Ukrayna İnsansız Sistemler Kuvvetleri Komutanı Robert “Magyar” Brovdi’nin verdiği bilgilere göre Rusya’nın insansız hava aracı kuvvetlerindeki personel sayısı yıl başındaki 86 bin seviyesindeydi; Mayıs 2026 itibarıyla ise 114 bine yükseldi. Üstelik Brovdi, Moskova yönetiminin yıl sonuna kadar bu sayıyı 168 bine çıkarmayı hedeflediğini söylüyor. Bu da Rusya’nın sadece dron üretimini değil, bu sistemleri yönetecek insan kaynağını da büyük ölçekte büyütmeye çalıştığını gösteriyor.
Rusya, Üniversite Öğrencilerini Dron Operatörü Olarak Orduya Alıyor
Rusya’nın bu genişlemeyi nasıl gerçekleştirdiği de dikkat çekici. Son aylarda ülke genelindeki üniversitelerde yoğun askere alım kampanyaları düzenleniyor. CNN ve The New York Times’ın aktardığı bilgilere göre Şubat ayından bu yana en az 269 üniversitede insansız sistemler kuvvetlerine yönelik tanıtım ve işe alım etkinlikleri gerçekleştirildi. Öğrencilere yüksek maaş, cephe hattından uzak görevler, ücretsiz eğitim ve çeşitli kariyer fırsatları vaat ediliyor. Özellikle teknik bölümlerde okuyan öğrencilerin hedef alınması, Rusya’nın yalnızca operatör değil aynı zamanda teknik uzman yetiştirmeye de çalıştığını gösteriyor.
Örneğin St. Petersburg Devlet Üniversitesi’nde öğrencilere yaklaşık 56 bin dolarlık tek seferlik ödeme ve yıllık 70 bin dolar maaş teklif edildiği belirtiliyor. Bazı öğrencilere yurt imkânı ve yüksek lisans programlarına doğrudan kabul gibi avantajlar da sunuluyor. Moskova’daki Yüksek İktisat Okulu’nda ise “İnsansız Sistemler Festivali” adı altında dron kuvvetleri için özel etkinlikler düzenlendiği aktarılıyor.
Yalnız bu “dron seferberliği”nin Rusya içinde dahi tepki çeken bazı uygulamaları da var. Bazı öğrenciler üniversite yönetimlerinin ciddi baskı uyguladığını, zorunlu brifinglere çağrıldıklarını ve dron pilotluğu eğitimlerini reddetmeleri hâlinde disiplin tehdidiyle karşılaştıklarını söylüyor.
Rusya, Ukrayna’nın Geliştirdiği Modeli Kopyalıyor
Brovdi’ye göre Rusya’nın bugün izlediği strateji büyük ölçüde Ukrayna’nın geliştirdiği modeli kopyalıyor. Ukrayna, 2024 yılında İnsansız Sistemler Kuvvetleri’ni resmî olarak kurmuş ve dron operasyonlarını savaşın merkezine yerleştirmişti. Ukraynalı komutana göre İHA birlikleri ordunun yalnızca yaklaşık yüzde ikisini oluşturmasına rağmen Rus kayıplarının üçte birinden sorumlu durumda. Bu da insansız sistemlerin modern savaşta ne kadar kritik bir rol oynadığını gözler önüne seriyor.
Rusya’nın son dönemde Rubicon adı verilen insansız sistemler merkezine yatırım yapması da dikkat çekiyor. Ukrayna tarafı bu yapıyı, Brovdi’nin kendi birliği olan “Magyar Kuşları”nın Rusya’daki karşılığı olarak değerlendiriyor. Rubicon ekipleri cephe hattında Ukrayna lojistik hatlarını hedef alıyor, keşif dronlarını avlıyor ve Ukraynalı dron operatörlerini tespit etmeye çalışıyor. Ancak Brovdi’ye göre Rusya’nın büyüme hızı kalite sorunlarını da beraberinde getiriyor.
Rusya, Dron Kuvvetleri İçin Kendi Starlink’ini Kurmayı Planlıyor
İki taraf arasındaki rekabet yalnızca dron sayısıyla sınırlı değil. Haberleşme altyapısı ve uydu bağlantıları da savaşın en kritik unsurlarından biri hâline gelmiş durumda. Ukrayna’nın burada en büyük avantajlarından biri Starlink erişimi. SpaceX’in uydu internet ağı sayesinde Ukrayna birlikleri yoğun elektronik karıştırma altında bile dron operasyonlarını sürdürebiliyor. Bu sistemler yalnızca iletişim için değil, gerçek zamanlı hedef takibi ve insansız kara-deniz araçlarının kontrolü için de kritik önem taşıyor.
Brovdi’ye göre Rusya şu anda Starlink benzeri kendi uydu sistemlerini geliştirmeye çalışıyor. Mevcut prototiplerin büyük, ilkel ve kolay tespit edilebilir olduğu belirtiliyor. Ancak Ukraynalı komutan bunun yalnızca zaman meselesi olduğunu düşünüyor. Eğer Moskova kendi güvenilir uydu ağını kurmayı başarırsa, Rus dron kuvvetlerinin operasyonel kapasitesi daha da artabilir.
