Bu düşük oran, vatandaşların ambalaj atıklarını evlerinde ne kadar doğru ayrıştırdığını kanıtladı. Gelecek hedefleri arasında uygulamanın Gaziemir, Balçova ve Güzelbahçe gibi ilçeleri de kapsayacak şekilde genişletilmesi ve Menemen Seyrek’te ikinci bir tesisin kurulması yer alıyor.
8 İlçe ve 28 Mahallede Kesintisiz Hizmet
Proje şu an; Bayraklı’nın Refik Şevket İnce’den Manavkuyu’ya, Bornova’nın Erzene’den Evka 4’e, Buca’nın Yiğitler’inden Konak’ın Alsancak’ına kadar çok geniş bir bölgede uygulanıyor. Ayrıca Karşıyaka’nın Mavişehir ve Bostanlı gibi yoğun mahalleleri ile Menderes ve Narlıdere’deki sahil bölgeleri de bu düzenli toplama ağının bir parçası haline getirildi. Metropol genelinde yaklaşık 500 bin vatandaşa ulaşılan sistem, her geçen gün yeni sokaklarla büyümeye devam ediyor.
“Toplumsal Farkındalık Kapasiteden Daha Hızlı Büyüdü”
İzdoğa AŞ Genel Müdür Yardımcısı İlkay Kalafat, projenin toplumsal etkilerine dikkat çekerek kapasitenin %40 oranında artmasının tesadüf olmadığını belirtti. Kalafat, “Başkanımız Dr. Cemil Tugay’ın öncülüğünde kaynağında toplama modeline geçmemizle birlikte aylık üretimimiz 550 tona ulaştı. Ancak asıl başarı vatandaşımızın bilincinde yatıyor. İzmirliler artık hangi atığın değerli olduğunu biliyor ve tüketim alışkanlıklarını bu farkındalıkla yönetiyor. Hedefimiz tüm İzmir’e yayılmak ve Türkiye’ye örnek bir model sunmak” ifadelerini kullandı.
Teknoloji ile Entegre Atık Yönetimi: Mobil Uygulama ve QR Kod
Proje, teknolojik altyapısıyla da fark yaratıyor. Vatandaşlar, “Dönüşüme Evde Başla” mobil uygulaması üzerinden talep ve önerilerini doğrudan tesise iletebiliyor. Ücretsiz sunulan uygulama, hane bilgilerini kaydederek belediye ile vatandaş arasında köprü kuruyor. Ayrıca, İzmir İnovasyon ve Teknoloji AŞ tarafından geliştirilen QR kodlu takip sistemi sayesinde, her atık poşeti hangi haneden alındığına dair veri tabanına işleniyor. Bu sistem, atık yönetiminin her aşamasını izlenebilir ve şeffaf kılıyor.
Sanayi Bölgeleri de Unutulmadı: Kısıkköy – ESTİM Hamlesi
Geri dönüşüm seferberliği sadece hanelerle sınırlı kalmıyor. Sanayi ve ticaret bölgelerinde oluşan yoğun ambalaj atığı sorununa karşı Kısıkköy Ege Sanayi ve Ticaret İhracat Merkezi (ESTİM) bölgesinde de özel bir çalışma başlatıldı. Bölgedeki işletmelerden kaynaklanan atıklar, İzdoğa koordinasyonunda toplanarak ayrıştırma tesislerine sevk ediliyor. İzmir, evden fabrikaya kadar her noktada atığı değere dönüştürmeye devam ediyor.
