Rostec’e bağlı UAC, Su-57’nin iki koltuklu versiyonunun ilk uçuş testlerini başarıyla gerçekleştirdi. Test pilotu Sergey Bogdan tarafından yürütülen uçuş, planlandığı şekilde tamamlandı ve projenin geliştirme sürecinde önemli bir aşamayı temsil ediyor.
Şirketten yapılan açıklamada, çift koltuklu Su-57 varyantının sadece pilot eğitimine hizmet etmeyeceği; aynı zamanda insanlı ve insansız hava araçlarını bir araya getirerek ortak bir komuta-idare sahası oluşturabileceği vurgulandı. Bu yaklaşım, modern muharebe operasyonlarında görev yönetimini merkezileştirme amacı taşıyor.
Geliştirme gerekçesi ve ticarî hedefler
UAC, Su-57D’yi özellikle yabancı kullanıcıların operasyonel ihtiyaçlarını karşılamak ve uçağın uluslararası pazardaki rekabet gücünü artırmak amacıyla geliştirdiğini açıkladı. Rus yetkililer, varyant için üç temel rol tanımladı: muharebe eğitimi, havadan taarruz koordinasyonu ve insansız savaş uçaklarının komuta kontrolü.
Rostec’in daha önceki duyuruları ve Kasım 2023’te tescil edilen patent, kokpit düzenindeki değişiklikleri ve İHA kontrolü için öngörülen görev profilini önceden özetlemişti. Patent tescilinden uçuş testlerinin başlamasına kadar geçen sürenin yaklaşık 30 aydan kısa olması, projenin mevcut altyapı üzerine hızlı bir şekilde entegre edildiğine işaret ediyor.
Tasarım değişiklikleri ve etkileri
Arka kokpit, Su-30SM ve Su-27UB gibi modellerde görülen konfigürasyona benzer şekilde öndeki pilot koltuğuna göre daha yüksek konumlandırıldı. Bu düzen, ikinci mürettebat üyesinin görüşünü genişleterek görev yönetim verimliliğini artırıyor. Ancak bu entegrasyon; ek aviyonik bölmeleri, çevre kontrol sistemleri, görev bilgisayarları ve soğutma düzenekleri ile birlikte ön gövdede yakıt hacminde yeniden düzenlemeler gerektirdi.
Mevcut görseller, Su-57D’nin temel kanat geometrisi, motor aralığı, yan silah istasyonları, gövde içi tandem silah bölmeleri ve motor gondolları gibi ana unsurları koruduğunu gösteriyor. Buna karşın büyütülmüş kokpit ve değiştirilmiş üst gövde profili, aerodinamikte ve düşük tespit edilebilirlik (stealth) özelliklerinde ödünler getirdi; bu da ön radar kesit alanının (RKA) artmasına yol açıyor.
Patent dokümanlarında orijinal Su-57 için ön RKA’nın 0,1 ila 1 m² aralığında olduğu tahmin ediliyordu. İki kokpitli düzen ve görev yönetim ekipmanlarının ek ağırlığı, yakıt tüketimini yükselterek menzil ve manevra kabiliyetinde azalmaya neden olabilir. Buna rağmen Su-57D’nin öncelikli faydası, yoğun elektronik harp ve ağ merkezli muharebe senaryolarında pilotun iş yükünü hafifletmeye odaklanmasıdır.
Operasyonel rol ve beklentiler
Su-57D’nin benimsenmesi, özellikle komuta-idare yetenekleri ve İHA entegrasyonu açısından operasyonel esnekliği artırabilir. Çift koltuklu konfigürasyon, karmaşık görev setlerinde bir ikinci operatörün varlığı sayesinde görevin icrasını kolaylaştıracak ve saha komutunu güçlendirecektir.
Su-57D, mevcut Su-57 altyapısını kullanarak hızlıca geliştirilen çok rollü bir varyant olarak öne çıkıyor; ancak artan radar görünürlüğü ve ek ağırlığın getirdiği performans maliyetleri, kullanım senaryolarını ve taktik tercihleri belirleyecek ana faktörler olacak.
