Yaz ayları domatesin en lezzetli ve bol olduğu dönem olarak bilinse de bu yıl tüketiciler için hesaplar değişebilir. Sektörün önde gelen küresel üreticileri, yaklaşan büyük hasat dönemi öncesinde petrol ve doğalgaz fiyatlarındaki istikrarsızlığın maliyetleri doğrudan etkilediğini duyurdu. Jeopolitik gerilimlerin etkisiyle enerji maliyetlerinin beklentilerin %50 üzerine çıkması, üretim hatlarında alarm zillerinin çalmasına neden oldu.
Temmuz ve Eylül ayları arasındaki kritik hasat döneminde enerji maliyetlerinin bu seviyede kalması durumunda, fiyat artışının kaçınılmaz olacağı belirtiliyor. Fabrikalar, yıllık enerji tüketimlerinin neredeyse dörtte üçünü, domateslerin yoğun şekilde işlenip dünyaya ihraç edildiği bu üç aylık sıkışık dönemde gerçekleştiriyor.
KRİTİK KARAR HASAT SONUNDA VERİLECEK
Mevcut fiyatları korumak için direnildiğini ifade eden sektör temsilcileri, nihai kararın hasat dönemi tamamen bittikten sonra netleşeceğini vurguluyor.
Olası zamların sonbahardan itibaren raflara yansıyabileceği işaret edilirken, piyasadaki dengeleri korumak ile artan maliyetleri göğüslemek arasında hassas bir çizgide olunduğu belirtiliyor. Uluslararası pazarda lider konumda olan büyük üreticilerin bu maliyet baskısı altında alacağı kararlar, sektördeki diğer tüm aktörleri de benzer artışlar yapmaya zorlayabilir.
TAZE ÜRÜNLER DE TEHDİT ALTINDA
Daily express’te yer alan habere göre, kriz sadece konserve, salça ve sos ürünleriyle sınırlı değil; taze domates cephesinde de durum oldukça ciddi. Özellikle sera üretimi yapan yerel üreticiler, katlanan gübre maliyetlerinin yanı sıra fırlayan elektrik faturalarıyla mücadele ediyor.
Sektör temsilcilerinin paylaştığı verilere göre, bazı bölgelerdeki sera üreticilerinin elektrik faturalarında Nisan ayı itibarıyla %80’e varan şok artışlar yaşandı.
MARKET RAFLARI BOŞ KALABİLİR
Yüksek maliyetler nedeniyle üretim kapasitelerinin düşmesi, süpermarket raflarında şimdiden kendisini hissettirmeye başladı. Tüketiciler sadece domateste değil; biber ve salatalık gibi seracılığa ve yüksek enerjiye bağımlı diğer temel gıda ürünlerinde de yer yer tedarik sıkıntılarıyla ve boş raflarla karşı karşıya kalıyor.
Önümüzdeki dönemde küresel maliyet krizi kontrol altına alınamazsa, tüketicilerin hem çok daha pahalı ürünlerle karşılaşması hem de marketlerde aradıkları sebzeleri bulmakta zorlanması bekleniyor.
